Երևան, 07.Դեկտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Գժելյան ճենապակի. լավագույններից մեկը ժողովրդական արհեստում․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Գժելյան ճենապակին ժողովրդական արհեստի նկարազարդ ստեղծագործություն է: Նման ճենապակու առանձնահատկությունը սպիտակ ֆոնին կոբալտով նկարազարդումն է: Այս ժողովրդական արհեստն իր անունը ստացել է Մոսկվայի շրջանի Գժել գյուղի անունից, որտեղ էլ, ըստ էության, այն առաջացել է:

Գժելի շրջանում, սկսած 17-րդ դարից, լայնորեն տարածված է եղել կավագործությունը: Տեղական կավը բարձր է գնահատվել և համարվել է լավագույններից մեկը: 1663 թվականին ցար Ալեքսեյ Միխայլովիչը հրամանագիր է արձակել Գժել վոլոստում բժշկական անոթներ արտադրելու նպատակով կավի արդյունահանման մասին, իսկ կավագործության պատմությունը Գժելում սկսվել է 18-րդ դարից: Գժելի կավագործները արտադրել են սպասք, աղյուսներ, սալիկներ և անգամ մանկական խաղալիքներ: Այդ ամենը Գժելից մատակարարվել է Մոսկվա: 18-րդ դարի կեսերին Ռուսաստանում կավագործությունը սկսել է արագ զարգանալ, բայց ոչ մեկին չի հաջողվել մրցել Գժելի արհեստավորների հետ: Գժելի կավագործությունը իր պատմական բարձրակետին է հասել 18-րդ դարի վերջին: Այդ ժամանակ առանձնահատուկ հմտությունների են հասել կժեր, կումգաններ, կվասի անոթներ և մեծ ափսեներ պատրաստող արհեստավորները: Խոհանոցային պարագաները վարպետները նկարազարդել են ծաղիկներով, թռչուններով, ծառերով և ճարտարապետական շինություններով:

Ներկման համար օգտագործվել են կապույտ, կանաչ, դեղին գույներ շագանակագույն ուրվագծերում: 1802 թվականին Մինինո գյուղի մոտ գտել են սպիտակավուն կավ, որից հետո այդ շրջանում սկսվել է կիսաֆաբրիկատի արտադրություն: 19-րդ դարի քսանականների երկրորդ կեսից Գժելի գեղանկարչության մեջ սկսել են գերակշռել կապույտի երանգները: 19-րդ դարի սկզբին Բռոնիցկի Ույեզդ քաղաքում հայտնաբերվել է ճենապակի արտադրելու համար պիտանի սպիտակ կավ, որից հետո Վոլոդինո գյուղում կառուցվել է ճենապակու առաջին գործարանը:

Այս գործարանի հիմնադիր Պավել Կուլիկովը ճենապակու արտադրության գաղտնիքներն իմացել է Պերովո գյուղի գործարանում: Ըստ տվյալների, ճենապակու տեխնոլոգիաները գաղտնի պահելու համար Կուլիկովն ինքն է զբաղվել արտադրությամբ: Այդ փոքր ձեռնարկությունից էլ սկսել է Գժելում զարգանալ ճենապակու արտադրությունը: 1812 թվականին արդեն եղել է ճենապակու արտադրության քսանհինգ գործարան: Ժամանակի ընթացքում ճենապակու պահանջարկն աճել է, ինչը նպաստել է արտադրության աճին: Աստիճանաբար ճենապակին ու ֆայանսն են դարձել Գժելի արհեստի հիմքը: Արհեստագործական արհեստանոցները դարձել են փոքրիկ գործարաններ: Արտադրվող ապրանքների տեսականին ընդլայնվել է:

Սկսել են արտադրել բաժակներ, կաթի սափորներ, թեյամաններ, յուղամաններ, թանաքամաններ և մոմակալներ: Բոլոր ապրանքներն սկսել են նկարազարդել կոբալտային կապույտ ներկերով: Չնայած ճենապակու խոշոր գործարանների մրցակցությանը, ներկայումս էլ Գժելի արտադրանքը շարունակում է պահանջարկ վայելել շնորհիվ նկարազարդումներում ժողովրդական կերպարի պահպանման և շրջապատող իրականության տեսարանների պատկերման:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (7 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ). Ավերիչ երկրաշարժ, որ խլեց ավելի քան 25000 մարդու կյանք. «Փաստ»«Մի ստեք», «Ավելի լավա մեկ–մեկ հայելու մեջ նայեք». Թեժ բանավեճ՝ Արսեն Թորոսյանի և Թագուհի Թովմասյանի միջև ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ․ Լարսը բաց է «Շենքերի վերանորոգում, ցածր աշխատավարձ, տեխնիկական վերազինում». մարզային թատրոնների հիմնական խնդիրները. «Փաստ»Սպառողական գների ինդեքսը ՀՀ-ում 2021թ. հունվար-նոյեմբերին. Վիճակագրական կոմիտեի տվյալներ. Հռիփսիմե ՍտամբալյանԱռաջիկա տարիները դեռ լինելու են վերելքի ու զարգացման տարիներ ինչպես մեր երկրի, այնպես էլ երկրաշարժի հետևանքով աղետի գոտի հռչակված հյուսիսի համար. Գագիկ Ծառուկյան Վարակակիրների թիվն՝ այսօրԵրբե՛ք չգայթակղվել. «Իմ անձնական շքեղությունը հզոր Հայոց պետությունս է». Խաչիկ Ասրյան«Եթե լացը չի վերածվում գործողության, ապա այն ոչ մի կոպեկ չարժի». «Փաստ»Բաջանաղի խաղերը․ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» անմաքուր մեթոդներով իր կողմն է թեքում ծանրության նժարը Երկրաշարժ է գրանցվել Չկա Հայաստան առանց Արցախի եւ չկա Արցախ առանց Հայաստանի. Ասպրամ Կրպեյանը երդվեց «Ցավոտ զիջումները» հասնում են Տավո՞ւշ. սահմանամերձ Ոսկեպարում շուտով կսկսվի նոր ճանապարհի կառուցումը«Համոզված եմ, որ ներքին պայմանավորվածություններով ամեն ինչ լուծված է». «Փաստ» Թոշակի համար փող չկա, բայց Ալեն Սիմոնյանի նոր «պադավատի» համար 200 հազար դոլար կա. ընդդիմադիր Իջևանում մարդատար ավտոմեքենային բախված բեռնատարի վարորդը հոսպիտալացվել է Նշված հասցեներում կդադարեցվի էլեկտրամատակարարումը Թանկացումների շղթան ու էներգետիկ մարտահրավերները. «Փաստ»Սպիտակի ավերիչ երկրաշարժից անցել է 33 տարի Շունը խեղդել ու մասամբ հոշոտել է անասնագոմում աշխատող կնոջը Կարծիք կա,որ կապիտուլյացիայի սիմվոլը փակ դռների հետեւում ավելի մեծ զիջումների խոստում է տվել. Էդուարդ ՇարմազանովՆպատակաուղղված ձևով բանակը տարվում է կազմալուծման, որպեսզի հետագայում այս կամ այն զիջումը հիմնավորվի «բանակում ստեղծված վիճակով». Տիգրան Աբրահամյան Նիկոլի օտարերկրյա «տերերի» մի հատվածը պահանջում է տալ, իսկ մյուս հատվածը՝ արգելում է քննարկել որևէ «միջանցքի» հարց. Արտակ ԶաքարյանԿիրակնօրյա նիկոլամերժումն ու ինքնարդարացման հուսահատ ջանքերը. «Փաստ»Առաջիկա օրերին որոշ շրջաններում ձյուն է սպասվում «Հրապարակ». Գավառում ՔՊ-ն հաղթել է ՔՊ-ին «ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքներն ինդիկատոր են. սա հստակ ու մեծ ազդակ է». «Փաստ»Հինգից՝ հինգ. «Հայրենիքի» տպավորիչ արդյունքները. «Փաստ»Ավելի քան 11 մլն դոլար միջազգային կառույցներից Հայաստանին՝ կորոնավիրուսային հիվանդության կանխարգելման համար․ «Ժողովուրդ»ԲՀԿ-ն կրկին դիրքավորվում է. խոսուն ու խորհրդանշական արդյունքներ հատկապես Եղեգնաձորում ու Աբովյանում․ «Փաստ»Նոյեմբերյանում էլ ՔՊ-ն կդառնա ընդդիմություն. «Փաստ»«Հրապարակ».ՔՊ-ն հաղթել է ՔՊ-ինՔՊ-ում հիանալի հասկանում են՝ «ժողովրդական աջակցությանն» այլևս ապավինել չեն կարող. «Փաստ»ԱՄՆ-ն ռազմական օգնություն է խոստանում Ուկրաինային` Ռուսաստանի կողմից հարձակման ենթարկվելու դեպքումԳեղարքունիքի մարզում 28-ամյա վարորդը Opel-ով բախվել է ճանապարհային հայտնված ձիուն. կա տուժած (լուսանկարներ)Մոնիկա Բելուչին խոստովանել է, որ «չի տառապում երիտասարդ երևալու մոլուցքով»Հաստատվել է պետական ավարտական քննությունների ժամանակացույցըԻջևանում մարդատար ավտոմեքենային բախված բեռնատարի վարորդը հոսպիտալացվել էԹուրք հայտնի քրեական հեղինակություն Սեդաթ Պեկերն արտահանձնվել է Անկարային«Ինչպես բոլոր շրջաներում, Արտաշատում նույնպես գոյություն ունի կայուն 25-30% փնթիապաշտ զանգված». Արման ԴավթյանՊեսկովը կոչ է արել զերծ մնալ «էմոցիոնալ ակնկալիքներից»՝ կապված Պուտին-Բայդեն հանդիպման հետՋորջ Քլունին մերժել է թուրքական ավիաընկերության 35 միլիոն դոլարի առաջարկը«Սա համապետական խնդիր է, որն այսօր «կառավարության ղեկավարը» իր գրառման մեջ ներկայացրել է, որպես ձեռքբերում». Վլադիմիր ՄարտիրոսյանՆպատակաուղղված ձևով բանակը տարվում է կազմալուծման, որպեսզի հետագայում այս կամ այն զիջումը հիմնավորվի «բանակում ստեղծված վիճակով». Տիգրան ԱբրահամյանՍոնա Ռուբենյանի ջերմ լուսանկարը սիրելիի հետԱդրբեջանի պաշտպանության փոխնախարարը մեկնել է ՄոսկվաԿիպրոսը նոր սահմանափակումներ է մտցրել օմիկրոն շտամի պատճառովԱնասնագոմի մոտ կապված շան բնի դիմաց հայտնաբերվել է այնտեղ աշխատող 63-ամյա կնոջ դին՝ մասամբ հոշոտվածՀՀ նախագահը ցավակցական հեռագիր է հղել Ռոբերտ Դոուլի մահվան կապակցությամբ«Թղթե տունը» սերիալից Պրոֆեսորը նոր սերիայում հայերեն է խոսել (տեսանյութ)