Երևան, 28.Հունվար.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Սևանա լճի ափերի վարձակալներին պետությունը խիստ պահանջներ պետք է ներկայացնի». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Սևանա լճի պահպանման խնդիրը շարունակում է առաջնային կարևորության մնալ: Վերջին տարիներին բոլորիս մտահոգում է լճի ծաղկման պրոցեսը: Ինչպես փաստում է շրջակա միջավայրի նախարարությունը, լիճն այս տարի համատարած չի կանաչել, իսկ կապտականաչ ջրիմուռներ երևացել են տեղային՝ փոքր հատվածներում: ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնը, ԳԱԱ երկրաբանության ինստիտուտը, ԵՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնը և «Բիոմիներալ» ՍՊԸ-ն մոդելային սարք են ստեղծում, որի օգնությամբ Սևանա լճի ծաղկման փուլում լճի աղտոտված ափամերձ տարածքները կմաքրեն լրացուցիչ օրգանական նյութերից։ Սա կնվազեցնի կենսածին տարրերի քանակը լճում և կդանդաղեցնի ճահճացման գործընթացը:

Բացի դա, «Սևան» ազգային պարկը շուտով լիճը մաքրելու համար սեփական տեխնիկա կունենա, և կվերսկսվեն ապօրինի շենք-շինությունների ու կառույցների ապամոնտաժման աշխատանքները: Բնապահպան Սիլվա Ադամյանը նշում է՝ այս տարի ամառը բավականին մեղմ անցավ, չնայած նաև բարձր ջերմաստիճանին: «Օրինակ՝ հուլիսի առաջին կեսը բավականին շոգ էր, բայց հետո ջերմաստիճանն իջավ, նույնն էլ՝ օգոստոսին:

Այսինքն, ստաբիլ «ծանր» ամառ չենք ունեցել: Աշունն էլ շուտ է եկել: Պետք է նշել, որ եղանակային պայմանները կապված են Սևանա լճի ծաղկման և էկոլոգիական վիճակի հետ: Հավաստիացնում եմ՝ լճի էկոլոգիական վերականգնմանն ուղղված առանձնակի մեծ միջոցառումներ չեն արվել: Լճի մակարդակն իջել է մի քանի ամսվա հետ համեմատած, քանի որ ջրբացթողում արվեց: Բայց, չնայած դրան, լճի համատարած ծաղկում չունեինք, ինչպես երկու-երեք տարի առաջ: Լճի ծաղկման վերաբերյալ քննարկումներ և հանդիպումներ շատ են եղել: Առաջին հերթին նշել ենք, որ հաշվի չենք առել կլիմայական գլոբալ փոփոխությունները: Դա է պատճառ դարձել, որ ունենք այսպիսի իրավիճակ, խոսքը հատկապես 2019 թ.-ի մասին է, երբ ծաղկումը սարսափելի չափերի էր հասել: Այս տարի մեր ամառն այլ էր, աշունն էլ, կարծես թե, շուտ է գալիս, ջրի ջերմաստիճանը համեմատաբար ցածր է: Ստացվում է, որ այս տարի ունենք ավելի բարենպաստ եղանակային պայմաններ Սևանա լճի չծաղկելու համար, «բարենպաստ» պայմանը ջրի և օդի բարձր ջերմաստիճանն է»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասում է Ադամյանը:

Սկզբնական շրջանում լճի մակարդակը բարձրացել էր, փաստ է, որը հերքել չենք կարող: Իհարկե, հետագայում ջրբացթողումներ եղան ոռոգման, նաև էլեկտրաէներգիայի խնդիրներ լուծելու նպատակով: «Բայց այս ջրբացթողումները վնաս չտվեցին, այստեղ լճի չծաղկման առաջին պայմանը կլիմայական պայմաններն են: Գիտնականներն, այո՛, կարող են նպաստել լճի էկոլոգիական առողջացմանը, եթե կառավարությունն էլ իր հերթին օգնի նրանց»,-ընդգծում է Ադամյանը: Սևանա լճին և առհասարակ բնապահպանական հարցերին անդրադառնալիս խնդիրները միշտ գնում են մի քանի ուղղությամբ՝ պետական հոգածություն, կլիմայական փոփոխություններ, մարդիկ: Ավելի հաճախ մեր քաղաքացին սպառող է, որն անխնա օգտագործում է բնությունը, բայց տարրական քայլեր չի անում այն պահպանելու համար, օրինակ՝ աղբը նետում է ուր պատահի: Բնապահպանի հետ այս հարցի շուրջ խոսում ենք Սևանի օրինակով: Նշում է՝ գաղտնիք չէ, որ «Սևան» ազգային պարկի որոշ տարածքներ սեփականաշնորհվում են:

«Այս սեփականաշնորհումը կարող է նպաստել Սևանի ափերի առողջացմանը այն դեպքում, երբ հետևում են դրանց. դա կախված է նրանից, թե սեփականատերն ինչ է անում այդ ափի հետ: Շատ հաճախ մարդը վարձակալում է ափը, այնտեղ գործունեություն ծավալում, սակայն ոչինչ նորմալ չի արվում՝ աղբը ժամանակին ու նորմալ պայմաններով չի տեղափոխվում, ավազ չի մաքրվում, այսինքն՝ ափը թողնվում է բախտի քմահաճույքին: Շատ քիչ ափեր կան, երբ սեփականատերը, այո՛, մտածելով սեփական բիզնեսի մասին, հոգ է տանում դրանց մասին: Ստացվում է՝ մտածելով բիզնեսի մասին, օգնում է նաև բնությանը: Բայց լճի ափերի մեծամասնությունն անմխիթար վիճակում է, և անկեղծ լինելով ասենք, որ սա միայն պետության խնդիրը չէ: Դեռ տարիներ առաջ ափերը «բաժանվել են» ինչ-որ մարդկանց, տրվել վարձակալությամբ, իսկ նրանք լճի ափերն օգտագործում են՝ միայն ի շահ իրենց գրպանի: Քիչ ափեր կան, որոնք բարեկարգ են, մաքուր, իսկ հատկապես այն հատվածներում, որտեղ մարդկանց հոսքը շատ է, վիճակը, մեղմ ասած, լավ չէ»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Ստացվում է, որ մի կողմից ունենք անբարեխիղճ քաղաքացի, մյուս կողմից լճի ափամերձ տարածքի անբարեխիղճ վարձակալ: Բնապահպանը նշում է՝ վարձակալների դեպքում պետք է խիստ վերահսկողություն գործի: «Մեր ժողովուրդը փնթի է, կենցաղային կուլտուրան հավասար է զրոյի, պետք չէ վախենալ դա ասել: Բայց վարձակալին ևս պետությունը պետք է որոշակի պայմաններ ներկայացնի և շատ խիստ պայմաններ: Պետք է վերահսկողություն լինի՝ ինչ կարող է անել, ինչ՝ ոչ: Այո, առկա բոլոր խնդիրները այս կառավարության մեղքով չեն առաջացել: Բայց խնդիրների մասին պետք է մտածեն Կառավարությունում, պետք է հստակ ստանդարտներ սահմանեն վարձակալների համար, շինարարական նորմաներ գործեն, ինչ կարող են կառուցել ափին, ինչ նյութով, պետք է անընդհատ ստուգումներ արվեն և այլն: Ինչի՞ համար են տեսչական մարմինները: Ի վերջո, անբարեխիղճ վարձակալների հետ պետք է խզել պայմանագրերը»,-եզրափակում է Սիլվա Ադամյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ՀԿ-ներին տրվող գումարը նվազեցվել է. «Ժողովուրդ»Նոր հարցաքննություններ անորակ հրթիռների մատակարարման գործով. «Ժողովուրդ»«Հրապարակ».Իշխանությունը կազմակերպված կերպով տապալեց այսօրվա միջոցառումները«Հրապարակ».Ընդդիմադիր դաշինքներում ներքին քննարկումներ են ընթանում նախագահի թեկնածուի շուրջԶելենսկին հեռախոսազրույց կանցկացնի Բայդենի հետՔանաքեռի տներից մեկում հայտնաբերվել է 37-ամյա կնոջ կախված դիՀայոց բանակը մեր ազգի վերածննդի խորհրդանիշն է. Առուշ ԱռուշանյանՌուսաստանը մտադիր է շարունակել երկխոսությունը Ուկրաինայի վերաբերյալ՝ պաշտպանելով իր ազգային շահերը. ՌԴ ԱԳՆՂրղզստանում հայտարարել են, որ Տաջիկստանը ծանր տեխնիկա է կենտրոնացնում սահմանինԿԳՄՍ նախարարը մարզական կոչումներ է շնորհել սպորտի վաստակավոր մարզիչներինԱղջիկը հին նկարները դասավորելիս պարզել է ընտանեկան գաղտնիքըՆշվել են 2022 թվականին ճանապարհորդելու համար ամենավտանգավոր երկրներըՏաջիկստանի և Ղրղզստանի սահմանին տուժածների թիվը հասել է 17-իԱլեն Սիմոնյանը ընդունել է Վրաստանի արդարադատության նախարարինԼավագույն մասնագետներին գտնելու ամենաարդյունավետ մեթոդը հայկական CodeSignal-իցՇոյգուն ներկայացրել է «Օրիոն» անօդաչու թռչող սարքի առաջին մոդելըԹաթոյանն ու Ադրբեջանի հարցերով մշտական զեկուցողը Բրյուսելում քննարկում են անցկացրելԿրթության ոլորտում այսօր չկա համախմբում և խելամիտ կառավարումՆիդեռլանդները պատրաստվում է էներգետիկ ճգնաժամի՝ Ուկրաինայի շուրջ սրման դեպքումՔեզ նոր հաղթանակներ և փառք, իմ հարազա՛տ բանակ․ Սեյրան ՕհանյանՊարույրն ու Հայկազը զոհվեցին Հադրութի ուղղությամբ ծավալված մարտերում․ Տիգրան ԱբրահամյանԱրագածոտնի մարզում 35-ամյա վարորդը Volkswagen-ով գերեզմանների մոտ բախվել է ծառին, կա 3 վիրավորՂրղզստանում խաղաղ բնակիչներին տարհանում են ղրղզա-տաջիկական սահմանին գտնվող հակամարտության գոտուցՆիկոլ Փաշինյանի առցանց ասուլիսը լի էր մանիպուլյացիաներով և ակնհայտ փաստերի խեղաթյուրմամբՊուտինն Էրդողանի հրավերով կայցելի ԹուրքիաՆոր որոշում. աշխատանքներ կիրականացվեն 11 դպրոցների սեյսմիկ անվտանգության բարելավման ուղղությամբԱդրբեջանը Զանգելանում և Լաչինում միջազգային օդանավակայաններ է կառուցելուԲայդենին առողջական պատճառներով իմփիչմենթ են կանխատեսելԱպարանում տան լոգարանում հայտնաբերվել է ամուսնու, իսկ դռան մոտ՝ կնոջ դինԲանակի հիմնադիրները չէին պատկերացնի, որ 30 տարի անց զինվորական և պետական էլիտան խուսափելու է այդ օրը նշելուց. ՎարդևանյանՎանդալիզմ` Հադրութում. ադրբեջանցիները հանել են Սպիտակի Խաչ եկեղեցու գմբեթի խաչըՎուլվերհեմփթոնը ձևակերպել է Չանի ամբողջական տրանսֆերը Ծանոթացեք այն անձանց կազմի հետ, ովքեր գրելու են նոր Սահմանադրությունը. իրավաբանԱռանց զորքերի հայելային հետքաշման մասին ՀՀ առաջարկի իրականացման սահմանազատումն և սահմանագծումն անհնարին կլինի․ Էդուարդ ԱղաջանյանՔՊ-ի եռօրյա հավաքը չեղարկվել է Շարունակում ենք սերտորեն աշխատել հայ-ադրբեջանական սահմանի սահմանազատման հարցով երկկողմ հանձնաժողովի ստեղծման ուղղությամբ. ՌԴ ԱԳՆ Ադրբեջանցի զինծառայող է զոհվել ՀՀ-Թուրքիա բանագնացներն այսուհետ հանդիպման համար երրորդ երկիր չե՞ն մեկնի․ Աղաջանյանը մեկնաբանում է Հնարավոր է Փաշինյանի այցը Թուրքիա․ Միրզոյանն ու Ռուբինյանը կմասնակցեն Անթալիայի համաժողովին․ Չավուշօղլու Հայաստանի միանգամից 6 մարզերում ձյուն է տեղում. Երևան-Սևան ճանապարհին տեղ-տեղ է մերկասառույց է Դոլարը մի փոքր թանկացել է. եվրոյի փոխարժեքը նվազել է ավելի քան 4 դրամով Խոշոր ավտովթար ժողինստիտուտի մոտ. կա 5 վիրավորՆոր սահմանափակումները ես օրինաչափ չեմ համարումԱրամայիս Հարությունյանը հետախուզվում է խարդախության մեղադրանքով Պեսկովը հայտնել է՝ երբ կկայանա Պուտինի այցը Թուրքիա ԶՈՒ կազմավորման 30-ամյակին նվիրված ընդունելությունը հետաձգվել է ՊՆ բարձրաստիճան պաշտոնյաների՝ կորոնավիրուսով վարակվելու պատճառով. Ռոբերտ ՀայրապետյանՊԲ-ն հաստատեց՝ ադրբեջանցիները տարբեր տրամաչափի հրաձգային զենքերից կրակել են Արցախը Հայաստանի մաս հայտարարողը փորձում է թուրքից լավ «հիմնավորել», որ Արցախը նաեւ ադրբեջանական է. Շարմազանով Արցախում կորոնավիրուսով վարակված 6 հիվանդի վիճակը ծայրահեղ ծանր է, 14-ինը՝ ծանր ՊՆ-ն հաստատել է. նոյեմբերի 12-ին զինծառայող է անհետացել