Երևան, 17.Հոկտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Սևանա լճի ափերի վարձակալներին պետությունը խիստ պահանջներ պետք է ներկայացնի». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Սևանա լճի պահպանման խնդիրը շարունակում է առաջնային կարևորության մնալ: Վերջին տարիներին բոլորիս մտահոգում է լճի ծաղկման պրոցեսը: Ինչպես փաստում է շրջակա միջավայրի նախարարությունը, լիճն այս տարի համատարած չի կանաչել, իսկ կապտականաչ ջրիմուռներ երևացել են տեղային՝ փոքր հատվածներում: ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնը, ԳԱԱ երկրաբանության ինստիտուտը, ԵՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնը և «Բիոմիներալ» ՍՊԸ-ն մոդելային սարք են ստեղծում, որի օգնությամբ Սևանա լճի ծաղկման փուլում լճի աղտոտված ափամերձ տարածքները կմաքրեն լրացուցիչ օրգանական նյութերից։ Սա կնվազեցնի կենսածին տարրերի քանակը լճում և կդանդաղեցնի ճահճացման գործընթացը:

Բացի դա, «Սևան» ազգային պարկը շուտով լիճը մաքրելու համար սեփական տեխնիկա կունենա, և կվերսկսվեն ապօրինի շենք-շինությունների ու կառույցների ապամոնտաժման աշխատանքները: Բնապահպան Սիլվա Ադամյանը նշում է՝ այս տարի ամառը բավականին մեղմ անցավ, չնայած նաև բարձր ջերմաստիճանին: «Օրինակ՝ հուլիսի առաջին կեսը բավականին շոգ էր, բայց հետո ջերմաստիճանն իջավ, նույնն էլ՝ օգոստոսին:

Այսինքն, ստաբիլ «ծանր» ամառ չենք ունեցել: Աշունն էլ շուտ է եկել: Պետք է նշել, որ եղանակային պայմանները կապված են Սևանա լճի ծաղկման և էկոլոգիական վիճակի հետ: Հավաստիացնում եմ՝ լճի էկոլոգիական վերականգնմանն ուղղված առանձնակի մեծ միջոցառումներ չեն արվել: Լճի մակարդակն իջել է մի քանի ամսվա հետ համեմատած, քանի որ ջրբացթողում արվեց: Բայց, չնայած դրան, լճի համատարած ծաղկում չունեինք, ինչպես երկու-երեք տարի առաջ: Լճի ծաղկման վերաբերյալ քննարկումներ և հանդիպումներ շատ են եղել: Առաջին հերթին նշել ենք, որ հաշվի չենք առել կլիմայական գլոբալ փոփոխությունները: Դա է պատճառ դարձել, որ ունենք այսպիսի իրավիճակ, խոսքը հատկապես 2019 թ.-ի մասին է, երբ ծաղկումը սարսափելի չափերի էր հասել: Այս տարի մեր ամառն այլ էր, աշունն էլ, կարծես թե, շուտ է գալիս, ջրի ջերմաստիճանը համեմատաբար ցածր է: Ստացվում է, որ այս տարի ունենք ավելի բարենպաստ եղանակային պայմաններ Սևանա լճի չծաղկելու համար, «բարենպաստ» պայմանը ջրի և օդի բարձր ջերմաստիճանն է»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասում է Ադամյանը:

Սկզբնական շրջանում լճի մակարդակը բարձրացել էր, փաստ է, որը հերքել չենք կարող: Իհարկե, հետագայում ջրբացթողումներ եղան ոռոգման, նաև էլեկտրաէներգիայի խնդիրներ լուծելու նպատակով: «Բայց այս ջրբացթողումները վնաս չտվեցին, այստեղ լճի չծաղկման առաջին պայմանը կլիմայական պայմաններն են: Գիտնականներն, այո՛, կարող են նպաստել լճի էկոլոգիական առողջացմանը, եթե կառավարությունն էլ իր հերթին օգնի նրանց»,-ընդգծում է Ադամյանը: Սևանա լճին և առհասարակ բնապահպանական հարցերին անդրադառնալիս խնդիրները միշտ գնում են մի քանի ուղղությամբ՝ պետական հոգածություն, կլիմայական փոփոխություններ, մարդիկ: Ավելի հաճախ մեր քաղաքացին սպառող է, որն անխնա օգտագործում է բնությունը, բայց տարրական քայլեր չի անում այն պահպանելու համար, օրինակ՝ աղբը նետում է ուր պատահի: Բնապահպանի հետ այս հարցի շուրջ խոսում ենք Սևանի օրինակով: Նշում է՝ գաղտնիք չէ, որ «Սևան» ազգային պարկի որոշ տարածքներ սեփականաշնորհվում են:

«Այս սեփականաշնորհումը կարող է նպաստել Սևանի ափերի առողջացմանը այն դեպքում, երբ հետևում են դրանց. դա կախված է նրանից, թե սեփականատերն ինչ է անում այդ ափի հետ: Շատ հաճախ մարդը վարձակալում է ափը, այնտեղ գործունեություն ծավալում, սակայն ոչինչ նորմալ չի արվում՝ աղբը ժամանակին ու նորմալ պայմաններով չի տեղափոխվում, ավազ չի մաքրվում, այսինքն՝ ափը թողնվում է բախտի քմահաճույքին: Շատ քիչ ափեր կան, երբ սեփականատերը, այո՛, մտածելով սեփական բիզնեսի մասին, հոգ է տանում դրանց մասին: Ստացվում է՝ մտածելով բիզնեսի մասին, օգնում է նաև բնությանը: Բայց լճի ափերի մեծամասնությունն անմխիթար վիճակում է, և անկեղծ լինելով ասենք, որ սա միայն պետության խնդիրը չէ: Դեռ տարիներ առաջ ափերը «բաժանվել են» ինչ-որ մարդկանց, տրվել վարձակալությամբ, իսկ նրանք լճի ափերն օգտագործում են՝ միայն ի շահ իրենց գրպանի: Քիչ ափեր կան, որոնք բարեկարգ են, մաքուր, իսկ հատկապես այն հատվածներում, որտեղ մարդկանց հոսքը շատ է, վիճակը, մեղմ ասած, լավ չէ»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Ստացվում է, որ մի կողմից ունենք անբարեխիղճ քաղաքացի, մյուս կողմից լճի ափամերձ տարածքի անբարեխիղճ վարձակալ: Բնապահպանը նշում է՝ վարձակալների դեպքում պետք է խիստ վերահսկողություն գործի: «Մեր ժողովուրդը փնթի է, կենցաղային կուլտուրան հավասար է զրոյի, պետք չէ վախենալ դա ասել: Բայց վարձակալին ևս պետությունը պետք է որոշակի պայմաններ ներկայացնի և շատ խիստ պայմաններ: Պետք է վերահսկողություն լինի՝ ինչ կարող է անել, ինչ՝ ոչ: Այո, առկա բոլոր խնդիրները այս կառավարության մեղքով չեն առաջացել: Բայց խնդիրների մասին պետք է մտածեն Կառավարությունում, պետք է հստակ ստանդարտներ սահմանեն վարձակալների համար, շինարարական նորմաներ գործեն, ինչ կարող են կառուցել ափին, ինչ նյութով, պետք է անընդհատ ստուգումներ արվեն և այլն: Ինչի՞ համար են տեսչական մարմինները: Ի վերջո, անբարեխիղճ վարձակալների հետ պետք է խզել պայմանագրերը»,-եզրափակում է Սիլվա Ադամյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մահացել է ՀՀ վաստակավոր իրավաբան, ՀՀ փաստաբանների պալատի նախկին նախագահ Ռուբեն Սահակյանը Պուտինը ոչ մեկի վախեցնում, երբ նա խոսում է ապագայի մասին. Պեսկով 3-րդ պատվաստումը՝ COVID-19-ի դեմ. ԱՀԿ-ի հայտարարությունըԳյումրիի թիվ 31/76 ընտրատեղամասի մոտ կուտակումներ են. այնտեղ է ՔՊ-ական թեկնածուին սատարող Արմավիրի մարզպետի ազգականը Իրանի հարցում «Պլան Բ» չկա. Բորել Ի՞նչ միջադեպեր է գրանցել «Անկախ դիտորդը» 53 տեղամասերում՝ ժամը 7-ից 8-ն ընկած հատվածում ՌԴ-ում գրանցվել է համավարակի սկզբից ի վեր կորոնավիրուսով վարակման դեպքերի ամենաբարձր ցուցանիշը Չինաստանում մահացու հիվանդ տղայի հայրն ինքն է ստեղծել դեղամիջոցը Ու՞ր ա ձեր սեղանի զարդը. դիլիջանցի տատիկն ընտրության է եկել՝ մրգով լի տոպրակով 11:00-ի դրությամբ Դիլիջանում ընտրություններին մասնակցել է 1549 ընտրող կամ 8,43 տոկոսը ընտրողների ««Հյուսիսային հոսք 2» գազատարը պատրաստ է գործարկման». Լոնդոնում ՌԴ դեսպան Չինաստանը միջուկային զենք կրելուն ունակ գերձայնային հրթիռ է փորձարկել. ԱՄՆ հետախուզությունն «անակնկալի է եկել»11:00-ի դրությամբ Դիլիջանում ընտրություններին մասնակցել է 1549 ընտրող կամ 8,43 տոկոսը ընտրողների Իրաքի խորհրդարան է անցել մի կին, որը գրեթե երկու ամիս առաջ մահացել է կորոնավիրուսից Երասխում երեկ թշնամու կարկոցների հետեւանքով այրվել է եւս 4000 հակ անասնակեր Արցախում կորոնավիրուսի 31 նոր դեպք է գրանցվել Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հրապարակել է իր և Վանո Սիրադեղյանի համատեղ լուսանկարը Կյանքից հեռացել է 44-օրյա պատերազմի հերոս Լեռնիկ Ղազարյանը Թալիբները խոստանում են շուտով աֆղան աղջիկներին թույլատրել դպրոց հաճախել Մեղրի-Կապան ճանապարհին իրանական համարներով ավտոցիստեռնը գլորվել է ձորը Միջադեպեր չեն եղել, ամեն ինչ նորմալ է, ոչ մի խոսակցություն, ոչ մի բան չի եղել. Գորիսի 34/3 տեղամասի հանձնաժողովի նախագահ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը քննադատել է նոյեմբերի 15-ին ցույցեր անցկացնելու թույտվության հարցում Կուբայի մերժումը Իրանն ու Պակիստանը համատեղ զորավարժություններ կանցկացնեն 44-օրյա պատերազմ,որի ելքը պլանավորված պարտությունն էր. Հռիփսիմե ՍտամբուլյանՀանճարեղ Հրանտ Մաթևոսյանը՝ Վանո Սիրադեղյանի մասին. Շարմազանով Վարակակիրների թիվն՝ այսօրԸնդդիմությունն այս գործընթացը տարբեր միջոցներով ու գործիքներով պետք է արագացնի, որովհետև դրա դինամիկայից է կախված երկրի ճակատագիրը. Տիգրան Աբրահամյան Ընտրությունների նախորդ օրը մեծ թվով ոստիկանական ուժեր են բերվել Գորիս Վանո Սիրադեղյանի նամակը՝ իր վերադարձի մասին Շատ խոսքեր կոնտեքստից դուրս է կիրառվում(երևի ձեռնտու է). Ռոբերտ ՀայրապետյանՀայաստանում այսօր ՏԻՄ ընտրություններ են Հատուկ քննչական ծառայությունը թույլ չի տվել Սեյրան Օհանյանին մեկնել ՌԴ. Հռիփսիմե ՍտամբուլյանՀայտնի է` որտեղ կհուղարկավորվի Վանո Սիրադեղյանը Իտալիայում Վեզուվի ժայթքման ժամանակ մահացած տղամարդու մնացորդներ են գտել Հայտնաբերվել է 2 աճյունԱդրբեջանի զինված ուժերը կրակել են Երասխի տների ուղղությամբ․ հրդեհվել է բնակչի 3-4 հազար հակ խոտի դեզը․ ՄԻՊ (տեսանյութ) Մոտ մեկ ժամ առաջ ադրբեջանական զինված ուժերը թիրախային կրակել են Երասխ համայնքի վրա. ՄԻՊ (տեսանյութ)Գիտնականները գտել են էկզոմոլորակ, որի խտությունը չորս անգամ փոքր է ջրի խտությունիցԵրասխ գյուղում կրկին հրդեհ է. ԱԻՆՀայտնի է` որտեղ կհուղարկավորվի Վանո ՍիրադեղյանըՄԱԿ գլխավոր քարտուղարը ԿԱՀ-ում բոլոր կողմերին կոչ է արել աջակցել հրադադարինՄահացել է Վանո ՍիրադեղյանըՀադրութի շրջանից հայտնաբերվել է 2 աճյուն․ Արցախի ԱԻՊԾԱրմավիր-Գյումրի ավտոճանապարհին բախվել են Kia և Ford Transit մակնիշի ավտոմեքենաները. կա մեկ զոհ, մեկ վիրավորՆոյեմբերյանի 31-ամյա բնակիչը Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու բաց գանձանակից գումար է գողացելԶանգվածային մահացու թունավորում` Եկատերինբուրգում. ձերբակալվել են հայ և ադրբեջանցի տղամարդիկԻզուր չէ, որ հենց ձեզ է պատկանում չորրորդ իշխանությունը. Թաթոյանի շնորհավորանքը` Հայ մամուլի օրվա կապակցությամբ«Հարազատները գնում են հոսպիտալ՝ Էրիկի վիրավոր եղբորից տեղեկություն ստանալու և այդտեղ էլ իմանում են Էրիկի զոհվելու մասին»․ Արամ ԳևորգյանՍաակաշվիլիի վիճակը գնահատվել է ծայրահեղ ծանրԳորիսում Փաշինյանին քննադատողին փռել են ասֆալտին (տեսանյութ)