Երևան, 19.Հունիս.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչպես Նիկոլ Փաշինյանը դարձավ կապիտուլյացիայի խորհրդանիշ․ «Փաստ»

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արցախյան երկրորդ պատերազմում Նիկոլ Փաշինյանի խայտառակ պարտության հետևանքները, ըստ ամենայնի, իրենց շատ երկար զգալ կտան: Հասկանալի է՝ հիմա շատ վաղ է խոսել Արցախյան հիմնախնդրի վերջնական լուծման մասին։ Այնուամենայնիվ, ուշագրավ է, որ 1994 թվականի զինադադարից հետո բանակցային գործընթացի անընդհատությունն ապահովվել է, ուղղակի այլ հարց է՝ այդ բանակցությունները գոհացուցիչ են եղե՞լ, թե՞ ոչ։

Ընդ որում, ամենակարևոր արձանագրումներից մեկը, ինչն առաջ են քաշել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները բանակցային օրակարգում, այն է, որ իրենց համար անընդունելի է հակամարտության ուժային լուծումը։ Եվ այս դրույթն ամփոփված էր հակամարտության կարգավորման ուժ կամ ուժի սպառնալիքի կիրառումը բացառելու վերաբերյալ սկզբունքի շրջանակներում։ Բայց հարցն այն է, թե ինչպե՞ս ստացվեց, որ Ադրբեջանը հնարավորություն ստացավ Արցախի նկատմամբ ուժի կիրառման դիմել ու դրա արդյունքում հայկական կողմին ստորացուցիչ պայմաններ պարտադրել։ Խոսելով այս մասին՝ մուտք ենք գործում մի դաշտ, որտեղ արտացոլվում են հայկական կողմի սխալներն ու բացթողումները նախևառաջ դիվանագիտական հարթության մեջ, իսկ ապագայի հետ կապված մեր ռազմավարությունը կազմելու գործում բազմակողմանի ու խորը վերլուծության կարիք կա։

Առաջին հերթին՝ նկատի ունենանք, որ Փաշինյանը վարչապետի պաշտոնը ստանձնելուց հետո հայտարարեց բանակցային գործընթացը սեփական կետից սկսելու պատրաստակամության մասին։ Դրանով նա փաստորեն հրաժարվեց դիվանագիտության դաշտում հայկական կողմի ունեցած որոշակի ձեռքբերումներից։ Խոսքը մասնավորապես Ապրիլ յանից հետո Սանկտ Պետերբուրգի, Վիեննայի և Ժնևի պայմանավորվածությունների մասին է, որոնք վերաբերում էին սահմանային միջադեպերի հետաքննության մեխանիզմների ստեղծմանը։ Եվ պատահական չէր, որ նման մեխանիզմների ստեղծման անհրաժեշտությունը տեղ էր գտել միջնորդների հայտարարություններում, որպեսզի բացառվի հնարավոր էսկալացիան, ու հակամարտությունը կարգավորվեր միայն քաղաքական ու դիվանագիտական ճանապարհով։

Բայց Փաշինյանի և Ալիևի միջև Դուշանբեի վերելակային պայմանավորվածությունից հետո հետաքննության մեխանիզմների կարևորության հարցը դուրս մղվեց օրակարգից ու, հետևաբար, նաև միջնորդների բառապաշարից։ Իսկ երբ արդեն հետագայում այն ժամանակվա արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը ընդդիմադիրների բուռն քննադատություններից հետո որոշեց հիշել այդ պայմանավորվածությունների մասին, արդեն բանակցությունների գնացքը գնացել էր։ Այդպիսով, Ադրբեջանը հիմքեր էր նախապատրաստում անարգել ագրեսիայի դիմելու համար։ Միևնույն ժամանակ Փաշինյանի իշխանությունն, ըստ էության, անտեսեց Ադրբեջանի կողմից եկող ռազմական սպառնալիքը։ Մինչ Ադրբեջանը իր բոլոր հնարավորություններով պատերազմի էր պատրաստվում, Հայաստանի ղեկավարությունը մեր հասարակությանը նախապատրաստում էր խաղաղության և կեղծ խաղաղասիրության քարոզ էր նախաձեռնում՝ բթացնելով արտաքին վտանգի նկատմամբ զգոնությունը։

Այնինչ, պետք էր ժամանակը հնարավորինս արդյունավետ օգտագործել Ադրբեջանից ու Թուրքիայից եկող սպառնալիքներին դիմագրավելու համար։ Իսկ դրա համար անհրաժեշտ էր ոչ միայն աշխատանքներ տանել հանրության շրջանում, այլև դաշնակիցների հետ համագործակցությունը խորացնելու ուղղությամբ հետևողական քայլեր ձեռնարկել։ Բայց հեռանկարային առումով մեկը մյուսի հետևից ոչ կշռադատված (չհասկանալով, թե դիտավորյալ, այլ քննարկման հարց է) քայլերի արդյունքում Փաշինյանը խաթարեց Հայաստանի հարաբերությունները մեր հիմնական դաշնակից երկրի՝ Ռուսաստանի հետ ու, ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Յուրի Խաչատուրովի նկատմամբ գործ հարուցելով, հեղինակազրկեց անվտանգային այդ կառույցը։ Մյուս կողմից էլ՝ Փաշինյանն իր հախուռն գործելակերպով առիթ տվեց, որպեսզի Ադրբեջանը միջազգային հանրության աչքում լեգիտիմացնի իր ռազմական ագրեսիան։ Արդյոք պատահակա՞ն էր, որ Ադրբեջանի նախաձեռնած ռազմական գործողությունների ընթացքում միջնորդ երկրները նրա գործողությունները դատապարտող որևէ հայտարարությամբ կամ կոչով հանդես չեկան, միանշանակ՝ ոչ:

Ըստ էության, միջազգային հանրությունը ցույց տվեց, որ առնվազն դեմ չէ ուժի կիրառմանը։ Պատճառն այն է, որ Փաշինյանը բանակցությունները հասցրել էր մի կետի, որից հետո պատերազմը համարվում էր անխուսափելի։ Եվ նույնիսկ անձամբ Փաշինյանն է անցյալ տարվա դեկտեմբերին իր հարցազրույցներից մեկում խոստովանել պատերազմի անխուսափելիության մասին։ Դրանով Փաշինյանը փաստացի ընդունում էր, որ նախքան ռազմական դաշտում պարտվելն ինքը խոշոր պարտություն է կրել դիվանագիտության դաշտում՝ թույլ տալով հակառակորդին անարգել դիմել զենքի ուժին։ Դա էլ քիչ չէ, հիմա Փաշինյանը իներցիայով հակառակորդին զիջումներ է կատարում մեկը մյուսի հետևից։ Ի դեպ, այստեղ պետք է հաշվի առնել, որ Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական վերնախավի ներկայացուցիչները Փաշինյանի իշխանության գալուց առաջ հայտարարում էին, որ արտաքին ուժերն իրենց թույլ չեն տալիս պատերազմ սանձազերծել և փակ դռների հետևում ճնշում են գործադրում իրենց վրա, որպեսզի ճանաչեն Արցախի անկախությունը։

Իսկ հիմա պարզապես սարսափում են այն մտքից, որ Փաշինյանն առաջիկա ընտրություններում կորցնելու է իշխանությունը: Այստեղ հարկ է հիշել 2018 թ. մայիսի 28-ին Փաշինյանի՝ Սարդարապատում ունեցած ելույթի այն հատվածը, թե մենք հաղթել ենք ու հաղթելու ենք այն դեպքերում, երբ ՈՐՈՇԵՆՔ հաղթել։ Սա արդյո՞ք նշանակում է, որ Փաշինյանը բավական ջանք չի գործադրել հակառակորդին հաղթելու ուղղությամբ, կամ, իր իսկ խոսքերով ասած, հաղթելու որոշում չենք ունեցել։ Դա, իհարկե, ժամանակը ցույց կտա, իշխանափոխությունից հետոն... Իսկ հիմա Փաշինյանը ասոցացվում է պարտության հետ, նա այդ պարտության առաջին մեղավորն ու պատասխանատուն է, նա կապիտուլ յացիայի սիմվոլն է, և երկրի ապագան կապել նրա հետ նշանակում է նոր կապիտուլ յացիայի ենթարկել երկիրը։ Մնում է սպասել ևս 12 օր՝ հասկանալու, թե մեր երկրի ապագայի հանդեպ անտարբեր, սառը դատելու և ընդհանրապես դատելու ունակությունից զուրկ քանի քաղաքացի կգտնվի, որ Փաշինյանին ձայն տա։

Արթուր Կարապետյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Թուրքիայում ոստիկանը 17 տարվա ազատազրկման է դատապարտվել 2013 թվականին Գեզի այգում դեռահասի սպանության համարՀայաստանի իշխանությունները հեռանալուց առաջ կրկին փորձելու են երկիրը ցնցումների ճանապարհով տանել. Սերժ ՍարգսյանՀայաստանում քարոզարշավն ավարտված էԼեհաստանը Ռուսաստանին մեղադրել է զանգվածային կիբերհարձակում գործելու մեջԽոշոր ավտովթար Սյունիքի մարզում. բժիշկները պայքարում են 5 վիրավորների, այդ թվում՝ երեխաների կյանքի համար10-ամյա տղան իր կվադրոցիկլով բախվել է ցանկապատին. նա և 13-ամյա ուղևորուհին հոսպիտալացվել ենԻրանի պետական ռադիոհեռուստաընկերությունը լայնորեն լուսաբանել է այսօրվա ցույցը և հաշվել շուրջ 100 հազար մասնակից. ԳեղամյանԱդրբեջանցիների փակ ծրարը հանձնել եմ Փաշինյանին. Արթուր Վանեցյանը՝ 5 մլրդ դոլար գործարքի մասին«Լուսավոր Հայաստան»-ի «հանուն համերաշխության» երթը (լուսանկարներ)Պատկերացնու՞մ եք` հիմա Նիկոլը ոնց է դողում. Վահե ՀակոբյանՄենք ունենք բարելավելու դաշտ՝ տեղական ինքնակառավարման մարմինների և մարզերի ֆինանսական հոսքերի վերաբերյալ. Մհեր ՊոլոսկովՌուսաստանը հունիսի 28-ից կվերսկսի Հայաստանի հետ ավիահաղորդակցությունըՓաշինյանին խորհուրդ կտայի սուս ու փուս իրերը հավաքել, ոչ մի բախում էլ չի լինի. Սեյրան Օհանյան«Հայաստան» դաշինքի երթը՝ ուղիղ միացմամբՆրանք, ովքեր խախտում անեն, հենց տեղում ջարդել ձեռքերը․ Իշխան ՍաղաթելյանՉեմ կարծում, որ Հայաստանում բավարար պիցցա կա՝ այսքան մարդու կերակրելու համար․ Ռոբերտ ՔոչարյանԱրցախի Արդարություն կուսակցությունը կոչ է անում քվեարկել «Հայաստան» դաշինքի օգտինՍիրուշոն մասնակցում է «Հայաստան» դաշինքի ամփոփիչ հանրահավաքին (տեսանյութ)Մեր տունը Հայաստանն է կուսակցության քայլերթը ԳյումրիումԵս կրկին գալու եմ խոսելու քո´ անունից և քո´ խնդիրների շուրջ, գալու եմ մեջքդ ուղղելու, պատիվդ ու արժանապատվությունդ վերականգնելու. Ս. ԽաչատրյանԻնչո՞ւ ընտրել Բարգավաճ Հայաստան կուսակցությանըՌՀՄ պատասխանը՝ Ադրբեջանի հայտարարությանըԳագիկ Ծառուկյանի նախընտրական քարոզարշավը՝ Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքում․ ուղիղԱճյունների որոնողական աշխատանքներ կիրականացվեն Հադրութի շրջանումBeeline-ը հերքում է քաղաքական քարոզչությունը Դոլարի փոխարժեքը նվազեց 514 դրամից. Եվրոն եւս էժանացել է ավելի քան 2 դրամով Ադրբեջանը միջազգային հետախուզում է հայտարարել ՌԴ հայերի միության նախագահ Արա Աբրահամյանի նկատմամբ Գարիկ Մարտիրոսյանն իր աջակցությունն է հայտնել Լուսավոր Հայաստանին Երկու խորհրուրդ՝ ընտրություններին ընդառաջՀայաստանում թեկնածուներից ում է աջակցում Ռուսաստանը. Պուտինի խոսնակի պատասխանը2018-ին շատերը մասնակցեցին հայտնի իրադարձություններին․ Լևոն Քոչարյան Եվս մեկ ադրբեջանցի զինծառայող է խեղդվել Հովհաննես Մանուկյանը հրապարակեց իր թեկնածուի անունը Ռուսաստանի հայերի միության նախագահ Արա Աբրամյանի հանդիպումը գործարար Արթուր Բաքոյանի հետ․ տեսանյութ «Տաշիր» ընկերությունների խումբն արձագանքել է Բաքվի մեղադրանքներինՔաղաքացիների 29.7%-ն իրենց վստահության քվեն պատրաստ են տալ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությանը ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը հայտարարություն է տարածելԱրցախի պաշտպանության բանակը հայտարարություն է տարածելԵս և մեր թիմը պատրաստ ենք պահպանել ժողովրդի հաղթանակը և թույլ չենք տա քաղաքացիական պատերազմ. «Միասնություն» շարժման ղեկավար Արման Վարդանյան Մենք Ղարաբաղի հարցով կապի մեջ ենք Թուրքիայի, Հայաստանի ու Ադրբեջանի հետ. Պեսկով Ռոբերտ Քոչարյանը հայտարարություն տարածեց Պահանջում ենք քննչական մարմնից եվ դատախազությունից՝ անհապաղ վերացնել Գորիսի մշակույթի կենտրոնի տնօրենի ձերբակալումը. «Հայաստան» դաշինք Սասուն Միքայելյանը հայտարարություն է տարածել «Հայաստան» դաշինք՝ 28,7%, ՔՊ՝ 25,2%, «Պատիվ ունեմ»՝ 10,8%․ Gallup-ի հարցման արդյունքները Պետք է աջակցենք ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին. Օնիկ ԳասպարյանՆուբարաշենի աղբավայրում բռնկված հրդեհը չեն մարելՈվ է կարգադրել, որ մեր ՀՕՊ-ը անջատի ՌԷՊ-ը, ինչից անմիջապես հետո թուրքական ԱԹՍ-ն մտել է ներս Տոկիո 2020-ին ընդառաջ ՀԱՕԿ նախագահը հանդիպել է մարզաշխարհի ներկայացուցիչների հետ Ողբերգական դեպք Ծովագյուղ-Շորժա-Վարդենիս ավտոճանապարհինԻ՞նչ նոր լուսանկարներ է հրապարակել գերությունից վերադարձած Էրիկ Խաչատրյանը