Երևան, 26.Սեպտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Սևանա լճի ափերի վարձակալներին պետությունը խիստ պահանջներ պետք է ներկայացնի». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Սևանա լճի պահպանման խնդիրը շարունակում է առաջնային կարևորության մնալ: Վերջին տարիներին բոլորիս մտահոգում է լճի ծաղկման պրոցեսը: Ինչպես փաստում է շրջակա միջավայրի նախարարությունը, լիճն այս տարի համատարած չի կանաչել, իսկ կապտականաչ ջրիմուռներ երևացել են տեղային՝ փոքր հատվածներում: ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնը, ԳԱԱ երկրաբանության ինստիտուտը, ԵՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնը և «Բիոմիներալ» ՍՊԸ-ն մոդելային սարք են ստեղծում, որի օգնությամբ Սևանա լճի ծաղկման փուլում լճի աղտոտված ափամերձ տարածքները կմաքրեն լրացուցիչ օրգանական նյութերից։ Սա կնվազեցնի կենսածին տարրերի քանակը լճում և կդանդաղեցնի ճահճացման գործընթացը:

Բացի դա, «Սևան» ազգային պարկը շուտով լիճը մաքրելու համար սեփական տեխնիկա կունենա, և կվերսկսվեն ապօրինի շենք-շինությունների ու կառույցների ապամոնտաժման աշխատանքները: Բնապահպան Սիլվա Ադամյանը նշում է՝ այս տարի ամառը բավականին մեղմ անցավ, չնայած նաև բարձր ջերմաստիճանին: «Օրինակ՝ հուլիսի առաջին կեսը բավականին շոգ էր, բայց հետո ջերմաստիճանն իջավ, նույնն էլ՝ օգոստոսին:

Այսինքն, ստաբիլ «ծանր» ամառ չենք ունեցել: Աշունն էլ շուտ է եկել: Պետք է նշել, որ եղանակային պայմանները կապված են Սևանա լճի ծաղկման և էկոլոգիական վիճակի հետ: Հավաստիացնում եմ՝ լճի էկոլոգիական վերականգնմանն ուղղված առանձնակի մեծ միջոցառումներ չեն արվել: Լճի մակարդակն իջել է մի քանի ամսվա հետ համեմատած, քանի որ ջրբացթողում արվեց: Բայց, չնայած դրան, լճի համատարած ծաղկում չունեինք, ինչպես երկու-երեք տարի առաջ: Լճի ծաղկման վերաբերյալ քննարկումներ և հանդիպումներ շատ են եղել: Առաջին հերթին նշել ենք, որ հաշվի չենք առել կլիմայական գլոբալ փոփոխությունները: Դա է պատճառ դարձել, որ ունենք այսպիսի իրավիճակ, խոսքը հատկապես 2019 թ.-ի մասին է, երբ ծաղկումը սարսափելի չափերի էր հասել: Այս տարի մեր ամառն այլ էր, աշունն էլ, կարծես թե, շուտ է գալիս, ջրի ջերմաստիճանը համեմատաբար ցածր է: Ստացվում է, որ այս տարի ունենք ավելի բարենպաստ եղանակային պայմաններ Սևանա լճի չծաղկելու համար, «բարենպաստ» պայմանը ջրի և օդի բարձր ջերմաստիճանն է»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասում է Ադամյանը:

Սկզբնական շրջանում լճի մակարդակը բարձրացել էր, փաստ է, որը հերքել չենք կարող: Իհարկե, հետագայում ջրբացթողումներ եղան ոռոգման, նաև էլեկտրաէներգիայի խնդիրներ լուծելու նպատակով: «Բայց այս ջրբացթողումները վնաս չտվեցին, այստեղ լճի չծաղկման առաջին պայմանը կլիմայական պայմաններն են: Գիտնականներն, այո՛, կարող են նպաստել լճի էկոլոգիական առողջացմանը, եթե կառավարությունն էլ իր հերթին օգնի նրանց»,-ընդգծում է Ադամյանը: Սևանա լճին և առհասարակ բնապահպանական հարցերին անդրադառնալիս խնդիրները միշտ գնում են մի քանի ուղղությամբ՝ պետական հոգածություն, կլիմայական փոփոխություններ, մարդիկ: Ավելի հաճախ մեր քաղաքացին սպառող է, որն անխնա օգտագործում է բնությունը, բայց տարրական քայլեր չի անում այն պահպանելու համար, օրինակ՝ աղբը նետում է ուր պատահի: Բնապահպանի հետ այս հարցի շուրջ խոսում ենք Սևանի օրինակով: Նշում է՝ գաղտնիք չէ, որ «Սևան» ազգային պարկի որոշ տարածքներ սեփականաշնորհվում են:

«Այս սեփականաշնորհումը կարող է նպաստել Սևանի ափերի առողջացմանը այն դեպքում, երբ հետևում են դրանց. դա կախված է նրանից, թե սեփականատերն ինչ է անում այդ ափի հետ: Շատ հաճախ մարդը վարձակալում է ափը, այնտեղ գործունեություն ծավալում, սակայն ոչինչ նորմալ չի արվում՝ աղբը ժամանակին ու նորմալ պայմաններով չի տեղափոխվում, ավազ չի մաքրվում, այսինքն՝ ափը թողնվում է բախտի քմահաճույքին: Շատ քիչ ափեր կան, երբ սեփականատերը, այո՛, մտածելով սեփական բիզնեսի մասին, հոգ է տանում դրանց մասին: Ստացվում է՝ մտածելով բիզնեսի մասին, օգնում է նաև բնությանը: Բայց լճի ափերի մեծամասնությունն անմխիթար վիճակում է, և անկեղծ լինելով ասենք, որ սա միայն պետության խնդիրը չէ: Դեռ տարիներ առաջ ափերը «բաժանվել են» ինչ-որ մարդկանց, տրվել վարձակալությամբ, իսկ նրանք լճի ափերն օգտագործում են՝ միայն ի շահ իրենց գրպանի: Քիչ ափեր կան, որոնք բարեկարգ են, մաքուր, իսկ հատկապես այն հատվածներում, որտեղ մարդկանց հոսքը շատ է, վիճակը, մեղմ ասած, լավ չէ»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Ստացվում է, որ մի կողմից ունենք անբարեխիղճ քաղաքացի, մյուս կողմից լճի ափամերձ տարածքի անբարեխիղճ վարձակալ: Բնապահպանը նշում է՝ վարձակալների դեպքում պետք է խիստ վերահսկողություն գործի: «Մեր ժողովուրդը փնթի է, կենցաղային կուլտուրան հավասար է զրոյի, պետք չէ վախենալ դա ասել: Բայց վարձակալին ևս պետությունը պետք է որոշակի պայմաններ ներկայացնի և շատ խիստ պայմաններ: Պետք է վերահսկողություն լինի՝ ինչ կարող է անել, ինչ՝ ոչ: Այո, առկա բոլոր խնդիրները այս կառավարության մեղքով չեն առաջացել: Բայց խնդիրների մասին պետք է մտածեն Կառավարությունում, պետք է հստակ ստանդարտներ սահմանեն վարձակալների համար, շինարարական նորմաներ գործեն, ինչ կարող են կառուցել ափին, ինչ նյութով, պետք է անընդհատ ստուգումներ արվեն և այլն: Ինչի՞ համար են տեսչական մարմինները: Ի վերջո, անբարեխիղճ վարձակալների հետ պետք է խզել պայմանագրերը»,-եզրափակում է Սիլվա Ադամյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցությունը պատրաստ է «վերցնել» իշխանությունը ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի երթ-մոմավառությանը դեպի Եռաբլուր Ալիևից հետո Փաշինյանն է որոշել բացահայտել կոնֆիդենցիալ մանրամասներ Վլադիմիր Ժիրինովսկին առաջարկել է աքսորել Մառա ԲաղդասարյանինՌուս խաղաղապահները ուղեկցել են ադրբեջանական զինված ուժերի 6 շարասյունների59-ամյա վարորդը 01-ով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին․ վերջինս տեղափոխվել է հիվանդանոցՍերբիայի և Կոսովոյի միջև լարվածությունը սրվում է. սերբերը տանկեր են կուտակում սահմանին (տեսանյութ)Բացահայտվել է պետական դավաճանություն կատարելու դեպք. Արցախի ԱԱԾ (տեսանյութ)15-ամյա աղջիկը որոնվում է որպես անհետ կորածՀայաստանը 16 տարի անց Օլիմպիական խաղերին կմասնակցի նաև գեղասահքումՊուտինը եւ Էրդողանը կքննարկեն Թուրքիայի պարտավորությունները Իդլիբում ահաբեկիչների դեմ պայքարումԹալիբները կոչ են արել միջազգային հանրությանը նրանց 20 ամիս տալ նախքան իրենց իշխանության մասին դատելըՉինացի դիվանագետը կոչ է արել Պեկինին պատրաստ լինել միջուկային հարված հասցնել ԱՄՆ-ի ուղղությամբ«Թշնամու հողում բղավել ենք՝ «Հայաստա՜ն»». Դիանա Գրիգորյանը՝ «Երդում» սերիալի ասելիքի մասինԽոշոր ավտովթար՝ Արմավիրի մարզում. բախվել են Mazda-ն ու «06»-ը, վերջինս կողաշրջվել է. կան վիրավորներՏեսանյութ. Տիգրան Արզաքանցյանն իր թիմակիցների հետ նոր կուսակցություն է ստեղծելուՊուտինը գնահատել է Ժիրինովսկու առաջարկներըԲախվել են ռուսական և թուրքական բեռնատար նավերըԱննա Դանիբեկյանը բացառիկ աջակցություն ցուցաբերեց Ադրբեջանի իշխանություններին․ Ագնեսսա Խամոյան. news.amՍեպտեմբերի 26-ին Ստեփանակերտում կկայանա ջահերով երթՌԴ ՊՆ-ն և ԱԳՆ-ն արձագանքել են Ադրբեջանի կողմից հայազգի մարշալ Սերգեյ Խուդյակովի հուշարձանի ոչնչացմանըԹուրքիան զենք կգնի ՌուսաստանիցԲացահայտվել են ռազմամթերքի մատակարարման գործում ՀՀ ԶՈՒ բարձրաստիճան պաշտոնյայի լիազորությունները չարաշահելու դեպքերԱրցախի պետական դրոշն այսօր իջեցվել է Ամարասի վանքի վրայից. Մաճկալաշենի համայնքապետԱդրբեջանը՝ հաղթելով պայմանավորված պատերազմում, ջախջախիչ պարտություն է կրում դիվանագիտական ճակատում. Ա․ՂազինյանԻ՞նչ դրական ազդակներ է Երևանն ուղարկել Անկարային. բացառիկ հարցազրույց ԱԽ քարտուղարի հետ «Ինչ արած»․ դերասնաուհի Ժաննա Վելիցյանը վարակվել է կորոնովիրուսովՍոմալիում պայթյունի հետեւանքով Բուրունդիից 7 խաղաղապահ է զոհվել Գվարդիոլա. Մենք չունենք հարձակվող, որը կարող է մեկ մրցաշրջանում 25 գոլ խփել Աֆղանստանում թալիբները հրապարակային մահապատիժ են կազմակերպել Խնդիր չենք տեսնում, որ խափանման միջոցի փոփոխման հարցը լուծելուց հետո դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակվի. փաստաբան Պատերազմի զոհերին նվիրված հուշաքարերի բացում տեղի ունեցավ զորամասերից մեկում (ֆոտո) Լևոն Տեր-Պետրոսյանն առանձնազրույց է ունեցել Արցախի պետնախարար Արտակ Բեգլարյանի հետ ԱՄՆ-ում առաջին անգամ կորոնովիրուս է հայտնաբերվել ընտանի ժանտաքիսի մոտ Էրդողանը հայտարարել է, որ Թուրքիան մտադիր է լրացուցիչ «Ս-400» համակարգեր գնել Ռուսաստանից Փաշինյանը վիրավորանքի քրեականացումն իր ձեռքին դագանակ է դարձրել․ Ռուբեն Մելիքյան (տեսանյութ) Կրթության որակը Հայաստանում կբարելավվի, երբ փոխվի ուսուցչի հանդեպ վերաբերմունքը Սեպտեմբերի 27-ին՝ ժամը 11:00-ին, ՀՀ-ում կհայտարարվի մեկ րոպե լռություն՝ ի հիշատակ 44-օրյա պատերազմում զոհված հայորդիների Մեր խնդիրն է քննարկել, թե ինչ իրավական քայլեր պետք է անել, որպեսզի մեր պայքարը շարունակվի․ Դավիթ Հարությունյան (տեսանյութ) Սերվելատ. ինչո՞ւ այն դարձավ երշիկային պատերազմի պատճառ. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (25 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Շահագործման է հանձնվել տրանսատլանտյան հեռախոսային հաղորդալարը. «Փաստ» Սոչիում հորդառատ անձրևներ են տեղացել. փողոցներն ու բակերը հեղեղված են «Արմատից մինչև տերևներ». ավելին, քան տոհմածառ. «Փաստ» Նման դատավարությունները կարող են տևել մինչև տասը տարի. ե՞րբ կլինեն բարենպաստ պայմաններ. «Փաստ» Պատվաստված մարդը մահացել է կորոնավիրուսից. Արա Զոհրաբյան Արցախում տեղակայված ռուս խաղաղապահները նոր հրամանատար կունենան. Կոսոբոկովը հեռանում էՔաղաքային բնակավայրերի հողերում ծառերի հատումը կարող է իրականացվել միայն համայնքի ղեկավարի թույլտվությամբ. «Փաստ» Գազ չի լինելու. «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն տեղեկացնում էԱֆղանստանցի փախստականները հարձակվել են ամերիկուհի զինծառայողի վրա Կորոնավիրուսի 1066 նոր դեպք է գրանցվել, մեկ օրում 25 մարդ է մահացել