Երևան, 22.Հոկտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ի՞նչ է պետք Սկրեբլ խաղալու համար՝ գիտելի՞ք, պատահականությո՞ւն, թե՞ հաշվարկի ունակություն․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Սկրեբլը (Scrabble) հայտնի սեղանի խաղ է, որը զարգացնում է տրամաբանությունը, բարձրացնում գրագիտությունը, ընդլայնում բառապաշարն ու ուշադրությունը: Խաղի պատմությունը սկիզբ է առել 1930-ականների վերջին, երբ ամերիկացի ճարտարապետ Ալֆրեդ Բաթսը փորձել է ստեղծել գրաշրջության (անագրամա) և խաչբառերի օրինակով մի խաղ, որը կներառեր թե՛ պատահականության գործոնը, թե՛ գիտելիքը, թե՛ նուրբ հաշվարկը: Խաղի առաջին տարբերակը հայտնվել է
 
1931 թվականին, այն քիչ է նման եղել ժամանակակից Scrabble- ին և կոչվել է Lexiko: Այն խաղադաշտ չի ունեցել և բաղկացած է եղել տառերով ստվարաթղթե քարտերի հավաքածուից: Խաղացողները պատահականորեն քարտեր են վերցրել և դրանցով բառեր կազմել: Նման խաղը մեծ ոգևորություն չի առաջացրել, և ոչ ոք չի փորձել զանգվածաբար այն տպագրել: Սակայն Բաթսը չի հուսահատվել և այդ ժամանակի մտավոր խաղերի մեծ մասը վերլուծելուց հետո 1938 թվականին ստեղծել է խաղի նոր, փոփոխված տարբերակ, որն արդեն ունեցել է 225 վանդակներով խաղադաշտ: Կանոնները նույնպես մի փոքր փոխվել են: Արդեն անհրաժեշտ էր բառեր կազմել պատահականորեն ընկած նշաններից: Խաղը հայտնի է դարձել Criss-Cross Word անունով, որից հետո այն գործնականում չի փոխվել:
 
1948 թվականին Ալֆրեդը խաղի իրավունքները վաճառել է փաստաբան Ջեյմս Բրունոտին: Բրունոտը փոքր-ինչ փոխել է խաղադաշտը, «բոնուսային» բջիջները և աշխարհին ներկայացրել պարզեցված կանոններով նոր Scrabble անվամբ խաղը: Սկզբում խաղը պահանջված չի եղել: Խաղի թողարկման 4 տարվա ընթացքում Ջեյմսը զգալի գումարներ է կորցրել, բայց չի հանձնվել: Նա հավատացել է, որ իր ժամանակը կգա, և չի սխալվել: Scrabble- ը տարեցտարի ժողովրդականություն է ձեռք բերել, և արդեն 1953 թվականին Բրունոտը չէր կարողանում բավարարել խաղի վաճառքի պահանջարկը: Արդյունքում նա հեղինակային իրավունքը վաճառում է Selchow and Righter ընկերությանը, որն, ի դեպ, ժամանակին հրաժարվել էր այն գնել Բաթսից՝ չհավատալով խաղի զարգացման հաջող ապագային:
 
Դրանից հետո Scrabble խաղի տպագրման իրավունքները բազմիցս փոխանցվել են մի հրատարակչական ընկերությունից մյուսին, բայց խաղն ինքնին անփոփոխ է մնացել, և նրա ժողովրդականությունը չի մարել երկար տասնամյակներ: Մինչ օրս ամբողջ աշխարհում վաճառվել է ավելի քան 100 միլիոն օրինակ Scrabble խաղ: Այդ խաղի երկրպագուների բազմաթիվ ակումբներ կան, անցկացվում են մրցումներ և մրցաշարեր: Scrabble-ն իրավամբ կարելի է դասական անվանել իր ժանրի մեջ: Դրա համար լույս են տեսնում բառարաններ, ստեղծվում են տարբեր փոփոխություններ, Scrabble-ը թարգմանվել է մոտ 30 լեզվով:
 
ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Երևան-Սևան ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել պատահար. կա զոհNASA-ն նոր ձայնագրություն է հրապարակել Մարսից (տեսանյութ)Հոկտեմբերի 25-ից դպրոցներում մեկնարկում է արձակուրդը նաև 2-12-րդ դասարանցիների համար. Ժաննա ԱնդրեասյանԹուրքիայի տնտեսությունը նման է վերակենդանացման բաժանմունքում պառկած հիվանդի. Կարո ՓայլանՔովիդ վարակով երկու մանկահասակ երեխաներ Գյումրուց տեղափոխվել են ԵրևանՈւժեղ քամու պատճառով վնասվել է Կրեմլի ամրոցի պատը (տեսանյութ)Սերժ Թանկյանը վարակվել է կորոնավիրուսովԱդրբեջանը թաքցնում է գերիների իրական թիվն ու պահման վայրերը․ Միրզոյանը՝ ԿԽՄԿ փոխնախագահինTeam Telecom Armenia-ն դարձավ SSSholidays-ի գլխավոր հովանավորՏղամարդը նետվել է Դավիթաշենի կամրջիցԿոտայքի մարզի 39-ամյա բնակչին մեղադրանք է առաջադրվել՝ ծանր մարմնական վնաս պատճառելու համար Պուտին-Բենեթ հանդիպումը տևել է 5 ժամ Երեւանում իրար են բախվել «BMW»-ն ու «Nissan»-ը. կա վիրավորՊՆ-ն ՄԻՊ գրասենյակին կոչ է անում ձեռնպահ մնալ չճշտված տեղեկություններ տարածելու մոտեցումիցԴոլարի փոխարժեքը կայուն է. եվրոն աննշան թանկացել է Պեսկովը պատասխանել է Հայաստանից փոխանցված 200 ռուբլու պատճառով «Գոլոս» շարժումն օտարերկրյա գործակալ ճանաչելու մասին հարցին Ucom-ն առաջարկում է ձեռք բերել տան անվտանգությունն ապահովող XIAOMI խելացի հավաքածուն Facebook-ը շուտով կփոխի իր անունը եւ բոլոր տարբերանշանները Բազմիցս ականատես ենք եղել, որ այս իշխանությունների հայտարարություններն ու իրականությունը իրար հակասում են. Սերգեյ ԱմիրխանյանՊատգամավորը հրաժարվել է մանդատիցԱռանց Հայաստանի ու Արցախի մարտունակ զորքերի որևէ բանակցություններում հաջողության հասնելու հնարավորություն չունենք. Տիգրան Աբրահամյան Եթե ձկնորսներին ամսական 200 հազար դրամ տրվի, նրանք չեն մտնի լիճ. Բարդուղ Գաբրիելյան ԱԺ-ում հավատարմագրված լրագրողների աշխատանքի սահմանափակումների՝ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցով ՄԻՊ-ը դիմել է ՍԴ Գործուղել է ՌուսաստանԿորոնավիրուսի նոր 4155 դեպք Վրաստանում․ մահացել է ևս 40 մարդ Առողջապահության նախարարությունը տեղեկացնում է Կընդլայնվի հայ-վրացական կրթական համագործակցությունը Նշված հասցեներում 34 ժամ գազ չի լինի Իրանի քաղաքականությունն է կանխել թշնամական դավադրությունները, որոնք միտված են խաթարել հարևանների միջև հարաբերությունները. Իրանի ԱԳ նախարար 1 մլրդ եվրո. ՆԱՏՕ-ն կստեղծի ռազմական տեխնոլոգիաների զարգացման հիմնադրամ Հայաստանում մեկնարկել են միացյալ զորախմբի մարտավարական զորավարժությունները Ադրբեջանը մտադիր է նոր ռազմական ինքնաթիռներ գնել Անթալիայում ռուս-թուրքական բարեկամության այգի կբացվի «Ես Չինաստանի հետ «սառը պատերազմ» չեմ ցանկանում». Բայդեն 47 մարդ է մահացել. կորոնավիրուսային հիվանդության իրավիճակը Հայաստանում Միայն օրհնանք վաստակելու խոստումներով իշխանության հասածներն այսօր ճնշում են իրենց անիծողներին. Արմեն ՆավասարդյանԱրտադրամասում պայթյուն է տեղի ունեցել. կա 7 զոհՌԴ ՊՆ-ն նոր հաղորդագրություն տարածեցՄահացել է Շահեն ԽաչատրյանըԵրկրաշարժ Նոր Զելանդիայում. վարչապետը ստիպված է եղել ընդհատել ճեպազրույցը Խաչիկ Ասրյան. Ով կարող է հավակնել Հայաստանի հաջորդ Վարչապետի պաշտոնին Նավթի գները նվազել են Լույս չի լինիՀՀ տարածքում բոլոր ավտոճանապարհներն անցանելի են Կա մեկ դրական կետ․ Մոուրինյուն՝ Ռոմայի ջախջախիչ պարտության մասին Օդի ջերմաստիճանը կնվազի Մոուրինյո․ Իմ մեղքն է Իսրայելում առաջին անգամ խաչակիրների ներխուժման ապացույցներ են հայտնաբերվել «Հրապարակ»․ Նիկոլ Փաշինյանը մեկուսացել է Ձկնագողերը «նոր Հայաստանում» ճանապարհ են փակում