Երևան, 26.Հոկտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Շուշին չի գրավվել, բերդաքաղաքը պարզապես հանձնվել է․ Արցախի թեմի հոգևոր սպասավոր

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Իրավունք» թերթը գրում է․ «2020 թվականի սեպ­տեմբերի 27-ին Արցախի դեմ սանձազերծած պատերազմի ընթացքում ադրբեջանական կողմը բարձր ճշգրտությամբ զինատեսակ­ներով առաջինը հենց վանքերն ու եկեղեցիները խոցեց: Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց մայր տաճարը մեկ օրվա մեջ 2 անգամ հայտնվեց թշնամու թիրախում: Իսկ երբ բերդաքաղաքի բանալիներն իրենց ձեռքն անցավ, 150 տարվա պատմություն ունեցող «Շուշիի հար­սի»՝ Սուրբ Ղազանչեցոցում թշնա­մին շինարարություն սկսեց: Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե իրենց իսկ կողմից վնասված եկեղեցու ար­տաքին տեսքն են վերականգնում, սակայն հստակ իմանալով թուրքադրբեջանական ձեռագիրն ու կա­տարած վանդալիզմի բազմաթիվ օրինակներ ունենալով, կարող ենք փաստել, որ Լեռնային Ղարաբաղի՝ Ադրբեջանի կողմից օկուպացված տարածքներում փորձում են ջնջել հայկական հետքը: Այդ թվում՝ ամեն ինչ անելու են Ղազանչեցոցի հայկա­կանությունը լավագույն դեպքում կասկածի տակ դնելու, վատագույն դեպքում՝ մոռացության տալու հա­մար: Այսօր էլ, ըստ ադրբեջանական ԶԼՄ-ների, սպասվում է էրղողանի և Ալիևի այցը բերդաքաղաք, ու նրանք, ըստ նույն տեղեկատվու­թյան, լինելու են նաև մզկիթի վե­րածվող Ղազանչեցոցում:

Ի՞նչ ապրումներ է ունենում ամեն անգամ Շուշիի կողքով անցնելիս և հեռվից Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազան­չեցոց մայր տաճարը տեսնելիս եկե­ղեցու հոգևոր հովիվ, Արցախի թեմի հոգևոր սպասավոր Տեր Անդրեաս քահանա Թավադյանը: Այս և «Շուշիի հարսի» հնչած վերջին խորհրդան­շական ղողանջների մասին զրուցել ենք հոգևորականի հետ, ով նախ անդրադարձավ եկեղեցու բացառի­կությանը և մատուցված վերջին պատարագին.

- Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկե­ղեցին իր կա­ռույցով բացա­ռիկ էր Հայաս­տան աշխար­հում: Համեմա­տած Հայաս­տան աշխարհի մնացած եկեղեցիների հետ, այն նոր, շատ հետաքրքիր ճարտարապե­տական կառույց է, որը դարձել էր հաղթանակի, ազատության, պայծառակերպու­թյան խորհրդանիշ:

-Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցում վերջին անգամ պատարագ մատուցվեց չարաբաս­տիկ սեպտեմբերի 27-ին, երբ առա­վոտ վաղ տեղեկացանք, որ թշնամին անցել է լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների: Դրանից հետո պատարագ, որպես այդպիսին, այ­լևս չմատուցվեց, որովհետև հա­ջորդ կիրակի օրը՝ հոկտեմբերի 8-ին, թշնամին խոցեց նաև եկեղեցին և պրակտիկապես այլևս հնարավոր չէր այնտեղ պատարագ մատուցել: Այդ օրերին էլ ժողովուրդը կամաց- կամաց լքում էր քաղաքը, բայց ժա­մերգություններ եղել են պատերազ­մի գրեթե ողջ ընթացքում, զանգերը ղողանջում էին ամեն օր:

Պետք է ասեմ, որ պատերազմի առաջին իսկ օրերից Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցին ծառայում էր նաև որպես ապաս­տան: Մարդիկ գիշեր-ցերեկ եկեղե­ցում էին անցկացնում, մենք էլ իրենց հետ ամեն օր ժամերգություն էինք անում:

-Տեր Անդրեաս, ե՞րբ հնչեց Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցու վերջին ղողանջը:

-Եկեղեցու զանգը վերջին անգամ հնչեց նոյեմբերի 5-ին, երբ արդեն թշնամին հասել էր Շուշիի մատույց­ներ: Այդ օրը իջանք Ստեփանակերտ, իսկ ամսի 6-ին այլևս չթողեցին հետ վերադառնալ, որովհետև ամենուր ռմբակոծվում էր:

-Որպես Շուշիի հոգևոր հայր՝ հե­տաքրքիր է նաև Ձեր տեսակետը հետևյալ հարցի շուրջ՝ ինչպե՞ս թշնամուն հաջողվեց գրավել Շուշին:

-Մեծ ջանքեր էին անհրաժեշտ Շուշին գրավելու համար: Ես կար­ծում եմ, որ Շուշին չի գրավվել, որով­հետև Շուշիի պաշտպանություն, որ­պես այդպիսին, գրեթե չկար: Իսկ Շուշիի աշխարհազորայիններին տարել էին տարբեր այլ տեղեր, իսկ Շուշիում այդ օրերին մնացել էին, ճիշտ է զինված, բայց մի քանի հոգի: Զորքը շատ ուշ բերվեց Շուշի: Ինքս, չլինելով ռազմական գործիչ, կդժվա­րանամ հստակ գնահատական տալ, բայց երբ վերլուծում ես իրողություն­ները, հասկանում ես, որ Շուշին պարզապես հանձնվել է:

-Ի՞նչ եք զգում ամեն անգամ Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցին թշնամու տիրապետության տակ հեռվից տեսնելիս:

-Ամեն անգամ Շուշիի կողքով անցնելիս խոր ցավ եմ ապրում, որ առանց լուրջ դիմադրության քաղա­քը տվեցինք: Ափսոսանք եմ ապրում նաև այն զոհերի համար, ովքեր նա­հատակվեցին Շուշիի մատույցնե­րում՝ հավատալով, որ Շուշին կյան­քի գնով էլ լինի՝ պահելու են»,-գրում է թերթը։

Մանրամասն՝ թերթի այսօրվա համարում։

Սպասվում են զգալի տեղումներ. հայտարարվել է արտակարգ դրությունՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (26 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ). Հրադադարը խախտվել է ընդամենը 45 րոպե անց. «Փաստ»Ամեն օր տեսել եմ` ինչպես ենք անպատրաստ եղել պատերազմին. Քերոբյանը` Ամանորի տոները կրճատելու մասին Այս պահին թուրքը գտնվում է Սիսիանի վարչական տարածքում․ Արթուր Սարգսյան (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Հայկ Ենգիբարյանն ազատվել է պաշտոնից Մեր քաղաքացիներից շատերը չգիտեն իրենց իրավունքները և պարտականությունները երթևեկության մեջ». «Փաստ»Նավթը թանկանում է Ողբերգական դեպք՝ Արագածոտնում. 11-ամյա և 19-ամյա քույրերը մահացել ենՎարակակիրների թիվն՝ այսօր«Լավ բան անելու փոխարեն, անում ենք հակառակը՝ առանց հաշվի առնելու հանրակրթության ոլորտում առկա խնդիրները». «Փաստ»Նյու Յորքում մետրոյում հրաձգություն է տեղի ունեցել Սահմանին վերաբերող հարցն ԱԺ–ում կքննարկվի փակ ռեժիմով. կմասնակցի նաեւ ԳՇ պետի տեղակալը Էրդողանն այսօր կմեկնի ԱդրբեջանԱմերիկյան ինդեքսներն աճել են N զորամիավորումում մեկնարկել է եռօրյա ցուցադրական զորավարժություն՝ մարտական հրաձգությամբ. ՊՆ Արթիկի քաղաքապետ Մխիթար Վարագյանը հրաժարվել է Նիկոլ Փաշինյանի առաջարկից «Մեր բոլոր անհանգստությունները հաստատվում էին փաստերով». ի՞նչ սպասել հնարավոր հանդիպումից. «Փաստ»Գորիսն այս պահին... Գագիկ Սուրենյան 24 ժամ ջուր չի լինիԺամանակն աշխատում է ի վնաս Հայաստանի, քանի դեռ այսպիսի իշխանություն է երկրում. «Փաստ»Պատմության մեջ առաջին անգամ օգտագործում են 5 տարվա կլինիկական փորձաքննություն չանցած պատվաստանյութ. Պետրոս ԱնանիկյանԿշեռքի նժարին երկրի ճակատագիրն է. ինչպես կանխել հերթական կապիտուլյացիան. «Փաստ»Կա 3 զոհ. «UAZ Patriot»-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և 150 մետր գլորվել ձորը ՀՀ մի շարք շրջաններում ձյուն է տեղում, Սպիտակի ոլորաններում մերկասառույց է «Ահռելի սոցիալական մարտահրավերներ կան, որոնց համարժեք բյուջետային հատկացումներ չեն կատարվում». «Փաստ»Լույս չի լինելուՀնարավո՞ր է, արդյոք, լուծել խցանումների հարցը. «Փաստ»Հույսները ընկերներն ու բարեկամներն են. «Փաստ»«Հրապարակ»․ Իշխանությունը չի մարսում Գորիսում պարտությունը, ուզում են ռևանշի հասնելՈ՞վ է Մարդու իրավունքների պաշտպանի՝ իշխանության «սրտի» թեկնածուն. «Փաստ» «Հրապարակ». «Հայաստան» դաշինքը  կմասնակցի՞Պատվաստման գործընթացը չի համակարգվում, պարզապես խայտառակ վիճակ է. «Փաստ»ԱՄՆ-ն սահմանում է մուտքի նոր կանոններՄեկ շաբաթում՝ մահվան 24 դեպք. ԱԻՆ«Ապրիր կյանքդ, ինչպես ցանկանում ես». Աթենա Մանուկյանը` լողազգեստով (լուսանկար)«Սպուտնիկ V»-ով «պատվաստվելուց» հետո հիվանդացած ռուսների մոտ 80%-ը գնել է պատվաստման հավաստագիրըՀՀ մի շարք շրջաններում ձյուն է տեղում, Սպիտակի ոլորաններում մերկասառույց է. ԱԻՆԱվանեսյանը մեղմ ասած չի տիրապետում մասնագիտական կոմպետենցիաներին և աշխատանքային կարողություններին. Ռոբերտ Հայրապետյան«Թուրքիայում իշխանափոխություն է լինելու»․ ԷրբաքանՀայաստան-Վրաստան սահմանային գոտում կրկին երկրաշարժ է գրանցվելԱնհետ կորել է դերասանուհի Սվետլանա ՍվետլիչնայանՊոլիտեխնիկում ուսումնական գործընթացը կկազմակերպվի առցանցՊատվաստվեք կամ դիմակ կրեք, դե կամ էլ ինչպես որ կորոշեք, միայն թե մի թերագնահատեք այս աղետը, որ հասնելու է բոլորին. Նարինե ՄանուկյանԱռաջարկում եմ Փաշինյանին մոտ օրերս հանդիպում անցկացնել ոչխարների հետ. Վազգեն Սաղաթելյան Էսքան անգործունակ ու ապիկար, էսքան անպատասխանատու ու տգետ չի կարելի լինել, պարզապես չի կարելի. Ռոբերտ ՀայրապետյանԱդրբեջանում կրկին իրանամետ աստվածաբան է ձերբակալվելԿորոնավիրուսի համավարակի վիճակն Արցախում գնալով վատանում է. Արտակ ԲեգլարյանՄեկ շաբաթ է՝ Ադրբեջանը չի թույլատրում որոնողական աշխատանքներ կատարել. «Փաստինֆո»Ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել Inecobank CJSC-ին՝ իմ շահերը բարձր մակարդակով սպասարկելու համար. Կարո ՂուկասյանՊարոնայք սպաներ, պատիվ ունեմ. Տիգրան Աբրահամյան