Երևան, 16.Հոկտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ի՞նչն է ստիպել Թբիլիսիին ձեռնարկել նման լայնածավալ ենթակառուցվածքային նախագիծ. «Փաստ»

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

topcor.ru-ն «Ինչո՞ւ և ինչպե՞ս «Անդրկովկասյան Տրանսսիբը» Վրաստանի համար հարցեր առաջացրեց» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ երկար տարիներ պատրաստվելուց հետո Թբիլիսին սկսել է 9 կիլոմետր երկարությամբ և 15 մետր տրամագծով նոր լեռնային թունելի կառուցումը, որը պետք է հեշտացնի երթևեկությունը Վրաստանի Ռազմավիրական մայրուղով: Չնայած ոչ այնքան հաջող ֆինանսական վիճակին, երկրի իշխանությունները չեն ժլատացել և այդ նախագծի իրականացման համար գրեթե 400 միլիոն դոլար գումար են հատկացրել՝ աշխատանքների համար ներգրավելով արտասահմանյան լավագույն կապալառուներին: Ի՞նչն է դրդել փոքրիկ Վրաստանին նման լայնածավալ ենթակառուցվածքային ներդրումներ կատարել:

Վրացական Ռազմավիրական մայրուղին (Դարյալի լեռնանցք), որն ընդհանուր 208 կիլոմետր երկարություն ունի, անցնում է Գլխավոր Կովկասյան լեռնաշղթայով և կապում է ռուսական Վլադիկավկազն ու Թբիլիսին: Այդ ճանապարհի ռազմավարական նշանակությունը դժվար է թերագնահատել կամ գերագնահատել: Օրական այդ ճանապարհով անցնում է 3 -4 հազար մարդատար և բեռնատար ավտոմեքենա, հետևաբար, մեծ խնդիր է այն, որ ճանապարհը տարվա ընթացքում փակ է լինում միջինը մինչև 100 օր: Պատճառը կլիմայական խիստ պայմաններն են ու դժվարանցանելի լեռնային տեղանքը: Ձմռանը հնարավոր են ձնահոսքեր, իսկ ճանապարհն ինքնին ծածկվում է ձյան շերտով: Ենթադրվում է, որ լեռնային թունելի կառուցումը պետք է զգալիորեն նվազեցնի ճանապարհն անցնելու ժամանակը և ապահովի ճանապարհի անվտանգությունը՝ այն օգտագործելի դարձնելով ամբողջ տարին:

Պաշտոնական Թբիլիսիի ծրագրերի համաձայն, այդ նոր տրանսպորտային զարկերակը կդառնա 5 թունելներից, 5 կամուրջներից և ժամանակակից ասֆալտ-բետոնե մայրուղուց բաղկացած մեկ ենթակառուցվածքային համալիր: 2024 թվականին թունելով երթևեկության բացումից հետո ճանապարհորդության ժամանակը կկրճատվի մեկ ժամով, ինչը հնարավորություն կտա բացառել «խցանումներն» անցակետերում: Բացի այդ, կկառուցվի դեպի Գուդաուրիի հանգստավայր տանող լրացուցիչ 5 կմ ճանապարհ, և կստեղծվի նոր զբոսաշրջային կենտրոն: Վրաստանը որպես կապալառու ընտրել է China Railway Tunnel Group ընկերությունը: Չինացիները կօգտագործեն հորատման-անցման հատուկ մեքենա-սարքավորում, որն ապահովում է նվազագույն թրթռում հորատման և թունելի պատերի միաժամանակյա ամրացման ընթացքում:

Շինարարությունն իրականացվելու է Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական և Ասիական բանկերի տրամադրած վարկի միջոցներով: Ներդրվող գումարը կազմում է գրեթե 400 միլիոն դոլար: Այս ամենն, իհարկե, լավ է, բայց կոնկրետ ի՞նչն է ստիպել Թբիլիսիին ձեռնարկել նման լայնածավալ ենթակառուցվածքային նախագիծ: Ի վերջո, շինարարության գաղափարն ունի հակառակորդներ անգամ հենց Վրաստանում, ովքեր կարծում են, որ Ռուսաստանը կկարողանա ճանապարհն ու թունելն օգտագործել հերթական ներխուժման համար: Իրականում դա պատերազմի արձագանքն է: Ռազմավիրական մայրուղու վերակառուցման շուրջ պաշտոնական Թբիլիսիի ակտիվացումը իսկապես կապված է պատերազմի հետ, բայց ոչ այնքան օլիմպիական, այսինքն՝ ռուս-վրացական, որքան Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև 2020 թվականի պատերազմի:

Հիշեցնենք, որ Լեռնային Ղարաբաղի առաջին հակամարտությունից հետո Բաքուն և Անկարան փակել էին իրենց սահմանները Երևանի համար: Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև 2008 թվականի պատերազմի և Աբխազիայի ու Հարավային Օսիայի անկախության հռչակման արդյունքում դադարեցվել էր Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև երկաթուղային հաղորդակցությունը: Երևանը փաստացի մեկուսացել էր և ամբողջովին կախվածության մեջ ընկել Թբիլիսիից, քանի որ օգտվում էր Վրաստանի Ռազմավիրական մայրուղուց և Փոթիի ու Բաթումիի նավահանգիստներից: Բացի այդ, Վրաստանը կարողացել էր առավելագույնը քաղել Հայաստանի և Ադրբեջանի հակամարտությունից՝ դառնալով Անդրկովկասի հիմնական տարանցիկ երկիրը, որի տարածքով անցնում էին մայրուղիներ ու երկաթուղիներ, նավթատարներ և գազատարներ:

Այդ «հարավկովկասյան հանգույցը» հնարավոր է դարձել կտրել միայն Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով: Հայաստանի համար պարտությունը, իր բոլոր բացասական կողմերով հանդերձ, պարադոքսալ կերպով հնարավորություն է տվել դուրս գալ տրանսպորտային շրջափակումից: 2020 թվականի նոյեմբերի 9 -ի հրադադարի եռակողմ համաձայնագրերի համաձայն, որոշվել է բացել Թուրքիա Նախիջևան - Հարավային Հայաստան Ադրբեջան տրանսպորտային միջանցքը: Միևնույն ժամանակ, նոր երթուղին պետք է Ադրբեջանի տարածքով կապի Ռուսաստանն ու Հայաստանը: Ինչպես տեսնում եք, Վրաստանն այս անգամ ներառված չէ այդ տարանցիկ սխեմայում: Մոսկվայի, Բաքվի և Երևանի «Անդրկովկասյան Տրանսսիբի» բացման ծրագրերը մեծ տագնապ են առաջացրել Թբիլիսիում, և ոչ հանիրավի:

Նախկին նախագահ Միխեիլ Սահակաշվիլին անգամ Վրաստանը անվանել է «Հարավային Կովկասի անդամահատված մաս»: Եվ դրա մեջ իսկապես որոշակի ճշմարտություն կա: Ներկայումս հենց Ադրբեջանն է վերածվում միջազգային առևտրի ամենակարևոր խաչմերուկի, Հայաստանը դուրս է գալիս հարկադիր տրանսպորտային շրջափակումից, իսկ Վրաստանի աշխարհաքաղաքական նշանակությունը արագորեն նվազում է: Եվրոպայի, Ռուսաստանի, Հնդկաստանի և Իրանի միջև ապրանքների փոխադրման հիմնական տարանցիկ հանգույց վերածվելու Թբիլիսիի ծրագրերը կարելի է մոռանալ: Այդ առումով, լոգիստիկ կարողությունները բարելավելու նպատակով բազմակիլոմետրանոց լեռնային թունելի շինարարության հապճեպ մեկնարկը, կարծես, Վրաստանի կառավարության իսկական «ջղաձգումներ» լինեն:

Ոչ, իհարկե, ոչ ոք չի դադարեցնի երթևեկությունը Վրաստանի Ռազմավիրական մայրուղով, սակայն այդ երկիրը կկորցնի տարածաշրջանային հիմնական տարանցիկ երկրի իր բացառիկ կարգավիճակը: Ռուսաստանը, Հայաստանը, Ադրբեջանը, Թուրքիան և Իրանը կունենան այլընտրանք, ինչը նշանակում է, որ Թբիլիսիի հետ արդեն հնարավոր կլինի խոսել նոր ձևով: Ով գիտի, գուցե թունելն իսկապե՞ս օգտակար լինի ռուսական ռազմական տեխնիկայի օպերատիվ տեղափոխման համար... Սա, իհարկե, կատակ է:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կապանում վրաերթի են ենթարկել 9-ամյա տղայիԻնչու՞ է ՊԲ-ն լռել զինծառայողների բեկորային վիրավորումների մասին. AntiFake.am (լուսանկարներ)57-ամյա վարորդը Ford Transit-ով բախվել է քարերին և կողաշրջված հայտնվել ձորումՆիկոլ Փաշինյանը խորհրդակցություն է անցկացրել. ինչ հարցեր են քննարկվելՄարմնամարզիկ Վահագն Դավթյանին Տոկիոյում մեկուսացրել ենՆախարարի նոր հրամանը․ ՊՇՌ թեստ ներկայացնելու պահանջից ազատվեց ևս մի խումբ«Ես սկսում եմ վախենալ ինքս ինձնից, երբ վերջակետի կարիք եմ զգում»․ Հրաչուհի ՈւթմազյանՏանկիստ Դավիթն իր մի քանի ընկերների հետ զոհվեց դավաճանության, հանցագործության հետեւանքով. այսօր նրան հողին հանձնեցինԲալիում երկրաշարժի հետևանքով՝ երեք մարդ է զոհվել (լուսանկարներ)Սպանություն՝ Տավուշի մարզում. 3 օր որպես անհետ որոնվողի դին ու նրա ավտոմեքենան հայտնաբերվել է Վազաշեն գյուղի անտառումՀերքում եմ տեղեկությունը, թե ադրբեջանցիները շրջափակել է Մարտակերտի մի խումբ հայ զինվորների Ռուս խաղաղապահները դաս-վիկտորինա են անցկացրել Լեռնային Ղարաբաղի դպրոցներում. ՌԴ ՊՆ Հայաստանում թեստավորվելը կդառնա շաբաթը մեկ անգամ․ նախարար ՀՔԾ–ն Սեյրան Օհանյանին թույլ չի տվել մասնակցել ՀԱՊԿ պաշտպանության հարցերով նիստին «Հանրապետական կուսակցությունն ազգային պետության կերտման կուսակցություն է». Էդուարդ Շարմազանով Վրաստանում ամփոփում են ընտրությունների արդյունքները Կուսակցական հանդիպում Ճամբարակում. Կարեն Ավագյան Հակառակորդի շարժը մեր կողմից վերահսկվում է, սադրանքի դեպքում կլռեցվեն․ զինծառայողներ (տեսանյութ) Կեղծ խաղաղասիրություն քարոզողներն այսօր նոր զիջումներ են պատրաստվում կատարել Կապանում. Աննա ԳրիգորյանԱդրբեջանցիներն արգելափակել են Արցախի 5-րդ ՊՇ մի խումբ հայ զինվորների ԶՊՄԿ-ի նախկին տնօրեն Մհեր Պոլոսկովի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում. Քաղաքական կոռուպցիայի համատեքստում այն «կջրվի» Ադրբեջանցիները Գորիս-Կապան ճանապարհի մերձակայքում մեծ թափով շարունակում են շինաշխատանքները Օդի ջերմաստիճանը զգալի կնվազի․ եղանակը՝ առաջիկա օրերին Իրանի ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետ Բաղերին Շոյգուի հրավերով կմեկնի Մոսկվա Խաչապուրի. հաց ու պանիր, որ դարձել է շատերի սիրելի ուտեստը. «Փաստ» Ամեն ինչ կորած չէ, շատ բան կարելի է վերականգնել. Վարդան Օսկանյան Արմեն Սարգսյանը պետական բարձր պարգև է հանձնել «Հրայր և Աննա Հովնանյան» հիմնադրամի նախագահին ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (16 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ). Բացվել է աշխարհի ամենաերկար ճոպանուղին՝ «Տաթևի թևերը». «Փաստ» «Զգուշացե՛ք սատանայի թանկարժեք ծուղակներից». Իրանի ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղարը սուր արձագանք է տվել Ալիևի հայտարարությանը Արցախի պաշտպանության բանակը նոր հաղորդագրություն տարածեց Միլանը երկարաձգեց պայմանագիրը կիսապաշտպանի հետ Այծերի ժողովը. «Փաստ» Գագիկ Ծառուկյանի աջակցությամբ 15 տարվա ընդմիջումից հետո հայկական ձիասպորտի ավանդույթները վերականգնվում ենԲաքուն հավատացել է սեփական ուժերին, բայց չի գնահատել իրական սպառնալիքը. ոչ մեկին պետք չէ պատերազմ, դա միայն սրում է խնդիրները և ստեղծում նորերը. «Փաստ» ԳՇ պետին 2 օր ժամանակ եմ տալիս․ Արտակ Դավթյանը, օրենքի խախտումով, չի արձագանքել գրությանս․ Տիգրան Աբրահամյան Պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 63-իՈ՞ր տարիքից են ՀՀ արական սեռի քաղաքացիները կցագրվում և ի՞նչ ընթացակարգով․ իրազեկում է ՊՆ-ն «Գիտության ոլորտում չպետք է հիասթափվես». երիտասարդ գիտնականների ուշադրության կենտրոնում շաքարային դիաբետն է. «Փաստ» Նավթի գներն աճել են Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 1863 նոր դեպք, մահացել է 42 քաղաքացի Թշնամու կրակոցից բռնկված հրդեհից Երասխ գյուղում այրվել է մոտ 8000 հակ անասնակեր «Ցանկացած սահմանափակում խիստ հարվածելու է բիզնեսին ու շրջանառությանը». «Փաստ» «Որևէ անձ իրավական և բարոյական իրավունք չունի իր սեփական հայացքները վերագրել իր՝ նախապես պատկանած կազմակերպությանը». արձագանք. «Փաստ» Անահիտ Ավանեսյանի հրամանով ևս մի բուժհաստատությունում COVID-19-ի բուժօգնության և սպասարկման հիվանդանոցային ծառայություն է ծավալվել Սպանություն՝ Արարատի մարզում. Արտաշատի հիվանդանոց տեղափոխված 30-ամյա տղամարդը, գիտակցության չգալով, մահացել էՏեղեկատվությունը, թե ԱԺ նախագահը կամ եղբայրը կապ ունեն ընկերության շահած մրցույթի հետ, աղերս չունի իրականության հետ. «Եվրոասֆալտ» Մեր բաց վերքը շարունակում է արնահոսել. «Փաստ» Երկրաշարժ է տեղի ունեցելՀԷՑ-ը՝ հոսանքազրկումների մասին Նարեկ Հախնազարյանը դարձել է այն կերպարը, որին պետք է նայել ու ափսոսալ, թե ինչպես կարող է երաժիշտը փոշիացնել իր տաղանդն ու փառքը