Երևան, 06.Դեկտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ռեբուս. գրելու տեխնիկայից՝ գլուխկոտրուկ. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ռեբուսը գծանկարների, պատկերների, տառերի և այլ նշանների հավաքածուի տեսքով գլուխկոտրուկ է: Ռեբուսի առաջացման պատմությունը, կարելի է ասել, գալիս է հին ժամանակներից, երբ մարդիկ միմյանց տեղեկություններ էին փոխանցում՝ օգտագործելով պարզունակ պատկերներ: Հին եգիպտացիները նույնիսկ մ.թ.ա. 3-4-րդ հազարամյակներում օգտագործել են գրելու այդ տեխնիկան, քանի որ որոշ բառեր նկարելը ավելի հեշտ է, քան գրելը: Ֆրանսիացիները տասնհինգերորդ դարում առաջինն են օգտագործել ռեբուսները՝ որպես զվարճալի հանելուկներ: Այն ժամանակ այսպես էր կոչվում ծաղրածուի կատարումը հրապարակներում:

Հեգնական կատակների ու բարդ բանաստեղծությունների օգնությամբ նրանք փորձում էին ծաղրել ազդեցիկ անձանց արատները: Ծաղրածուներն իրենց ներկայացումներն անվանում էին «De rebus quae geruntur», որը լատիներենից թարգմանաբար նշանակում էր «գործերի մասին, որոնք տեղի են ունենում»: Դրանք շատ են զվարճացրել հասարակ մարդկանց և արագորեն հանրաճանաչություն են ձեռք բերել: Իհարկե, բացառությամբ ազնվական մարդկանց, որոնք ծաղրուծանակի էին ենթարկվում կատակերգուների կողմից: Արդյունքում, տասնվեցերորդ դարում նման զվարճանքներն արգելվել են: Բայց ռեբուսը չի վերացել, պարզապես փոխվել է: Բառերի՝ զավեշտալի և սրամիտ այդ խաղի նկատմամբ հետաքրքրությունը չի նվազել:

Աստիճանաբար սկսել են հայտնվել նկարված հանելուկներ, որոնք պարունակում էին նկարներ, տառեր, թվեր: 16-րդ դարի կեսերին Ֆրանսիայում լույս է տեսել ռեբուսների առաջին տպագիր գիրքը: Այն բաղկացած էր զվարճալի պատմությունների հավաքածուից և փոքրաթիվ նկարներից: Աքրոստիկոսի և տառախառնուկի (աննագրամա) սիրահար բանաստեղծ Էթիեն Տաբուրոն օգտագործել էր բառերի և բառակապակցությունների խաղ, որպեսզի ընթերցողին գերի՝ լուծելու այս կամ այն զվարճալի ռեբուսը: Աստիճանաբար ռեբուսները ավելի ու ավելի տարածված են դարձել և սկսել են լքել Ֆրանսիայի սահմանները՝ տարածվելով Իտալիայում, Անգլիայում, Գերմանիայում: Օրինակ՝ 18-րդ դարի վերջին անգլիացի նկարիչ Թոմաս Բույքի կողմից լույս է տեսել մանկական Աստվածաշունչ:

Աստվածաշնչի ավելի մատչելի ընկալման համար տեքստի որոշ բառեր և նույնիսկ արտահայտություններ փոխարինվել են հետաքրքիր նկարներով: Սա Սուրբ գրքի մասին գիտելիքները մատչելի և ցանկալի էր դարձնում երեխաների համար: Նման հիերոգլիֆային հրատարակությունը մեծ ժողովրդականություն է վայելել արտերկրում: 1788 թվականին Եսայա Թոմասը հրատարակել է Աստվածաշնչի ամերիկյան տարբերակը նկարազարդումներով: 19-րդ դարի կեսերին աշխարհի շատ երկրներում ռեբուսները օրգանականորեն են մտել մարդկանց առօրյա կյանք: Բնութագրական գծանկարները զարդարել են պանդոկների ցուցանակները, եղել են դարպասների և տների դռների վրա: Նույնիսկ Լոնդոնի աբբայություններից մեկում գտնվող մատուռի տանիքը որոշ ժամանակ զարդարված էր ռեբուսով:

1845 թվականին հանրաճանաչ պատկերներով առաջին զվարճալի նկարներն են հայտնվել ռուսական «Իլ յուստրացիա» ամսագրում: Իսկ 1881 թվականին լույս է տեսել «Ռեբուս» շաբաթաթերթը: Այն մեծ տարածում է գտել, քանի որ, բացի հոգեբանության, կրթության մասին և այլ հոդվածներից, պարունակել է հետաքրքրաշարժ ռեբուսներ և շարադաներ: Հեռուստատեսության մուտքով ռեբուսները հաջողությամբ նվաճել են նաև էկրանը: Դա է վկայում անցյալ դարի կեսերին ամերիկյան հայտնի «Ռեբուս խաղ» հեռուստաշոուն, որի ժամանակ գտնվում էին գաղտնագրված բառերը, իսկ ամենախելացին դրամական պարգև էր ստանում: Ռեբուսների հանրաճանաչությունը նույնիսկ հիմա չի նվազել: Դրանք հիանալի կերպով զարգացնում են հիշողությունը և հնարամտությունը, ընդ որում՝ հետաքրքիր են ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ երեխաների համար:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում 

Պուտինը Լավրովի և Շոյգուի հետ կմեկնի Հնդկաստան Ինդոնեզիայում հրաբխի ժայթքման զոհերի թիվը հասել Է 15-ի. կա 27 անհետ կորած Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանի մոտ ամերիկյան հետախուզական ինքնաթիռ է նկատվել Տաշքենդում մեկնարկում է ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունը Էս ցավի, էս վշտի, էս հանգչած լուսավոր ջահելների վրեժը լուծվելու է. Արմեն ԱշոտյանՀայաստանում պաշտոնապես ոչինչ չհայտարարվեց 10 ռազմագերիների վերադարձի առնչությամբ տեղի ունեցած բանակցությունների մասին. Տիգրան Աբրահամյան2021-ի հունիսի 20-ի արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները քաղաքական իմաստով կեղծված են. Զաքարյան Վարակակիրների թիվն՝ այսօր36 համայնքից ՔՊ-ն համայնքապետ կարող է ունենալ միայն 15-ումԹուրքիայում 5.0 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Ոսկին էժանանում է Նոյեմբերյանում նույնպես ընդդիմադիր ուժերը կմիավորվեն Նիկոլ Փաշինյանը գրառում է կատարել ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքները. Իշխող ՔՊ-ն մի շարք համայնքներում պարտվել է Արարատ և Նոյեմբերյանի Դեբեդավան համայնքներում հաղթել է «Հանուն Հանրապետության» կուսակցությունը Գավառում առաջատարը «Գուրգեն Մարտիրոսյան» դաշինքն է Նախնական տվյալներով՝ 36 համայնքից ՔՊ-ն հաղթել է 24–ում Վանաձորում հաղթել է «Մամիկոն Ասլանյան» դաշինքը Զինվորականները սխալմամբ 14 խաղաղ բնակչի են սպանել․ մեղավոր է համարվել հետախուզությունը ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ․ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է Արցախում ժամկետային զինծառայող է զոհվել «Բերե՛ք սրանց սաղին տփենք». լարված իրավիճակ Պտղնիում Հայի և թուրքի տարբերությունը՝ ըստ Հայկ Ասատրյանի.Արտակ ԶաքարյանԱրտառոց միջադեպ Պտղնիի 29/40 տեղամասում Քվեարկեցի հանուն նոր համայնքի և նոր սկզբի. Էդուարդ Բաբայան ՔՊ-ն Աբովյանում շանտաժի է անցել Որտեղ կա պայքար՝ ներսի կամ դրսի թուրքի հետ, այդտեղ պարտությունները կամ ժամանակավոր են կամ առհասարակ բացակայում են. Տիգրան Աբրահամյան Ինչ իրավիճակ է Հայաստանի ճանապարհներին․ ԱԻՆՈղբերգական ավտովթար` Արմավիրի մարզում. կա 1 զոհ, 1 վիրավոր89-ամյա կնոջը ծեծել և այրել էր նրա 36-ամյա թոռնուհին. վերջինս ձեբակալվել էԵրևանում 13 երթուղին սպասարկող «Գազել»-ից քաղաքացի է ընկել (տեսանյութ)Հայաստան վերադարձած գերիների լուսանկարներըՍակրավորները Էրդողանի հանրահավաքում պայթուցիկ սարք են ոչնչացրելՀզոր պայթյուն է որոտացել Իրանի Նաթանզ քաղաքում, որտեղ միջուկային օբյեկտ է գտնվումԱՄՆ հետախուզությունը հայտնել է, թե երբ է Ռուսաստանը ծրագրում հարձակվել Ուկրաինայի վրաՄարտունու շրջանում որոնողական աշխախատանքների արդյունքում հայտնաբերվել է ևս մեկ աճյունՀայ գերիներին տեղափոխող ինքնաթիռը վայրէջք կատարեց «Էրեբունի» օդանավակայանումՄԻԵԴ-ը պարտավորեցրել է Բաքվին մինչև երկուշաբթի տեղեկություն տրամադրել նոյեմբերի 16-ին գերեվարվածների մասինSuzuki-ում ընթացքի ժամանակ հրդեհ է բռնկվել. վարորդը հասցրել է կնոջն ու երեխաներին դուրս բերելՀայտնի են Հայաստան վերադարձած 10 հայ գերիների անուններըԳիտնականները նշել են, թե մինչև երբ վտանգավոր կլինի կորոնավիրուսը23-ամյա պարեկը վրաերթի է ենթարկել փողոցը չթույլատրելի հատվածով անցնող հետիոտնին. վերջինս մահացել էԱդրբեջանցիները հրապարակել են դեկտեմբերի 3-ին սպանված արցախցու լուսանկարներըՇուտով Երևանում վայրէջք կկատարի Ադրբեջանից գերիներին տեղափոխող հերթական ինքնաթիռը. ԱվագյանԷրդողանն «անվանափոխել» է ԹուրքիանԿարևորը՝ դուք շատ նորաոճ եք ու գեղեցիկ. Սոնա Ռուբենյանը հրապարակել է իրեն «անճաշակ և քաղքենի» անվանած կնոջ լուսանկարըՄի բան կրկին ակնհայտ է. հայ ժողովրդից գաղտնի հերթական պրոցեսն է գնում․ ԱշոտյանՀրդեհ Մուսալեռ գյուղում. այրվել են ավտոմեքենաների ջարդոններԳիշերը և առավոտյան ժամերին լեռնային և նախալեռնային գոտիներում ճանապարհները կպատվեն մերկասառույցովՌուսաստանում մեկ օրում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսով վարակման 32 974 դեպք