Երևան, 31.Հուլիս.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Սոյայի սուոսի դարավոր վեճը՝ չինակա՞ն, թե՞ ճապոնական․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Համարվում է, որ սոյայի սոուսը ամբողջ աշխարհում իր ժողովրդականությամբ պարտական է ճապոնական խոհանոցին: Եվրոպայում առաջին անգամ դրա մասին իմացել են որպես սուշիների և ռոլերի սոուս, բայց կարճ ժամանակ անց ամբողջ աշխարհում խոհարարները սկսել են սոյայի սոուս օգտագործել տարբեր ուտեստներ պատրաստելու համար: Ներկայումս աշխարհում սոյայի սոուսն այնքան է արմատացել, որ խոհանոցում ցանկացած տնային տնտեսուհի ունի գոնե մեկ շիշ սոյայի սոուս՝ աղցաններ, միս կամ այլ կերակուրներ պատրաստելու համար: Չնայած այն հանգամանքին, որ ներկայումս բոլորը սովոր են սոյայի սոուսը կապել Ճապոնիայի հետ, բայց պարզվում է, որ իրականում Չինաստանն է նրա հայրենիքը:

Վարկածներից մեկի համաձայն, ենթադրվում է, որ սոյայի սոուսը հայտնվել է բուդդայական վանականների շնորհիվ, ովքեր, հրաժարվելով միս և կաթնամթերք օգտագործելուց, ստիպված են եղել այլընտրանքներ փնտրել: Քանի որ 8-րդ դարում շատ տարբերակներ չեն եղել, սոյան է եկել փոխարինելու մսին: Ժամանակի ընթացքում նրանք սովորել են սոյայից պատրաստել տոֆու պանիր, ապա հայտնվել է սոյայի սոուսը: Գուցե թե սոյայի սոուսը հայտնի մնար միայն վանականների համար, եթե չլինեին Չինաստանում աղի հետ կապված խնդիրները: Այո, 8-րդ դարում սովորական սեղանի աղը չափազանց թանկ էր չինացիների համար, և բոլորը չէին կարող դա թույլ տալ իրենց: Մինչդեռ սոյայի սոուս պատրաստելը հասանելի էր բոլորին, և պատրաստի սոուսը բավական երկար ժամանակ կարելի էր պահել: Հին չինացիները սոյայի սոուսը պատրաստում էին ամենապարզ, բայց ոչ ամենաարագ ձևով. նրանք եփում էին սոյայի հատիկները, իսկ հետո թողնում էին այն որոշակի ժամանակ խմորվելու նպատակով: Այդ տեխնոլոգիան օգտագործվել է շատ երկար ժամանակ, քանի դեռ 17-րդ դարում սոյայի սոուսի բաղադրատոմսը չի հասել Ճապոնիա, որտեղ այն ենթարկվել է փոքրիկ փոփոխությունների:

Ճապոնացիները կատարելագործել են բաղադրատոմսը՝ սոյայի մեջ ցորենի հատիկներ ավելացնելով: Նման կերպ նրանք երկարեցրել են սոյայի սոուսի բնական խմորման ժամանակը և կարողացել են ստանալ ավելի հարուստ համով սոուս: Ճապոնական այս նորամուծությունները սոյայի սոուսի պատրաստման գործընթացը բավականին երկարեցրել է. սոյայի խառնուրդը խմորել են մի ամբողջ տարի: 20-րդ դարի կեսերին, երբ ճապոնական խոհանոցը սկսել է ժողովրդականություն վայելել ամբողջ աշխարհում, սոյայի սոուսի կյանքում տեղի է ունեցել ջրբաժանի մեկ այլ պահ: Երբ Եվրոպայում և Ամերիկայում ճապոնական ռեստորանները սկսել են բացվել յուրաքանչյուր անկյունում, և բոլորը ցանկություն են ունեցել համտեսել նոր էկզոտիկ ուտեստներ, անհնար է դարձել մեկ տարի սպասել սոյայի սոուսի պատրաստմանը: Սոյայի սոուսի ֆերմենտացման գործընթացն արագացնելու համար դրան սկսել են ավելացնել տարբեր մանրէներ կամ խմորիչներ, ինչը հնարավորություն է տվել մեկ ամսվա ընթացքում ստանալ սոյայի սոուս: Այս ամենը այնքան հաջող է եղել, որ նույնիսկ ճապոնացիներն են ստիպված եղել հրաժարվել սոուսի ավանդական՝ մեկ տարվա հնեցումից և անցնել արտադրության նոր մեթոդի: Իսկ ներկայիս ժամանակակից տեխնոլոգիայի միջոցով սոյայի սոուսի պատրաստումը կարող է տևել ընդամենը երեք օր. հատուկ ինկուբացիոն տարողությունները թույլ են տալիս վերահսկել սոյայի սոուսի խտանյութի խմորման անհրաժեշտ պայմանները:

Պատրաստելուց հետո սոյայի սոուսը պաստերիզացվում է, որի արդյունքում հասնում է սպառողների սեղաններ և սուպերմարկետներ առանց բակտերիաների և խմորիչների: Ներկայումս սոյայի սոուսը շատ տարածված է որպես աղի փոխարինող: Այնուամենայնիվ, հարկ է նշել, որ հաճախ խանութներում վաճառվող սոյայի սոուսը ընդամենը խտանյութ է, որը պարունակում է սոյայի սպիտակուցներ, աղ և հանքանյութեր: Նման կոնցենտրացված սոուսի օգտագործումը ոչ մի օգուտ չի բերում օգտագործողի օրգանիզմին, ուստի արտադրողները խորհուրդ են տալիս այն ջրով նոսրացնել նախքան օգտագործելը:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Սենետ՝ հազարամյակների պատմություն ունեցող «աստվածների խաղ». «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (31 ՀՈՒԼԻՍԻ). Զին­ված խմբի ան­դամ­նե­րը վայր են դրել զեն­քերն ու հանձն­վել իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին. «Փաստ»Հայ­կա­կան կող­մի վրա ճնշու­մը կշա­րու­նակ­վի. «Փաստ»Տե­սա­նե­լի չէ փոխ­զիջ­ման գնա­լու և երկ­խո­սու­թյան վե­րա­դառ­նա­լու Բաք­վի պատ­րաս­տա­կա­մու­թյու­նը. որ­քա­նո՞վ է հա­վա­նա­կան լայ­նա­մասշ­տաբ պա­տե­րազ­մը. «Փաստ»«Ժամանակին չդիմելը իջեցնում է գործով դրական արդյունք ակնկալելու հավանականությունը». «Փաստ»«Հանքարդյունաբերության ոլորտում տուրքեր, վճարներ ավելացնելով, համայնքներին հատկացումներ անելով` հիմնական հարցերը չեն լուծվելու». «Փաստ»«Եթե Փա­շի­նյա­նի փո­խա­րեն մեկ ուրիշ մարդ լի­ներ, Հա­յաս­տա­նը բա­վա­կա­նին լուրջ խա­ղա­լու տեղ կու­նե­նար». «Փաստ»Ներքին սպառնալիքներ նաև տնտեսության համար. «Փաստ»Իշխանությունների խայտառակ խեղճությունն ու անորոշ պատրաստակամությունը. «Փաստ»«Հայաստանի ղեկավարությունը նաև ՀՀ-ի անվտանգության երաշխավորը լինելուց է հրաժարվում». «Փաստ»Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 2-4 աստիճանովՊատմության դասագրքերում այս իշխանության մասին ճշմարտությունը գրողներին ի՞նչ պատիժ է սպառնում. «Փաստ»«Հրապարակ».Իշխանությունն «ականապատել» է խորհրդարանըԻնչպե՞ս ապահովել «բալանս» արտախորհրդարանական դաշտում. «Փաստ»«Հրապարակ ».Իշխանական պատգամավորներին հրահանգ է իջեցվելԳոր­ծող խորհր­դա­րա­նից ուզում են մաք­սի­մու­մը «քա­մել». «Փաստ»Բեռլինում հրաձգություն է տեղի ունեցել. 4 մարդ վիրավորվել էԱրմավիրում բախվել են Mercedes-ն ու Mitsubishi Galant-ը. կան վիրավորներ. վարորդներից մեկը ԱԱԾ ծառայող էՎրաերթից հետո տղան ասել է, որ վթարի հեղինակը ինքն է, բայց կան կասկածներ,որ վարորդը աղջիկ էԲացառիկ լուսանկար ադրբեջանական խոցված ԱԹՍ-իցԴավիթ Բեկից 1-1,5կմ-ի վրա Ադրբեջանն ամրապնդում է դիրքերը. ԶՈւ քանակը գերազանցում է մերոնցԱդրբեջանական կողմը կրկին կրակոցներ է արձակել Երասխի դիրքերի ուղղությամբ․ Դավիթ ԹորոսյանՌուսաստանն ու Թուրքիան քննարկում են գազի տարանցման երկարաժամկետ պայմանագիր կնքելու հարցը16 օր է, ինչ Սյունիքից կորած անզեն զինծառայողների մասին տեղեկություն չկա. որոնողական աշխատանքները շարունակվում ենՄահացած տղամարդը հողին հանձնվելուց մի քանի րոպե առաջ վերակենդանացել է (տեսանյութ)Թբիլիսիում գտել են ադրբեջանցի ընդդիմադիր բլոգերի դին «Ամունդի-ԱԿԲԱ Ասեթ Մենեջմենթ»–ի ակտիվների մեծությունը հատել է 212 միլիարդ դրամի շեմը«Ունեմ տանը հիվանդ մայր, որի խնամակալը ես եմ». հայ գերին Բաքվի դատարանում խնդրում է իրեն արդարացնել (տեսանյութ)ԱԺ-ն միաձայն ընդունեց հայհոյանքը քրեականացնող նախագիծըՎրաերթից մահացած 24-ամյա տղան մինչ այդ զվարճանքի վայրում վեճի ու ծեծկռտուքի մասնակից էր եղել․ նրան դանակահարել էին (տեսանյութ)Հայտնաբերվել և տարհանվել է ևս մեկ հայ զինծառայողի աճյունՓաշինյանը պարգևատրել է վարչապետի աշխատակազմում ղեկավար պաշտոն զբաղեցնող 61 պաշտոնյայիԻջևանի 3 բնակիչները վիճաբանել են Աչաջուրում գտնվող սրճարանի սեփականատիրոջ հետ, բռնություն գործադրել նրա նկատմամբ. ՔԿ«Երբեմն էլ բղավում էին». պատմաբանը պատմել է Պուտին-Մերկել բանավոր «մենամարտերի» մասինՏարածաշրջանում իր տեսակով միակ նյարդավերականգնողական կենտրոնը Արթմեդում3 հրշեջ ինքնաթիռ, 9 ԱԹՍ, 38 հրշեջ ուղղաթիռ, 620 հրշեջ մեքենա. Թուրքիայի հրդեհը մարել չի հաջողվում 2021-ի հունվարից մինչև հուլիսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում պատվաստանյութերի ՀՀ տեղափոխման համար ծախսվել է մոտ 11 մլն դրամԴոլարն ու եվրոն շարունակում են թանկանալ ՀՀ ՊՆ-ն նոր հաղորդագրություն է տարածել Ստեփանակերտի քաղաքապետարանը տեղեկացնում է Մագադանում ձյուն է տեղացել Արտակարգ դեպք՝ ԵրևանումԵղանակը ՀայաստանումԱրցախից ծանր գանգուղեղային վնասվածքով 3-ամյա երեխա է տեղափոխվել «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ Կրթությունը՝ ամուր պետության հիմք․ IDBank-ն ու Հայ-Ռուսական համալսարանը կհամագործակցեն Ռուսաստանին մտահոգում է հայ-ադրբեջանական սահմանին ստեղծված իրավիճակը Թշնամին կրկին կրակ է բացելԻնչ իրավիճակ է Գեղարքունիքի համայնքներում Նիկոլ Փաշինյանը նոր պաշտոն տվեց Բորիս Սահակյանին Աշխարհի գավաթ․ Հայտնի է կիսաեզրափակչի երեք մասնակից