Երևան, 16.Հոկտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Սննդամթերքի անվտանգությունն՝ առաջնահերթություն. ինչի՞ն ուշադրություն դարձնել. «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Սննդամթերքն ունի բուսական և կենդանական ծագում, այն անհրաժեշտ է օրգանիզմի բնականոն կենսագործունեության, ծախսված էներգիայի լրացման, ինչպես նաև բջիջների ու հյուսվածքների կառուցման ու վերականգնման համար։ Սննդի մեջ դրանք օգտագործվում են բնական վիճակում կամ էլ մշակելուց հետո: Այն, իհարկե, ունի փչանալու հատկություն: Հայտնի է, որ արագ փչանում են միսը, ձուկը, կաթը և այլն, ուշ՝ հացահատիկները, ալյուրը, ձավարեղենը, մակարոնեղենը:

«Սպառողների ասոցիացիայի» իրավաբան Սյուզաննա Չիլինգարյանն ասում է՝ սննդամթերքի որակի հսկողության իրականացման հարցում հիմնական օրենսդրական փաստաթուղթ են միջազգային և պետական ստանդարտները, որոնք ընդգրկում են սննդամթերքի որակի հետ կապված բոլոր կարևոր հարցերը։

Անդրադառնալով մեր օրենսդրությանը՝ իրավաբանն առանձնացնում է մի քանի կարևոր կետեր, օրինակ՝ սպառողը պետք է ուշադիր լինի մակնշմանը: ««Սննդամթերքի անվտանգության մասին» օրենքի համաձայն, սննդամթերքի հետ անմիջական շփման մեջ գտնվող նյութերի մակնշումը պետք է ներառի անվանումը, բաղադրությունը, իսկ կաթի և կաթնամթերքի դեպքում` տեղեկատվություն պարենային հումքի մշակման ենթարկված լինելու վերաբերյալ, սննդամթերքի մեջ օգտագործված սննդային հավելումների ցանկը (եթե այդպիսիք կան) և դասիչները, զտաքաշը կամ ծավալը, արտադրման ամսաթիվը, պիտանելիության ժամկետը, պահման պայմանները, արտադրողի, ներմուծողի, վերջիններիս ներկայացուցչի անվանումը (անունը), գործունեության (բնակության) հասցեն, ծագման երկիրը, սննդամթերքում գենետիկորեն ձևափոխված օրգանիզմների օգտագործմամբ ստացված բաղադրիչների առկայության մասին տվյալները: Կարևոր է, որ սննդամթերքի հետ անմիջական շփման մեջ գտնվող նյութերի մակնշումը լինի ընթեռնելի, ամբողջական ու հավաստի, որը հնարավոր կդարձնի սննդամթերքի և դրա արտադրողի նույնականացումը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Չիլինգարյանը:

Ընդգծում է՝ «Սննդամթերքի անվտանգության պետական վերահսկողության մասին» օրենքի համաձայն՝ եթե սննդի օպերատորը պարզել է կամ հիմքեր ունի ենթադրելու, որ իր կողմից շրջանառության մեջ դրված սննդամթերքը կարող է վնաս պատճառել մարդու առողջությանը, ապա նա պետք է անհապաղ տեղեկացնի լիազոր մարմնին իր ձեռնարկած միջոցառումների մասին՝ սպառողի համար ռիսկը կանխարգելելու նպատակով անվտանգության պահանջներին չհամապատասխանող ապրանքների հետկանչով: ««Սննդամթերքի անվտանգության մասին» օրենքի համաձայն՝ սննդամթերքը, սննդամթերքի հետ անմիջական շփման մեջ գտնվող նյութերը համարվում են վտանգավոր, եթե չեն համապատասխանում սննդամթերքի անվտանգության ոլորտի իրավական ակտերով սահմանված անվտանգության և սննդամթերքի հիգիենային ներկայացվող պահանջներին, չունեն անվտանգությունը հավաստող փաստաթուղթ, պիտանիության ժամկետն անցել է»,-հավելում է մեր զրուցակիցը:

Ոլորտում պարբերաբար ստուգումներ են անցկացվում: Ասոցիացիայի իրավաբանը մանրամասնում է՝ ստուգումների կազմակերպման և անցկացման մասին օրենքի համաձայն՝ ստուգումն իրականացնող անձինք իրենց լիազորություններն իրականացնելիս իրավունք ունեն տնտեսվարող սուբյեկտի ներկայացուցչի մասնակցությամբ անարգել մուտք գործել տնտեսվարող սուբյեկտի ստուգվող ստորաբաժանումներ, պահանջել փաստաթղթեր, տվյալներ և այլ տեղեկություններ, բացատրություններ, տեղեկանքներ, որոնք անմիջականորեն առնչվում են իրենց իրավասության շրջանակներում իրականացվող ստուգման նպատակներին և անհրաժեշտության դեպքում ստուգումներին ներգրավել տնտեսավարող սուբյեկտի մասնագետներին` տնտեսվարող սուբյեկտի ղեկավարի կամ նրան փոխարինող անձի համաձայնությամբ, սահմանել ժամկետներ՝ բացահայտված այն թերությունների և խախտումների վերացման համար, որոնք չեն առաջացնում քրեական կամ վարչական պատասխանատվություն:

Կառավարության համապատասխան որոշումների համաձայն՝ պահանջներ են ներկայացվում մսամթերքի, ձվամթերքի արտադրություններին և ոչ միայն: Օրինակ՝ կառավարության 2006 թ.-ի հոկտեմբերի 19-ին N 1560-Ն որոշման համաձայն՝ մսի և մսամթերքի արտադրության գործընթացում կենդանիների սպանդը կազմակերպվում է կառավարության սահմանած կարգով, ապահովելով լիազոր մարմինների սահմանած շինարարական, անասնաբուժասանիտարական, հիգիենիկ նորմերը և կանոնները: Կազմակերպության տարածքը պետք է լինի մաքուր, ցանկապատված, աղբը և թափոնները պետք է հեռացվեն օրական առնվազն մեկ անգամ:

Անհրաժեշտ է պահպանել ջրամատակարարման ու ջրահեռացման համակարգերին, լուսավորությանը, ջեռուցմանը, օդափոխության միկրոկլիմային և աղմուկին ներկայացվող հիգիենիկ պահանջները: Մսամթերքի արտադրության համար օգտագործվող միսը պարտադիր ենթարկվում է անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության, իսկ սննդային հավելումները, փաթեթավորող նյութերը Առողջապահության նախարարության կողմից պետք է թույլատրված լինեն սննդամթերքի արտադրությունում կիրառելու համար: Տեղական արտադրության և ներմուծվող միսը վերամշակման է ընդունվում միայն անասնաբուժական ուղեկցող փաստաթղթերի առկայությամբ` անասնաբուժասանիտարական փորձաքննությունից հետո:

Ձվամթերքի արտադրության շուկային ևս որոշակի պահանջներ են ներկայացվում, օրինակ՝ գենետիկորեն ձևափոխված հավերից ստացված ձվերի մակնշումը պետք է պարունակի տեղեկատվություն՝ գենետիկորեն ձևափոխված լինելու մասին»,-ասում է մեր զրուցակիցը՝ հավելելով, որ «Սննդամթերքի անվտանգության պետական վերահսկողության մասին» օրենքի համաձայն՝ արտադրության կամ վերամշակման փուլերում սննդամթերքի հիգիենային ներկայացվող առանձնակի և արտադրության սանիտարահիգիենիկ պահանջների խախտում կամ անհամապատասխանություն հայտնաբերելու դեպքում խախտումը հայտնաբերած տեսչի եզրակացության և լաբորատոր հետազոտության արդյունքների հիման վրա արտադրական գործունեությունն անմիջապես կասեցվում է:

Իրավաբանն ընդգծում է՝ իր առանձնահատկություններն ունի հացի և հացաբուլկեղենի մանրածախ առևտուրը: ««Առևտրի և ծառայությունների մասին» օրենքի համաձայն՝ հացի և հացաբուլկեղենի մանրածախ առևտուրն իրականացվում է հացի և հացաբուլկեղենի մասնագիտացված խանութներում, առանձնացված կրպակներում, սննդամթերքի մասնագիտացված խանութների առանձնացված բաժիններում, սպառողական ապրանքների և գյուղատնտեսական արտադրանքի շուկաների տարածքում գտնվող առանձնացված առևտրի օբյեկտներում: Վաճառվող փաթեթավորված և ոչ փաթեթավորված հացի գնապիտակի վրա նշվում են նաև մեկ միավոր հացի քաշը և դրա շեղումների թույլատրելի չափը»,-հավելում է մեր զրուցակիցը:

Շեշտում է՝ սննդամթերքի արտադրությանը և վաճառքին վերաբերող իրավակարգավորումները բազմազան են, որոնց մասին սպառողը պետք է տեղեկացված լինի, իսկ սննդի որակի, ժամկետանց սննդի հայտնաբերման և այլ խախտումների դեպքում իրավունք ունի դիմելու Սննդի անվտանգության տեսչական մարմնին (Թեժ գիծ՝ (010) 20-60-40, (012) 90-60-90, էլ. փոստ՝ [email protected]):

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կապանում վրաերթի են ենթարկել 9-ամյա տղայիԻնչու՞ է ՊԲ-ն լռել զինծառայողների բեկորային վիրավորումների մասին. AntiFake.am (լուսանկարներ)57-ամյա վարորդը Ford Transit-ով բախվել է քարերին և կողաշրջված հայտնվել ձորումՆիկոլ Փաշինյանը խորհրդակցություն է անցկացրել. ինչ հարցեր են քննարկվելՄարմնամարզիկ Վահագն Դավթյանին Տոկիոյում մեկուսացրել ենՆախարարի նոր հրամանը․ ՊՇՌ թեստ ներկայացնելու պահանջից ազատվեց ևս մի խումբ«Ես սկսում եմ վախենալ ինքս ինձնից, երբ վերջակետի կարիք եմ զգում»․ Հրաչուհի ՈւթմազյանՏանկիստ Դավիթն իր մի քանի ընկերների հետ զոհվեց դավաճանության, հանցագործության հետեւանքով. այսօր նրան հողին հանձնեցինԲալիում երկրաշարժի հետևանքով՝ երեք մարդ է զոհվել (լուսանկարներ)Սպանություն՝ Տավուշի մարզում. 3 օր որպես անհետ որոնվողի դին ու նրա ավտոմեքենան հայտնաբերվել է Վազաշեն գյուղի անտառումՀերքում եմ տեղեկությունը, թե ադրբեջանցիները շրջափակել է Մարտակերտի մի խումբ հայ զինվորների Ռուս խաղաղապահները դաս-վիկտորինա են անցկացրել Լեռնային Ղարաբաղի դպրոցներում. ՌԴ ՊՆ Հայաստանում թեստավորվելը կդառնա շաբաթը մեկ անգամ․ նախարար ՀՔԾ–ն Սեյրան Օհանյանին թույլ չի տվել մասնակցել ՀԱՊԿ պաշտպանության հարցերով նիստին «Հանրապետական կուսակցությունն ազգային պետության կերտման կուսակցություն է». Էդուարդ Շարմազանով Վրաստանում ամփոփում են ընտրությունների արդյունքները Կուսակցական հանդիպում Ճամբարակում. Կարեն Ավագյան Հակառակորդի շարժը մեր կողմից վերահսկվում է, սադրանքի դեպքում կլռեցվեն․ զինծառայողներ (տեսանյութ) Կեղծ խաղաղասիրություն քարոզողներն այսօր նոր զիջումներ են պատրաստվում կատարել Կապանում. Աննա ԳրիգորյանԱդրբեջանցիներն արգելափակել են Արցախի 5-րդ ՊՇ մի խումբ հայ զինվորների ԶՊՄԿ-ի նախկին տնօրեն Մհեր Պոլոսկովի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում. Քաղաքական կոռուպցիայի համատեքստում այն «կջրվի» Ադրբեջանցիները Գորիս-Կապան ճանապարհի մերձակայքում մեծ թափով շարունակում են շինաշխատանքները Օդի ջերմաստիճանը զգալի կնվազի․ եղանակը՝ առաջիկա օրերին Իրանի ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետ Բաղերին Շոյգուի հրավերով կմեկնի Մոսկվա Խաչապուրի. հաց ու պանիր, որ դարձել է շատերի սիրելի ուտեստը. «Փաստ» Ամեն ինչ կորած չէ, շատ բան կարելի է վերականգնել. Վարդան Օսկանյան Արմեն Սարգսյանը պետական բարձր պարգև է հանձնել «Հրայր և Աննա Հովնանյան» հիմնադրամի նախագահին ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (16 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ). Բացվել է աշխարհի ամենաերկար ճոպանուղին՝ «Տաթևի թևերը». «Փաստ» «Զգուշացե՛ք սատանայի թանկարժեք ծուղակներից». Իրանի ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղարը սուր արձագանք է տվել Ալիևի հայտարարությանը Արցախի պաշտպանության բանակը նոր հաղորդագրություն տարածեց Միլանը երկարաձգեց պայմանագիրը կիսապաշտպանի հետ Այծերի ժողովը. «Փաստ» Գագիկ Ծառուկյանի աջակցությամբ 15 տարվա ընդմիջումից հետո հայկական ձիասպորտի ավանդույթները վերականգնվում ենԲաքուն հավատացել է սեփական ուժերին, բայց չի գնահատել իրական սպառնալիքը. ոչ մեկին պետք չէ պատերազմ, դա միայն սրում է խնդիրները և ստեղծում նորերը. «Փաստ» ԳՇ պետին 2 օր ժամանակ եմ տալիս․ Արտակ Դավթյանը, օրենքի խախտումով, չի արձագանքել գրությանս․ Տիգրան Աբրահամյան Պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 63-իՈ՞ր տարիքից են ՀՀ արական սեռի քաղաքացիները կցագրվում և ի՞նչ ընթացակարգով․ իրազեկում է ՊՆ-ն «Գիտության ոլորտում չպետք է հիասթափվես». երիտասարդ գիտնականների ուշադրության կենտրոնում շաքարային դիաբետն է. «Փաստ» Նավթի գներն աճել են Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 1863 նոր դեպք, մահացել է 42 քաղաքացի Թշնամու կրակոցից բռնկված հրդեհից Երասխ գյուղում այրվել է մոտ 8000 հակ անասնակեր «Ցանկացած սահմանափակում խիստ հարվածելու է բիզնեսին ու շրջանառությանը». «Փաստ» «Որևէ անձ իրավական և բարոյական իրավունք չունի իր սեփական հայացքները վերագրել իր՝ նախապես պատկանած կազմակերպությանը». արձագանք. «Փաստ» Անահիտ Ավանեսյանի հրամանով ևս մի բուժհաստատությունում COVID-19-ի բուժօգնության և սպասարկման հիվանդանոցային ծառայություն է ծավալվել Սպանություն՝ Արարատի մարզում. Արտաշատի հիվանդանոց տեղափոխված 30-ամյա տղամարդը, գիտակցության չգալով, մահացել էՏեղեկատվությունը, թե ԱԺ նախագահը կամ եղբայրը կապ ունեն ընկերության շահած մրցույթի հետ, աղերս չունի իրականության հետ. «Եվրոասֆալտ» Մեր բաց վերքը շարունակում է արնահոսել. «Փաստ» Երկրաշարժ է տեղի ունեցելՀԷՑ-ը՝ հոսանքազրկումների մասին Նարեկ Հախնազարյանը դարձել է այն կերպարը, որին պետք է նայել ու ափսոսալ, թե ինչպես կարող է երաժիշտը փոշիացնել իր տաղանդն ու փառքը