Երևան, 31.Հուլիս.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչպիսի՞ն են եղել զարթուցիչի նախատիպերը. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Մեր օրերում զարթուցիչը բավականին տարածված իր է: Այն ներկայումս ժամացույցների մեջ է, կենցաղային տեխնիկայում (վառարան, միկրոալիքային վառարան), հեռախոսների ու ավտոմեքենաների մեջ և այլն: Զարթուցիչի պատմությունը սկսվել է ընդամենը «վերջերս»: Բավականին երկար ժամանակ մարդիկ բազմիցս փորձել են ստեղծել այնպիսի մի սարք, որը կազդարարի նախատեսվող ժամանակը, և նման սարք հաջողվել է ստեղծել միայն 19- րդ դարի կեսերին: Այսպես կոչված «կրակային ժամացույցները» կարելի է համարել զարթուցիչի նախատիպը:

Դրանք հորինել են Հին Չինաստանում: Դրանք իրենցից ներկայացնում են խեժով հագեցած և թեփից պատրաստված փայտի երկար կտորներ, որոնք տեղադրվել են հորիզոնական, և որոնցից կախված է եղել ծանրությամբ թել: Փայտի ծայրերից մեկը հրկիզվել է, ինչի պատճառով խեժով թեփը այրվել է, որոշակի պահին այրվել է նաև թելը, ինչի արդյունքում ընկել է ծանրությունը՝ միաժամանակ աղմուկ առաջացնելով: Հին հույն փիլիսոփա Պլատոնը, որը ապրել է մ.թ.ա. 4-րդ դարում, հորինել էր մի մեխանիզմ, որն զգուշացրել է իր ուսանողներին դասախոսություններն սկսելու մասին: Իհարկե, դա ավելի շուտ նման էր դպրոցական զանգի, քան զարթուցիչի, բայց այդ երկու սարքերն էլ ունեն գործողության նույն սկզբունքը՝ ազդարարել պահանջվող ժամանակը: Գյուտը բաղկացած է եղել երեք անոթներից, որոնք միմյանց հետ կապված են եղել խողովակների միջոցով: Ջրով լցվել է առաջին տարողությունը, որտեղից ջուրը աստիճանաբար հոսել է երկրորդ տարողության մեջ, որտեղից էլ՝ երրորդի մեջ, որն ունեցել է սուլիչի նման մի բան և ձայն է հանել որոշակի չափով լցվելուց հետո:

Իտալացի նկարիչ ու գիտնական Լեոնարդո դա Վինչին նույնպես անմասն չի մնացել զարթուցիչ հայտնագործելուց: Նա հորինել է մի սարք, որը նույնպես կարելի է համարել զարթուցիչի նախատիպը: Այն բաղկացած է եղել երկու անոթներից: Ջուրը կաթիլկաթիլ լցվել է վերին անոթից դեպի ստորին անոթը և գործարկել է մի մեխանիզմ, որը բարձրացրել է քնած մարդու ոտքերը: Իհարկե, այս բոլոր հայտնագործությունները եղել են ընդամենը զարթուցիչների նախատիպերը: Իսկ առաջին զարթուցիչը հորինել է Լևի Հաթչինսը 1787 թվականին: Նրա ստեղծածը եղել է արդեն մեխանիկական այնպիսի սարք, որին մենք սովոր ենք, բայց այդ զարթուցիչը զանգ է հնչեցրել միայն օրը մեկ անգամ՝ առավոտյան ժամը չորսին: Զարթուցիչի գյուտի առաջին արտոնագիրը ստացել է ֆրանսիացի Անտուան Ռեդիերին 1847 թվականին: Ֆրանսիացու սարքը արդեն ունակ է եղել զանգ հնչեցնել ցանկացած ժամանակ: Ներկայումս կարելի է ասել, որ զարթուցիչը բառիս բուն իմաստով մտել է բջջային հեռախոսի մեջ: Եվ դա շատ հարմար է:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Սենետ՝ հազարամյակների պատմություն ունեցող «աստվածների խաղ». «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (31 ՀՈՒԼԻՍԻ). Զին­ված խմբի ան­դամ­նե­րը վայր են դրել զեն­քերն ու հանձն­վել իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին. «Փաստ»Հայ­կա­կան կող­մի վրա ճնշու­մը կշա­րու­նակ­վի. «Փաստ»Տե­սա­նե­լի չէ փոխ­զիջ­ման գնա­լու և երկ­խո­սու­թյան վե­րա­դառ­նա­լու Բաք­վի պատ­րաս­տա­կա­մու­թյու­նը. որ­քա­նո՞վ է հա­վա­նա­կան լայ­նա­մասշ­տաբ պա­տե­րազ­մը. «Փաստ»«Ժամանակին չդիմելը իջեցնում է գործով դրական արդյունք ակնկալելու հավանականությունը». «Փաստ»«Հանքարդյունաբերության ոլորտում տուրքեր, վճարներ ավելացնելով, համայնքներին հատկացումներ անելով` հիմնական հարցերը չեն լուծվելու». «Փաստ»«Եթե Փա­շի­նյա­նի փո­խա­րեն մեկ ուրիշ մարդ լի­ներ, Հա­յաս­տա­նը բա­վա­կա­նին լուրջ խա­ղա­լու տեղ կու­նե­նար». «Փաստ»Ներքին սպառնալիքներ նաև տնտեսության համար. «Փաստ»Իշխանությունների խայտառակ խեղճությունն ու անորոշ պատրաստակամությունը. «Փաստ»«Հայաստանի ղեկավարությունը նաև ՀՀ-ի անվտանգության երաշխավորը լինելուց է հրաժարվում». «Փաստ»Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 2-4 աստիճանովՊատմության դասագրքերում այս իշխանության մասին ճշմարտությունը գրողներին ի՞նչ պատիժ է սպառնում. «Փաստ»«Հրապարակ».Իշխանությունն «ականապատել» է խորհրդարանըԻնչպե՞ս ապահովել «բալանս» արտախորհրդարանական դաշտում. «Փաստ»«Հրապարակ ».Իշխանական պատգամավորներին հրահանգ է իջեցվելԳոր­ծող խորհր­դա­րա­նից ուզում են մաք­սի­մու­մը «քա­մել». «Փաստ»Բեռլինում հրաձգություն է տեղի ունեցել. 4 մարդ վիրավորվել էԱրմավիրում բախվել են Mercedes-ն ու Mitsubishi Galant-ը. կան վիրավորներ. վարորդներից մեկը ԱԱԾ ծառայող էՎրաերթից հետո տղան ասել է, որ վթարի հեղինակը ինքն է, բայց կան կասկածներ,որ վարորդը աղջիկ էԲացառիկ լուսանկար ադրբեջանական խոցված ԱԹՍ-իցԴավիթ Բեկից 1-1,5կմ-ի վրա Ադրբեջանն ամրապնդում է դիրքերը. ԶՈւ քանակը գերազանցում է մերոնցԱդրբեջանական կողմը կրկին կրակոցներ է արձակել Երասխի դիրքերի ուղղությամբ․ Դավիթ ԹորոսյանՌուսաստանն ու Թուրքիան քննարկում են գազի տարանցման երկարաժամկետ պայմանագիր կնքելու հարցը16 օր է, ինչ Սյունիքից կորած անզեն զինծառայողների մասին տեղեկություն չկա. որոնողական աշխատանքները շարունակվում ենՄահացած տղամարդը հողին հանձնվելուց մի քանի րոպե առաջ վերակենդանացել է (տեսանյութ)Թբիլիսիում գտել են ադրբեջանցի ընդդիմադիր բլոգերի դին «Ամունդի-ԱԿԲԱ Ասեթ Մենեջմենթ»–ի ակտիվների մեծությունը հատել է 212 միլիարդ դրամի շեմը«Ունեմ տանը հիվանդ մայր, որի խնամակալը ես եմ». հայ գերին Բաքվի դատարանում խնդրում է իրեն արդարացնել (տեսանյութ)ԱԺ-ն միաձայն ընդունեց հայհոյանքը քրեականացնող նախագիծըՎրաերթից մահացած 24-ամյա տղան մինչ այդ զվարճանքի վայրում վեճի ու ծեծկռտուքի մասնակից էր եղել․ նրան դանակահարել էին (տեսանյութ)Հայտնաբերվել և տարհանվել է ևս մեկ հայ զինծառայողի աճյունՓաշինյանը պարգևատրել է վարչապետի աշխատակազմում ղեկավար պաշտոն զբաղեցնող 61 պաշտոնյայիԻջևանի 3 բնակիչները վիճաբանել են Աչաջուրում գտնվող սրճարանի սեփականատիրոջ հետ, բռնություն գործադրել նրա նկատմամբ. ՔԿ«Երբեմն էլ բղավում էին». պատմաբանը պատմել է Պուտին-Մերկել բանավոր «մենամարտերի» մասինՏարածաշրջանում իր տեսակով միակ նյարդավերականգնողական կենտրոնը Արթմեդում3 հրշեջ ինքնաթիռ, 9 ԱԹՍ, 38 հրշեջ ուղղաթիռ, 620 հրշեջ մեքենա. Թուրքիայի հրդեհը մարել չի հաջողվում 2021-ի հունվարից մինչև հուլիսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում պատվաստանյութերի ՀՀ տեղափոխման համար ծախսվել է մոտ 11 մլն դրամԴոլարն ու եվրոն շարունակում են թանկանալ ՀՀ ՊՆ-ն նոր հաղորդագրություն է տարածել Ստեփանակերտի քաղաքապետարանը տեղեկացնում է Մագադանում ձյուն է տեղացել Արտակարգ դեպք՝ ԵրևանումԵղանակը ՀայաստանումԱրցախից ծանր գանգուղեղային վնասվածքով 3-ամյա երեխա է տեղափոխվել «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ Կրթությունը՝ ամուր պետության հիմք․ IDBank-ն ու Հայ-Ռուսական համալսարանը կհամագործակցեն Ռուսաստանին մտահոգում է հայ-ադրբեջանական սահմանին ստեղծված իրավիճակը Թշնամին կրկին կրակ է բացելԻնչ իրավիճակ է Գեղարքունիքի համայնքներում Նիկոլ Փաշինյանը նոր պաշտոն տվեց Բորիս Սահակյանին Աշխարհի գավաթ․ Հայտնի է կիսաեզրափակչի երեք մասնակից