Երևան, 26.Սեպտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Լավ կլինի, եթե այս ռեգրեսիվ նախաձեռնություններն ուղղակի կանգ առնեն և չվնասեն Հայաստանի միջազգային վարկին

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Մեր զրուցակիցն է Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի ղեկավար Աշոտ Մելիքյանը

Օրերս Ազգային ժողովը հայհոյանքը քրեականացնելու վերաբերյալ օրենք ընդունեց, որը մեծ աղմուկ է բարձրացրել: Շատերը նշում են, որ նման տարբերակով օրենքի ընդունումը չի բխում ազատ խոսքի իրավունքի շահերից: Դուք ինչպե՞ս եք գնահատում, արդյոք իշխանությունը կարողացավ հիմնավորել, թե ինչու է այսպիսի փոփոխությունների գնում:

Մեծ հաշվով այս օրենքը խնդիրը չի լուծի, եթե թե ընդդիմադիր, թե իշխանական քաղաքական վերնախավը իրենց բառապաշարից չբացառեն կամ գոնե նվազագույնի չհասցնեն հայհոյախառը արտահայտությունները և կոնսենսուսի չգան, որ քաղաքական պայքարը շարունակելու են առանց դրա, քանի որ դա իր կործանարար ազդեցությունն է թողնում նաև հասարակական հարաբերությունների վրա: Ինչ վերաբերում է կոնկրետ օրենքին, ապա այն ունի այնպիսի ձևակերպումներ, որոնք սուբյեկտիվության մեծ դաշտ են բացում և պահանջները հստակ ձևակերպված չեն: Այդ պատճառով մի արտահայտություն մեկի կողմից կարող է ընդունվել որպես ծանր վիրավորանք, իսկ մյուս կողմից՝ ոչ: Բայց եթե մենք հաշվի ենք առնում, որ պաշտոնյաները, քաղաքական բարձրաստիճան գործիչները շատ հաճախ սուր բառապաշարով քննադատությունը ընկալում են որպես վիրավորանք և այդ պարագայում կարող է կիևրառվել նաև այս քրեական պատասխանատվությունը, որը շատ մտահոգիչ է: Քանի որ երկրորդ կետը վերաբերում է հենց հանրային տիրույթում, այդ թվում նաև լրատվամիջոցներում և սոցիալական ցանցերում կիրառվող խոսքին, ապա լրագրողները շատ հաճախ կարող են զբաղվել նաև ինքնագրաքննությամբ, որովհետև փաստորեն որևէ սուր խոսք կիրառելիս որոշ վտանգ է առաջանում քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու: Ճիշտ է, օրենքի հեղինակներից մեկը կապվեց ինձ հետ և փորձեց ապացուցել, որ սա բացառապես հայհոյանքին է վերաբերում, ես հակադարձեցի, որ եթե բացառապես հայհոյանքին է վերաբերում, ապա պետք էր հենց այդպես էլ ձևակերպել: Ամենակարևոր հանգամանքը պետք էր հաշվի առնել՝ դիտավորությամբ վիրավորելու նպատակը: Այսինքն եթե արտահայտության հեղինակը որևէ այլ նպատակ չի ունեցել, քան վիրավորելը և դիտավորությամբ հայհոյել է, սա մի բան է, բայց եթե խոսքը հանրային նշանակության տեղեկատվության մասին է, որը ուղեկցվել է սուր բառերով, ընդհուպ հայհոյանքով այդ նույն ֆեյսբուքում, ապա այդ խոսքը պետք է պաշտպանված լինի: Մասնավորապես, մենք կարող ենք վերհիշել նույն Շուշիի անկման օրերին, թե ինչ հակասական տեղեկատվություն էր գալիս, պաշտոնականը մի բան էր ասում, այլ աղբյուրներից այլ տեղեկատվություն էր գալիս, և այդտեղից շատ հնարավոր էր, որ լրագրողը, որը տեսնում է, թե ինչի պատճառով է և ինչպես է հանձնվում Շուշին, կարող էր այդ կարևոր տեղեկատվությունը զուգորդել նաև շատ սուր բառապաշարով: Բայց դա չի նշանակում, որ պետք է անտեսվի կարևոր ինֆորմացիան և ուշադրությունը սևեռվի հենց սուր խոսքի, վիրավորանքի կամ նույնիսկ հայհոյանքի վրա:

Նշվում է, որ այս փոփոխություններով իշխանությունը փորձում է պաշտպանվել, փոխանակ ինքը որոշակի աշխատանք տանի իր վրա այդ հայհոյանքի բառապաշարը չկիրառելու, ֆեյքերի միջոցով դրանք չիրականացնելու վրա:

Այո, այնտեղ առանձին դրույթ կա, որը վերաբերում է հանրային գործունեությամբ զբաղվողներին, և իհարկե, այդտեղ նկատի ունեն առաջին հերթին պաշտոնատար անձանց, և սա ուղղակի հակասում է միջազգային, նախևառաջ եվրոպական մոտեցումներին, որ պաշտոնատար անձը շատ ավելի հանդուրժող և պատրաստ պետք է լինի ցանկացած քննադատություն ընդունելու, լսելու և այդ քննադատությունը կարող է լինել նաև շատ կոշտ, որոշ դեպքերում նույնիսկ ցավոտ: Առհասարակ, պաշտոնյան ոչ թե պետք է էլ ավելի պաշտպանված լինի, քան շարքային քաղաքացին, այլ ճիշտ հակառակը: Շարքային քաղաքացուն այդ պաշտպանությունը պետք է ավելի շատ վերաբերի, քան պետական պաշտոններ զբաղեցնողներին: Այնպես որ, այս առումով էլ մոտեցումը հակասում է միջազգային մոտեցումներին:

Խորհրդարանում անվտանգության միջոցառումներն են խստացվում, լրագրողների ազատ գործելու տարածքներն են սահմանափակվում: Տարբեր իրավապաշտպան միջազգային կառույցներ նշում էին, որ Հայաստանում առաջընթաց կա խոսքի ազատության առումով, հիմա այս ամենից հետո արդյոք նահանջ չե՞նք արձանագրի:

Ես  այստեղ կառանձնացնեի, իհարկե, օրենսդրական նախաձեռնություններն անվտանգության միջոցառումներից: Կարծում եմ, որ 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ի դեպքերը պետք է մեզ համար դաս ծառայեն: Մանավանդ, երբ խոսքը խորհրդարանական կառավարման մասին է, և խորհրդարան են գալիս նաև կառավարության անդամները, վարչապետը, անվտանգության բարձրացման անհրաժեշտությունը շատ բարձր է, այդ թվում նաև հաշվի առնելով ծայրահեղ սուր քաղաքական հակամարտությունը, որտեղ բացահայտ բռնության, սպանության կոչեր և մտադրություններ են հնչում: Այս պայմաններում, իհարկե, պետք է անվտանգության մակարդակը բարձրացվի: Դա վերաբերում է նախևառաջ հենց պատգամավորների անցուդարձին: Դե եթե պատգամավորների նկատմամբ այդպիսի խստացում է կիրառվում, հնարավոր է նաև լրագրողների նկատմամբ կիրառվի: Բայց ինչ վերաբերում է լրագրողներին, դեռ որևէ կոնկրետ փաստաթուղթ չկա, որպեսզի մենք իմանանք, թե ինչ չափի, ինչ սահմանափակումներ են նախատեսվում: Եթե դա ընդամենը նույնն է, ինչ որ պատգամավորների նկատմամբ, դա մի հարց է, բայց եթե լրագրողներին ընդամենը մի սրահ են տրամադրելու և ասելու են՝ սրանով եզրափակվեք և չմոտենաք պատգամավորներին, սա սկզբունքորեն այլ բան կլինի: Դրա համար ես առայժմ ձեռնպահ եմ մնում գնահատականներից, մինչև կոնկրետ փաստաթուղթ կամ կոնկրետ պարզաբանում բարձրաստիճան պաշտոնյաներից չլսենք: Ես իհարկե կարդացել եմ պատգամավորի գրառումը ֆեյսբուքում, բայց այդտեղ այնուամենայնիվ, դեռ մտադրությունների մակարդակով է խոսվում, և այդ մի պատգամավորից ամեն ինչ կախված չէ: Այնուամենայիվ, հուսով եմ, որ այն սահմանափակումները, որոնք կկիրառվեն, ողջամիտ կլինեն, եթե ոչ, ապա ինչպես այս ընդունված օրենքը, մեր կողմից շատ կոշտ քննադատության կարժանանան: Կարծում եմ՝ դա կնկատեն նաև միջազգային կառույցները: Լավ կլինի, եթե այս ռեգրեսիվ, նեգատիվ նախաձեռնություններն ուղղակի կանգ առնեն և չվնասեն Հայաստանի միջազգային վարկանիշին:

Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցությունը պատրաստ է «վերցնել» իշխանությունը ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի երթ-մոմավառությանը դեպի Եռաբլուր Ալիևից հետո Փաշինյանն է որոշել բացահայտել կոնֆիդենցիալ մանրամասներ Վլադիմիր Ժիրինովսկին առաջարկել է աքսորել Մառա ԲաղդասարյանինՌուս խաղաղապահները ուղեկցել են ադրբեջանական զինված ուժերի 6 շարասյունների59-ամյա վարորդը 01-ով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին․ վերջինս տեղափոխվել է հիվանդանոցՍերբիայի և Կոսովոյի միջև լարվածությունը սրվում է. սերբերը տանկեր են կուտակում սահմանին (տեսանյութ)Բացահայտվել է պետական դավաճանություն կատարելու դեպք. Արցախի ԱԱԾ (տեսանյութ)15-ամյա աղջիկը որոնվում է որպես անհետ կորածՀայաստանը 16 տարի անց Օլիմպիական խաղերին կմասնակցի նաև գեղասահքումՊուտինը եւ Էրդողանը կքննարկեն Թուրքիայի պարտավորությունները Իդլիբում ահաբեկիչների դեմ պայքարումԹալիբները կոչ են արել միջազգային հանրությանը նրանց 20 ամիս տալ նախքան իրենց իշխանության մասին դատելըՉինացի դիվանագետը կոչ է արել Պեկինին պատրաստ լինել միջուկային հարված հասցնել ԱՄՆ-ի ուղղությամբ«Թշնամու հողում բղավել ենք՝ «Հայաստա՜ն»». Դիանա Գրիգորյանը՝ «Երդում» սերիալի ասելիքի մասինԽոշոր ավտովթար՝ Արմավիրի մարզում. բախվել են Mazda-ն ու «06»-ը, վերջինս կողաշրջվել է. կան վիրավորներՏեսանյութ. Տիգրան Արզաքանցյանն իր թիմակիցների հետ նոր կուսակցություն է ստեղծելուՊուտինը գնահատել է Ժիրինովսկու առաջարկներըԲախվել են ռուսական և թուրքական բեռնատար նավերըԱննա Դանիբեկյանը բացառիկ աջակցություն ցուցաբերեց Ադրբեջանի իշխանություններին․ Ագնեսսա Խամոյան. news.amՍեպտեմբերի 26-ին Ստեփանակերտում կկայանա ջահերով երթՌԴ ՊՆ-ն և ԱԳՆ-ն արձագանքել են Ադրբեջանի կողմից հայազգի մարշալ Սերգեյ Խուդյակովի հուշարձանի ոչնչացմանըԹուրքիան զենք կգնի ՌուսաստանիցԲացահայտվել են ռազմամթերքի մատակարարման գործում ՀՀ ԶՈՒ բարձրաստիճան պաշտոնյայի լիազորությունները չարաշահելու դեպքերԱրցախի պետական դրոշն այսօր իջեցվել է Ամարասի վանքի վրայից. Մաճկալաշենի համայնքապետԱդրբեջանը՝ հաղթելով պայմանավորված պատերազմում, ջախջախիչ պարտություն է կրում դիվանագիտական ճակատում. Ա․ՂազինյանԻ՞նչ դրական ազդակներ է Երևանն ուղարկել Անկարային. բացառիկ հարցազրույց ԱԽ քարտուղարի հետ «Ինչ արած»․ դերասնաուհի Ժաննա Վելիցյանը վարակվել է կորոնովիրուսովՍոմալիում պայթյունի հետեւանքով Բուրունդիից 7 խաղաղապահ է զոհվել Գվարդիոլա. Մենք չունենք հարձակվող, որը կարող է մեկ մրցաշրջանում 25 գոլ խփել Աֆղանստանում թալիբները հրապարակային մահապատիժ են կազմակերպել Խնդիր չենք տեսնում, որ խափանման միջոցի փոփոխման հարցը լուծելուց հետո դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակվի. փաստաբան Պատերազմի զոհերին նվիրված հուշաքարերի բացում տեղի ունեցավ զորամասերից մեկում (ֆոտո) Լևոն Տեր-Պետրոսյանն առանձնազրույց է ունեցել Արցախի պետնախարար Արտակ Բեգլարյանի հետ ԱՄՆ-ում առաջին անգամ կորոնովիրուս է հայտնաբերվել ընտանի ժանտաքիսի մոտ Էրդողանը հայտարարել է, որ Թուրքիան մտադիր է լրացուցիչ «Ս-400» համակարգեր գնել Ռուսաստանից Փաշինյանը վիրավորանքի քրեականացումն իր ձեռքին դագանակ է դարձրել․ Ռուբեն Մելիքյան (տեսանյութ) Կրթության որակը Հայաստանում կբարելավվի, երբ փոխվի ուսուցչի հանդեպ վերաբերմունքը Սեպտեմբերի 27-ին՝ ժամը 11:00-ին, ՀՀ-ում կհայտարարվի մեկ րոպե լռություն՝ ի հիշատակ 44-օրյա պատերազմում զոհված հայորդիների Մեր խնդիրն է քննարկել, թե ինչ իրավական քայլեր պետք է անել, որպեսզի մեր պայքարը շարունակվի․ Դավիթ Հարությունյան (տեսանյութ) Սերվելատ. ինչո՞ւ այն դարձավ երշիկային պատերազմի պատճառ. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (25 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Շահագործման է հանձնվել տրանսատլանտյան հեռախոսային հաղորդալարը. «Փաստ» Սոչիում հորդառատ անձրևներ են տեղացել. փողոցներն ու բակերը հեղեղված են «Արմատից մինչև տերևներ». ավելին, քան տոհմածառ. «Փաստ» Նման դատավարությունները կարող են տևել մինչև տասը տարի. ե՞րբ կլինեն բարենպաստ պայմաններ. «Փաստ» Պատվաստված մարդը մահացել է կորոնավիրուսից. Արա Զոհրաբյան Արցախում տեղակայված ռուս խաղաղապահները նոր հրամանատար կունենան. Կոսոբոկովը հեռանում էՔաղաքային բնակավայրերի հողերում ծառերի հատումը կարող է իրականացվել միայն համայնքի ղեկավարի թույլտվությամբ. «Փաստ» Գազ չի լինելու. «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն տեղեկացնում էԱֆղանստանցի փախստականները հարձակվել են ամերիկուհի զինծառայողի վրա Կորոնավիրուսի 1066 նոր դեպք է գրանցվել, մեկ օրում 25 մարդ է մահացել