Երևան, 02.Օգոստոս.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Շուշին չի գրավվել, բերդաքաղաքը պարզապես հանձնվել է․ Արցախի թեմի հոգևոր սպասավոր

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Իրավունք» թերթը գրում է․ «2020 թվականի սեպ­տեմբերի 27-ին Արցախի դեմ սանձազերծած պատերազմի ընթացքում ադրբեջանական կողմը բարձր ճշգրտությամբ զինատեսակ­ներով առաջինը հենց վանքերն ու եկեղեցիները խոցեց: Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց մայր տաճարը մեկ օրվա մեջ 2 անգամ հայտնվեց թշնամու թիրախում: Իսկ երբ բերդաքաղաքի բանալիներն իրենց ձեռքն անցավ, 150 տարվա պատմություն ունեցող «Շուշիի հար­սի»՝ Սուրբ Ղազանչեցոցում թշնա­մին շինարարություն սկսեց: Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե իրենց իսկ կողմից վնասված եկեղեցու ար­տաքին տեսքն են վերականգնում, սակայն հստակ իմանալով թուրքադրբեջանական ձեռագիրն ու կա­տարած վանդալիզմի բազմաթիվ օրինակներ ունենալով, կարող ենք փաստել, որ Լեռնային Ղարաբաղի՝ Ադրբեջանի կողմից օկուպացված տարածքներում փորձում են ջնջել հայկական հետքը: Այդ թվում՝ ամեն ինչ անելու են Ղազանչեցոցի հայկա­կանությունը լավագույն դեպքում կասկածի տակ դնելու, վատագույն դեպքում՝ մոռացության տալու հա­մար: Այսօր էլ, ըստ ադրբեջանական ԶԼՄ-ների, սպասվում է էրղողանի և Ալիևի այցը բերդաքաղաք, ու նրանք, ըստ նույն տեղեկատվու­թյան, լինելու են նաև մզկիթի վե­րածվող Ղազանչեցոցում:

Ի՞նչ ապրումներ է ունենում ամեն անգամ Շուշիի կողքով անցնելիս և հեռվից Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազան­չեցոց մայր տաճարը տեսնելիս եկե­ղեցու հոգևոր հովիվ, Արցախի թեմի հոգևոր սպասավոր Տեր Անդրեաս քահանա Թավադյանը: Այս և «Շուշիի հարսի» հնչած վերջին խորհրդան­շական ղողանջների մասին զրուցել ենք հոգևորականի հետ, ով նախ անդրադարձավ եկեղեցու բացառի­կությանը և մատուցված վերջին պատարագին.

- Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկե­ղեցին իր կա­ռույցով բացա­ռիկ էր Հայաս­տան աշխար­հում: Համեմա­տած Հայաս­տան աշխարհի մնացած եկեղեցիների հետ, այն նոր, շատ հետաքրքիր ճարտարապե­տական կառույց է, որը դարձել էր հաղթանակի, ազատության, պայծառակերպու­թյան խորհրդանիշ:

-Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցում վերջին անգամ պատարագ մատուցվեց չարաբաս­տիկ սեպտեմբերի 27-ին, երբ առա­վոտ վաղ տեղեկացանք, որ թշնամին անցել է լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների: Դրանից հետո պատարագ, որպես այդպիսին, այ­լևս չմատուցվեց, որովհետև հա­ջորդ կիրակի օրը՝ հոկտեմբերի 8-ին, թշնամին խոցեց նաև եկեղեցին և պրակտիկապես այլևս հնարավոր չէր այնտեղ պատարագ մատուցել: Այդ օրերին էլ ժողովուրդը կամաց- կամաց լքում էր քաղաքը, բայց ժա­մերգություններ եղել են պատերազ­մի գրեթե ողջ ընթացքում, զանգերը ղողանջում էին ամեն օր:

Պետք է ասեմ, որ պատերազմի առաջին իսկ օրերից Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցին ծառայում էր նաև որպես ապաս­տան: Մարդիկ գիշեր-ցերեկ եկեղե­ցում էին անցկացնում, մենք էլ իրենց հետ ամեն օր ժամերգություն էինք անում:

-Տեր Անդրեաս, ե՞րբ հնչեց Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցու վերջին ղողանջը:

-Եկեղեցու զանգը վերջին անգամ հնչեց նոյեմբերի 5-ին, երբ արդեն թշնամին հասել էր Շուշիի մատույց­ներ: Այդ օրը իջանք Ստեփանակերտ, իսկ ամսի 6-ին այլևս չթողեցին հետ վերադառնալ, որովհետև ամենուր ռմբակոծվում էր:

-Որպես Շուշիի հոգևոր հայր՝ հե­տաքրքիր է նաև Ձեր տեսակետը հետևյալ հարցի շուրջ՝ ինչպե՞ս թշնամուն հաջողվեց գրավել Շուշին:

-Մեծ ջանքեր էին անհրաժեշտ Շուշին գրավելու համար: Ես կար­ծում եմ, որ Շուշին չի գրավվել, որով­հետև Շուշիի պաշտպանություն, որ­պես այդպիսին, գրեթե չկար: Իսկ Շուշիի աշխարհազորայիններին տարել էին տարբեր այլ տեղեր, իսկ Շուշիում այդ օրերին մնացել էին, ճիշտ է զինված, բայց մի քանի հոգի: Զորքը շատ ուշ բերվեց Շուշի: Ինքս, չլինելով ռազմական գործիչ, կդժվա­րանամ հստակ գնահատական տալ, բայց երբ վերլուծում ես իրողություն­ները, հասկանում ես, որ Շուշին պարզապես հանձնվել է:

-Ի՞նչ եք զգում ամեն անգամ Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցին թշնամու տիրապետության տակ հեռվից տեսնելիս:

-Ամեն անգամ Շուշիի կողքով անցնելիս խոր ցավ եմ ապրում, որ առանց լուրջ դիմադրության քաղա­քը տվեցինք: Ափսոսանք եմ ապրում նաև այն զոհերի համար, ովքեր նա­հատակվեցին Շուշիի մատույցնե­րում՝ հավատալով, որ Շուշին կյան­քի գնով էլ լինի՝ պահելու են»,-գրում է թերթը։

Մանրամասն՝ թերթի այսօրվա համարում։

Ես սկանդալային նախարար չեմ եղել, ուղղակի ուղիղ խոսելու սովորություն ունեմ․ Արսեն ԹորոսյանԳնել Սանոսյանը նոր պաշտոն ունիՀՀ ԶՈՒ պատրաստության գլխավոր վարչության մարտական պատրաստության վարչության պետն ազատվեց պաշտոնիցԼիլիթ Մակունցն ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան նշանակվեցՉինաստանում ջրհեղեղի զոհերի թիվը հասել է 302-ի. կան տասնյակ անհետ կորածներ (լուսանկարներ)Արայիկ Հարությունյանը ուղերձ է հղելՌուսաստան մատակարարված 18 տոննա ադրբեջանական սալորի խմբաքանակում արևելյան ցեց է հայտնաբերվել ԱԺ նախագահի քվերակությունը դադարեցվել է՝ քվեաթերթիկում պատգամավորներից մեկի ազգանվան մեջ տառասխալի պատճառով (տեսանյութ)Լավ կլինի, եթե այս ռեգրեսիվ նախաձեռնություններն ուղղակի կանգ առնեն և չվնասեն Հայաստանի միջազգային վարկին Երկրի համար մեկ խնդիրը սահմանների անվտանգությունն է և գերիների վերադարձը. ռազմագերիի հարազատԻրազեկում՝ կենսաթոշակի վճարման վերաբերյալ Դոլարն ու եվրոն շարունակում են թանկանալ Նոր հաղորդագրություն Արցախից Փոխվարչապետ նշանակվեց «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքները լքեցին նիստի դահլիճը՝ Ալեն Սիմոնյանի թեկնածության ներկայացման ժամինԶինծառայողի դին գտել են անտառում Արթուր Դավթյանն Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր էԳնել Սանոսյանը կազատվի Գեղարքունիքի մարզպետի պաշտոնից Հայտնի է նորանշանակ Պաշտպանության նախարարի անունըՂրղզստանի նախկին նախագահ Ակաեւին տեղափոխել են Բիշքեկ Արշակ Կարապետյանն ազատվել է ՊՆ առաջին տեղակալի պաշտոնից Հայտնաբերվել է անհայտ հանգամանքներում զորամասը լքած ՊԲ զինծառայողի դին. ՊԲ Երբ դահլիճում նախագահողը կոչ է անում, խնդրում, աղերսում ու պաղատում է հարգել իր տարիքը, իսկ հետո իրենից երկու անգամ տարիքով փոքր մի իշխանական գոյացություն նրան «մեծավարի», իսկ իրականում լակոտավարի «իշմարներ» է տալիս... Բաքվում ավարտվել են հայ գերիներ Լյուդվիգ Մկրտչյանի և Ալյոշա Խոսրովյանի դեմ դատական լսումները Սաղ լավ ա, մալադեց, մենակ մեկ-մեկ մեր կողմ նայի․ «իշմար» ենք տալիս․ մնացածը թույն ա․ Ռուբինյան Թեժ վիճակ ԱԺ-ումՊղինձը թանկանում է Նիկոլ Փաշինյանը նշանակվեց ՀՀ վարչապետԳրանցվել է 11 մահ. ԱԻՆ-ը հայտարարություն տարածեց Ովքե՞ր են նորընտիր խորհրդարանի պատգամավորները ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցությունը վարչապետի թեկնածու է առաջադրել Պառակտումն ու ներքին թշնամանքը միայն թուլացնում են պետականության հիմքերը. Արմեն Սարգսյանը՝ ԱԺ–ում Գազ չի լինելու. «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն տեղեկացնում էՎարակակիրների թիվը՝ այսօրԴանակահարել են Երևանի ավագանու «Իմ քայլը» խմբակցության անդամին«Հայաստան» խմբակցությունն 8-րդ գումարման ԱԺ նիստին ներկայացել է Սյունիքի քաղբանտարկյալ քաղաքապետերի նկարներով շապիկներով ՌԴ ՊՆ-ն նոր հայտարարություն տարածեցՆավթն էժանանում է Աֆղանստանի հետ սահմանին մեկնարկել են ռուս-ուզբեկական համատեղ զորավարժությունները Լույս չի լինելու. ՀԷՑ-ը տեղեկացնում էԶինվորներին Գորիս են տեղափոխում ոչ թե Երասխով, այլ Վեդիով. ահազանգ Թուրքիայի Տուրունչ ավանն ամբողջությամբ տարհանվել է մոլեգնող հրդեհների պատճառով«Ադրբեջանում բռնապետություն է, և եթե Բայդենը ցանկանա, Ալիևին գահընկեց կանեն». Ժիրինովսկու հայտարարությունը սկանդալ է հարուցել Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջև Զարուհի Բաթոյանը հայտնել է, թե ինչ է անելու որպես պատգամավոր Սպանության Երևանում (լուսանկարներ) Նիկոլ Փաշինյանը ուղերձ է հղելՎիեննայի հեղինակավոր՝ «Խաղաղություն աշխարհին» մրցույթին հայ երգչախմբերը գրավել են առաջին հորիզոնականները Ինչ իրավիճակ է այս պահին Գեղարքունիքի սահմանինՍպասվում է անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում հնարավոր է նաև կարկուտ Բաքվում հրդեհ է բռնկվել․ լսվել են պայթյունի ձայներ