Երևան, 23.Հունվար.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչո՞ւ էր «ձկան օր» հայտարարվել հենց հինգշաբթին․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ձկան օրը ժամանակին խորհրդային երկրում մտցված հատուկ շաբաթական օր էր, և այդ օրը մսի փոխարեն մարդիկ պետք է ձուկ ուտեին, ենթադրաբար այն պատճառով, որ դա օգտակար է օրգանիզմի համար, իսկ իրականում այն պատճառով, որ ձուկն ավելի էժան էր, իսկ խորհրդային երկրին պետք էր կերակրել իր քաղաքացիներին: Իհարկե, բնակչության առողջությունը ԽՍՀՄ-ում երբեմն հասնում էր վտանգավոր սահմանների, բայց սովորաբար դա կախված էր լինում պարզապես քաղցի հետ։ Եվ ձկան օրվա ընդունումը ևս կապված էր դրա հետ։

Բանն այն է, որ 1930-ականներին կոլեկտիվացման և կուլակաթափության պատճառով առաջացել էր մսի արտադրության կտրուկ անկում։ Անհրաժեշտ էր բնակչության շրջանում առաջացող սպիտակուցային քաղցը ինչ-որ կերպ կոմպենսացնել: Այդ իսկ պատճառով 1932 թվականի սեպտեմբերի 12-ին սննդամթերքի մատակարարման նարկոմ Միկոյանը ստորագրում է ԽՍՀՄ Նարկոմատի «Հանրային սննդի կազմակերպություններում ձկան օր մտցնելու մասին» հրամանը, ըստ որի, պահանջվում էր շաբաթվա մեկ օրը սահմանել «ձկան օր» և այդ օրը ճաշացուցակում չընդգրկել մսային ուտեստներ: Այս ամենը պայմանավորված էր նրանով, որ միայն ծովերն ու լճերն էին իրականում խուսափել կոլեկտիվացումից, այսինքն՝ դրանք լի էին ձկով։ Ինչ-որ տեղ կարող է թվալ, որ սա ընդամենը կապ ունի նաև ԽՍՀՄ քրիստոնյա ազգաբնակչության հավատքի և մասնավորաբար Ուղղափառ, Կաթոլիկ ու Առաքելական եկեղեցիների ավանդույթների հետ: Եկեղեցական ավանդույթներով, չորեքշաբթին և ուրբաթը հանդիսանում են պահքի օրեր, դրան գումարած՝ կան Մեծ և Փոքր պահքի օրեր:

Ընդ որում, թույլատրվում էր որոշակի պահքի օրերի ձուկ օգտագործել: Այդուամենայնիվ, «ձկան օր» մտցնելը ոչ մի կապ չուներ այդ եկեղեցական սովորությունների հետ: Ճաշել միայն ձկով՝ իրականում անսովոր է։ Ընդ որում, այդ ամենից ամենաշատը տուժում էր հենց ինքը՝ կովկասցի Միկոյանը։ Նա իր հուշերում գրել է, որ սկզբից անգամ զզվելի էր նայել ձկնապուրին, բայց հետո այն սկսեց անգամ դուր գալ։ Այնուամենայնիվ, նշենք, որ բնակչության առողջության տեսակետից սա այնքան էլ վատ որոշում չէր և, իհարկե, դա ուներ իր որոշակի առողջական էֆեկտը։ Ավելի ուշ՝ 1976 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեն նոր որոշում է ընդունել՝ կապված «ձկան օրվա» հետ: Այս անգամ որոշվել է մտցնել «ձկան» պարտադիր օր՝ հինգշաբթին: Դարձյալ այնպես չէր, որ ԽՍՀՄ ղեկավարությունը մտածում էր բնակչության առողջության մասին, սակայն պատճառը այս դեպքում սովը չէր: Ուղղակի կառավարությունը ցանկանում էր խթանել ձկնարդյունաբերության զարգացումը:

Արդյունքում հանրային սննդի բոլոր կազմակերպություններում հինգշաբթի օրը տրվում էին միայն ձկնային ուտեստներ՝ բացառելով մսայինը, որը, իհարկե, մեծ դժգոհություններ էր առաջացնում աշխատավորների շրջանում: Հարցին, թե ինչո՞ւ «ձկան օրը» պարտադիր պետք է լինի հինգշաբթի օրը, ԽՍՀՄ կառավարությունը, ինչքան էլ զարմանալի է, ուներ կոնկրետ բացատրություն: Ըստ նրանց, դա կատարվել է կոնկրետ վիճակագրական հետազոտությունների և հաշվարկների արդյունքում (հավանաբար, ինչ-որ մեկը այդ գիտական աշխատանքի համար պրոֆեսոր կամ ակադեմիկոս էր դարձել): Թե ինչի վրա էր հիմնված այդ հաշվարկները կամ վիճակագրությունը, այնքան էլ պարզ չէր, բայց, ի վերջո, անգամ այստեղ ոչ մի կերպ չի նշվել բնակչության առողջության պահպանման նպատակը, այլ ընդամենը արձանագրվել է, որ, ըստ հաշվարկների, հենց հինգշաբթի օրն է լինում ձկնամթերքի առավել ակտիվ իրացում: Իհարկե, այս ամենը արդեն հուշեր են, բայց… իրականում գուցե շատ ճի՞շտ է գոնե շաբաթական մեկ օր սնվել ծովամթերքով։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Բզկտված ԱՐՑԱԽ. վերադառնալու´ ենք. ՄՈՇԽՄՀԱՏ. Արտակ Զաքարյան Վերջին ամիսներին արևմտյան լրատվամիջոցները գրում էին հնարավոր «մեծ պատերազմի» մասին. Արտակ Զաքարյան Համավարակի ազդեցությամբ կրթական աղքատությունը կամ թերուսությունը դարձել է աշխարհում անհավասարության ցուցանիշ․ փոխնախարար«Հին Քանաքեռ» գերեզմանատանը քանդել են 20-րդ դարասկզբի շիրմաքարերը և իրականացրել նոր հուղարկավորությունՇենքերից մեկի տանիքում հրդեհ է բռնկվելՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներԳերմանիայում հայտարարել են, որ Ղրիմը երբեք չի վերադառնա Ուկրաինայի կազմԱդրբեջանի դեսպանն ու Իրանի պաշտպանության նախարարը քննարկել են ռազմական համագործակցությունըՁերբակալվել է Էրդողանին ուղիղ եթերում վիրավորած թուրք լրագրողըՉի կարելի Թուրքիային մեղադրել Ուկրաինային «Բայրաքթար» մատակարարելու մեջ. Հուլուսի ԱքարԵրևանում տղամարդն անցել է Կիևյան կամրջի վտանգավոր եզրագիծն ու սպառնում է իրեն ցած նետելԱդրբեջանում հերթական զինծառայողն է մահացել «ոչ մարտական ​​պայմաններում»Ֆրանսիացի լրագրողը ցույց է տվել, թե ինչպես է ՆԱՏՕ-ն Բալթյան երկրներում նախապատրաստվում Ռուսաստանի հետ պատերազմինՀարսնացուն հարսանիքի նախօրեին լքել է փեսային ու մի քանի ժամից գտել մեկ ուրիշինԱրփի Դավոյանը Կարմիր գրքում գրանցված «դեղին ձնծաղիկի» լուսանկար է հրապարակել․ ՇՄՆ պարզաբանումըԽոշոր ավտովթար Գեղարքունիքի մարզում. Lexus-ը բախվել է երկաթյա խողովակներին. կա վիրավորՎարչապետը խորհրդակցություն է անցկացնում Կառավարությունում, նա դեռ չի ժամանել Պապիկյանի հարսանիքին. ՀԺՌուս կինն իր բնակարանում 120 շուն է պահում«7 տարի առաջ էի պատրաստել այս տեսանյութը»․ Լևոն Արոնյանի հուզիչ գրառումն Արիանայի հիշատակինՈսկու և արծաթի գները չեն փոխվել. ԿԲՊՆ-ն որևէ դժգոհություն չունի «անպիտան զինամթերքի» գործով անցնող հրթիռների առնչությամբ, ավելին, հայտարարել է, որ դրանք պետք են ԶՈւ-ին. պաշտպանՄահացել է Ելցինի անձնական լուսանկարիչըԲազմաթիվ ծաղիկներ եւ ծաղկեպսակներ Սողոմոն Թեհլերյանի արձանի մոտ. ակցիա ՄարալիկումՊեկինը Մոսկվային խնդրել է հետաձգել «ներխուժումն» ՈւկրաինաԱՄՆ-ն և ՆԱՏՕ-ն «թունավոր» արշավ են սկսել Մոսկվայի դեմ. ՌԴ ԱԳՆՍերգեյ Ներսեսյանն ազատվել է Երևանի քաղաքապետի տեղակալի պաշտոնից«Հեղափոխական հայեցակարգ». Մարիամ Փաշինյանի նոր լուսանկարները«Մի վազիր երջանկության հետեւից. այն միշտ գտնվում է քո ներսում»․ Լիլիթ ԿարապետյանԳերմանիայի ՌԾՈւ ղեկավարը հայտարարել է 10-20 տարվա ընթացքում մայրցամաքային պատերազմի ռիսկի մասինՍտեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է ՌԴ֊ում անհայտ անձը մտել է տուն և սպանել երեք մարդու«Սիրահարված եմ այս քաղաքին»․ Զարուհի ԲաբայանՎաշինգտոնը փորձում է ձգձգել Մոսկվայի առաջարկների քննարկումը. ՌԴ ԱԳՆ Ողբերգական դեպք՝ Երևանում. հայրը ննջասենյակում հայտնաբերել է որդու դին. վերջինս խոհանոցային դանակով ինքնասպան է եղելՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը պսակադրվել է Գեղարդում. լուսանկար Գողություն է կատարվել Գյումրու պոլիկլինիկաներից մեկում ՀՀ տարածքում առաջիկա օրերին ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա 4-6 աստիճանով Հայաստանի հոգեկան առողջության կենտրոններում հայտնաբերվել են ժամկետանց դեղորայք. Արման Թաթոյան Ադրբեջանցի ժամկետային զինծառայողը ինքնասպան է եղել զինվորական հիվանդանոցում Էրեբունիում կառուցվող եկեղեցու բակի վագոն-տնակի մեջ հայտնաբերվել է տղամարդու դի Տեխնոլոգիաների աշխարհում ռեզյումեներին փոխարինման է գալիս հայկական CodeSignal-ը Ինչպես են խաղաղապահները Արցախում վթարի ենթակված երեխային տեղափոխում Երեւան Պատրոն Դավոյից հավասարապես դժգոհ են և՛ Ալիևը, և՛ Փաշինյանը ՊՆ-ն եռամսյա վար­ժական հավաքներ կանցկացնի․ կառավարության որոշումը Ալյասկայի ափերի մոտ 6,3 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Ես շատ չեմ մտածում ապագայի մասին. Գվարդիոլա Պուտինն ու Փաշինյանը զրուցել են հեռախոսով SOCAR-ը մտադրություն չունի գնելու բիտումի հայ-ռուսական գործարանը. ընկերությունը հերքել է լուրը Ucom-ը զանգերի սպասարկման նոր կենտրոն կունենա Վանաձորում Վրաստանում մեկ օրում գրանցվել է Covid-19-ով վարակման ավելի քան 11 000 նոր դեպք