Երևան, 06.Դեկտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ի՞նչն է ստիպել Թբիլիսիին ձեռնարկել նման լայնածավալ ենթակառուցվածքային նախագիծ. «Փաստ»

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

topcor.ru-ն «Ինչո՞ւ և ինչպե՞ս «Անդրկովկասյան Տրանսսիբը» Վրաստանի համար հարցեր առաջացրեց» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ երկար տարիներ պատրաստվելուց հետո Թբիլիսին սկսել է 9 կիլոմետր երկարությամբ և 15 մետր տրամագծով նոր լեռնային թունելի կառուցումը, որը պետք է հեշտացնի երթևեկությունը Վրաստանի Ռազմավիրական մայրուղով: Չնայած ոչ այնքան հաջող ֆինանսական վիճակին, երկրի իշխանությունները չեն ժլատացել և այդ նախագծի իրականացման համար գրեթե 400 միլիոն դոլար գումար են հատկացրել՝ աշխատանքների համար ներգրավելով արտասահմանյան լավագույն կապալառուներին: Ի՞նչն է դրդել փոքրիկ Վրաստանին նման լայնածավալ ենթակառուցվածքային ներդրումներ կատարել:

Վրացական Ռազմավիրական մայրուղին (Դարյալի լեռնանցք), որն ընդհանուր 208 կիլոմետր երկարություն ունի, անցնում է Գլխավոր Կովկասյան լեռնաշղթայով և կապում է ռուսական Վլադիկավկազն ու Թբիլիսին: Այդ ճանապարհի ռազմավարական նշանակությունը դժվար է թերագնահատել կամ գերագնահատել: Օրական այդ ճանապարհով անցնում է 3 -4 հազար մարդատար և բեռնատար ավտոմեքենա, հետևաբար, մեծ խնդիր է այն, որ ճանապարհը տարվա ընթացքում փակ է լինում միջինը մինչև 100 օր: Պատճառը կլիմայական խիստ պայմաններն են ու դժվարանցանելի լեռնային տեղանքը: Ձմռանը հնարավոր են ձնահոսքեր, իսկ ճանապարհն ինքնին ծածկվում է ձյան շերտով: Ենթադրվում է, որ լեռնային թունելի կառուցումը պետք է զգալիորեն նվազեցնի ճանապարհն անցնելու ժամանակը և ապահովի ճանապարհի անվտանգությունը՝ այն օգտագործելի դարձնելով ամբողջ տարին:

Պաշտոնական Թբիլիսիի ծրագրերի համաձայն, այդ նոր տրանսպորտային զարկերակը կդառնա 5 թունելներից, 5 կամուրջներից և ժամանակակից ասֆալտ-բետոնե մայրուղուց բաղկացած մեկ ենթակառուցվածքային համալիր: 2024 թվականին թունելով երթևեկության բացումից հետո ճանապարհորդության ժամանակը կկրճատվի մեկ ժամով, ինչը հնարավորություն կտա բացառել «խցանումներն» անցակետերում: Բացի այդ, կկառուցվի դեպի Գուդաուրիի հանգստավայր տանող լրացուցիչ 5 կմ ճանապարհ, և կստեղծվի նոր զբոսաշրջային կենտրոն: Վրաստանը որպես կապալառու ընտրել է China Railway Tunnel Group ընկերությունը: Չինացիները կօգտագործեն հորատման-անցման հատուկ մեքենա-սարքավորում, որն ապահովում է նվազագույն թրթռում հորատման և թունելի պատերի միաժամանակյա ամրացման ընթացքում:

Շինարարությունն իրականացվելու է Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական և Ասիական բանկերի տրամադրած վարկի միջոցներով: Ներդրվող գումարը կազմում է գրեթե 400 միլիոն դոլար: Այս ամենն, իհարկե, լավ է, բայց կոնկրետ ի՞նչն է ստիպել Թբիլիսիին ձեռնարկել նման լայնածավալ ենթակառուցվածքային նախագիծ: Ի վերջո, շինարարության գաղափարն ունի հակառակորդներ անգամ հենց Վրաստանում, ովքեր կարծում են, որ Ռուսաստանը կկարողանա ճանապարհն ու թունելն օգտագործել հերթական ներխուժման համար: Իրականում դա պատերազմի արձագանքն է: Ռազմավիրական մայրուղու վերակառուցման շուրջ պաշտոնական Թբիլիսիի ակտիվացումը իսկապես կապված է պատերազմի հետ, բայց ոչ այնքան օլիմպիական, այսինքն՝ ռուս-վրացական, որքան Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև 2020 թվականի պատերազմի:

Հիշեցնենք, որ Լեռնային Ղարաբաղի առաջին հակամարտությունից հետո Բաքուն և Անկարան փակել էին իրենց սահմանները Երևանի համար: Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև 2008 թվականի պատերազմի և Աբխազիայի ու Հարավային Օսիայի անկախության հռչակման արդյունքում դադարեցվել էր Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև երկաթուղային հաղորդակցությունը: Երևանը փաստացի մեկուսացել էր և ամբողջովին կախվածության մեջ ընկել Թբիլիսիից, քանի որ օգտվում էր Վրաստանի Ռազմավիրական մայրուղուց և Փոթիի ու Բաթումիի նավահանգիստներից: Բացի այդ, Վրաստանը կարողացել էր առավելագույնը քաղել Հայաստանի և Ադրբեջանի հակամարտությունից՝ դառնալով Անդրկովկասի հիմնական տարանցիկ երկիրը, որի տարածքով անցնում էին մայրուղիներ ու երկաթուղիներ, նավթատարներ և գազատարներ:

Այդ «հարավկովկասյան հանգույցը» հնարավոր է դարձել կտրել միայն Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով: Հայաստանի համար պարտությունը, իր բոլոր բացասական կողմերով հանդերձ, պարադոքսալ կերպով հնարավորություն է տվել դուրս գալ տրանսպորտային շրջափակումից: 2020 թվականի նոյեմբերի 9 -ի հրադադարի եռակողմ համաձայնագրերի համաձայն, որոշվել է բացել Թուրքիա Նախիջևան - Հարավային Հայաստան Ադրբեջան տրանսպորտային միջանցքը: Միևնույն ժամանակ, նոր երթուղին պետք է Ադրբեջանի տարածքով կապի Ռուսաստանն ու Հայաստանը: Ինչպես տեսնում եք, Վրաստանն այս անգամ ներառված չէ այդ տարանցիկ սխեմայում: Մոսկվայի, Բաքվի և Երևանի «Անդրկովկասյան Տրանսսիբի» բացման ծրագրերը մեծ տագնապ են առաջացրել Թբիլիսիում, և ոչ հանիրավի:

Նախկին նախագահ Միխեիլ Սահակաշվիլին անգամ Վրաստանը անվանել է «Հարավային Կովկասի անդամահատված մաս»: Եվ դրա մեջ իսկապես որոշակի ճշմարտություն կա: Ներկայումս հենց Ադրբեջանն է վերածվում միջազգային առևտրի ամենակարևոր խաչմերուկի, Հայաստանը դուրս է գալիս հարկադիր տրանսպորտային շրջափակումից, իսկ Վրաստանի աշխարհաքաղաքական նշանակությունը արագորեն նվազում է: Եվրոպայի, Ռուսաստանի, Հնդկաստանի և Իրանի միջև ապրանքների փոխադրման հիմնական տարանցիկ հանգույց վերածվելու Թբիլիսիի ծրագրերը կարելի է մոռանալ: Այդ առումով, լոգիստիկ կարողությունները բարելավելու նպատակով բազմակիլոմետրանոց լեռնային թունելի շինարարության հապճեպ մեկնարկը, կարծես, Վրաստանի կառավարության իսկական «ջղաձգումներ» լինեն:

Ոչ, իհարկե, ոչ ոք չի դադարեցնի երթևեկությունը Վրաստանի Ռազմավիրական մայրուղով, սակայն այդ երկիրը կկորցնի տարածաշրջանային հիմնական տարանցիկ երկրի իր բացառիկ կարգավիճակը: Ռուսաստանը, Հայաստանը, Ադրբեջանը, Թուրքիան և Իրանը կունենան այլընտրանք, ինչը նշանակում է, որ Թբիլիսիի հետ արդեն հնարավոր կլինի խոսել նոր ձևով: Ով գիտի, գուցե թունելն իսկապե՞ս օգտակար լինի ռուսական ռազմական տեխնիկայի օպերատիվ տեղափոխման համար... Սա, իհարկե, կատակ է:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Նպատակաուղղված ձևով բանակը տարվում է կազմալուծման, որպեսզի հետագայում այս կամ այն զիջումը հիմնավորվի «բանակում ստեղծված վիճակով». Տիգրան ԱբրահամյանՍոնա Ռուբենյանի ջերմ լուսանկարը սիրելիի հետԱդրբեջանի պաշտպանության փոխնախարարը մեկնել է ՄոսկվաԿիպրոսը նոր սահմանափակումներ է մտցրել օմիկրոն շտամի պատճառովԱնասնագոմի մոտ կապված շան բնի դիմաց հայտնաբերվել է այնտեղ աշխատող 63-ամյա կնոջ դին՝ մասամբ հոշոտվածՀՀ նախագահը ցավակցական հեռագիր է հղել Ռոբերտ Դոուլի մահվան կապակցությամբ«Թղթե տունը» սերիալից Պրոֆեսորը նոր սերիայում հայերեն է խոսել (տեսանյութ)Կարմիր շուկա գյուղի բնակիչներն ուժգին պայթյունի ձայն են լսել. Մետաքսե Հակոբյան «Մենք այս հաղթանակով ազդարարում ենք նոր որակի ու կենսամակարդակի համայնք ունենալու տեսլականը». Էդուարդ ԲաբայանDalma Garden Mall առևտրի կենտրոնը տուգանվել էՊՆ N զորամասի մարտական հենակետերում իրականացվել են ստուգայցեր, ստուգվել են զինծառայողների պատրաստության աստիճանը, ֆիզիկական և բարոյահոգեբանական վիճակը ՀԱՊԿ անդամ պետությունների ԱԳ նախարարները համատեղ հայտարարություն են ընդունել ահաբեկչության դեմ պայքարի վերաբերյալ Կամո Հովհաննիսյանի ծառայություններով հետաքրքրված է Լա լիգայի թիմերից մեկըՏավուշի մարզում բախվել են մարդատարն ու բեռնատարը. վերջինս կողաշրջվել է, կա վիրավորՈվ է երեկ կրակոցից զոհված զինծառայողը Ռուսաստանը և Եգիպտոսը զորավարժանքներ են սկսել Միջերկրական ծովում Աշոտ Մինասյանն ասաց՝ հերթով կալանավորելու են Սյունիքում հեղինակություն ունեցող մարդկանց. պաշտպան Կարեն Սարուխանյանն ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից Դոլարի փոխարժեքը շարունակում է աճել. այն անցավ 491 դրամիցՏավուշի մարզում բախվել են մարդատարն ու բեռնատարը. վերջինս կողաշրջվել է, կա վիրավոր Սահմանափակումը կմեղմացվի․ նախագիծը կառավարությունում է Տեղեկացված ես՝ պաշտպանված ես. IDBank Շամբ գյուղի ջրամբարի մոտակայքում հայտնաբերվել է կորած քաղաքացու դին Տարածաշրջանային և եվրասիական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստը (տեսանյութ) Նիկոլի պես տաղանդաշատ մանիպուլյատոր չկա. Վազգեն ՍաղաթելյանՔաղաքականության մեջ հայտնվելու և ճշմարտությունը սրանց երեսին ասելու մասին. Աննա ՄկրտչյանԵվրոպայում աշխարհաքաղաքական իրողությունների փոփոխությունները, պարադոքսալ է, բայց առայժմ ի վնաս Ռուսաստանի չեն. Արտակ Զաքարյան Նոր հաղորդագրություն ԱրցախիցՆիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել Անվտանգության խորհրդի նիստԱրման Թաթոյանը մեկնում է Ֆրանսիա Արևերույթ 12 հանցավոր ընտրախախտում՝ Շիրակի մարզի ՏԻՄ ընտրություններում. 4-ով նախապատրաստվում են նյութեր․ Դատախազություն Հյուսիսային պողոտայում՝ աղբարկղների մոտ, 73-ամյա տղամարդու դի է հայտնաբերվել. նա հանկարծամահ է եղել Ռուսաստանում մեկ օրում կորոնավիրուսով վարակման 32 136 դեպք է հայտնաբերվել Կառավարությունը բոյկոտող գյուղերի 0 ձայները կգումարի և նոր ընտրություն չի անցկացնի  ՔաղաքականությունՌուսական խաղաղապահ զորախումբն Արցախի Մարտակերտի շրջանում սկսել է գյուղատնտեսական հողերի մարդասիրական ականազերծման աշխատանքները Պուտինը Լավրովի և Շոյգուի հետ կմեկնի Հնդկաստան Ինդոնեզիայում հրաբխի ժայթքման զոհերի թիվը հասել Է 15-ի. կա 27 անհետ կորած Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանի մոտ ամերիկյան հետախուզական ինքնաթիռ է նկատվել Տաշքենդում մեկնարկում է ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունը Էս ցավի, էս վշտի, էս հանգչած լուսավոր ջահելների վրեժը լուծվելու է. Արմեն ԱշոտյանՀայաստանում պաշտոնապես ոչինչ չհայտարարվեց 10 ռազմագերիների վերադարձի առնչությամբ տեղի ունեցած բանակցությունների մասին. Տիգրան Աբրահամյան2021-ի հունիսի 20-ի արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները քաղաքական իմաստով կեղծված են. Զաքարյան Վարակակիրների թիվն՝ այսօր36 համայնքից ՔՊ-ն համայնքապետ կարող է ունենալ միայն 15-ումԹուրքիայում 5.0 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Ոսկին էժանանում է Նոյեմբերյանում նույնպես ընդդիմադիր ուժերը կմիավորվեն Նիկոլ Փաշինյանը գրառում է կատարել ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքները. Իշխող ՔՊ-ն մի շարք համայնքներում պարտվել է Արարատ և Նոյեմբերյանի Դեբեդավան համայնքներում հաղթել է «Հանուն Հանրապետության» կուսակցությունը