Ереван, 18.Май.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ВАЖНО


Ինչո՞ւ էր «ձկան օր» հայտարարվել հենց հինգշաբթին․ «Փաստ»

Հետևե՛ք մեզ Telegram-ում ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ձկան օրը ժամանակին խորհրդային երկրում մտցված հատուկ շաբաթական օր էր, և այդ օրը մսի փոխարեն մարդիկ պետք է ձուկ ուտեին, ենթադրաբար այն պատճառով, որ դա օգտակար է օրգանիզմի համար, իսկ իրականում այն պատճառով, որ ձուկն ավելի էժան էր, իսկ խորհրդային երկրին պետք էր կերակրել իր քաղաքացիներին: Իհարկե, բնակչության առողջությունը ԽՍՀՄ-ում երբեմն հասնում էր վտանգավոր սահմանների, բայց սովորաբար դա կախված էր լինում պարզապես քաղցի հետ։ Եվ ձկան օրվա ընդունումը ևս կապված էր դրա հետ։

Բանն այն է, որ 1930-ականներին կոլեկտիվացման և կուլակաթափության պատճառով առաջացել էր մսի արտադրության կտրուկ անկում։ Անհրաժեշտ էր բնակչության շրջանում առաջացող սպիտակուցային քաղցը ինչ-որ կերպ կոմպենսացնել: Այդ իսկ պատճառով 1932 թվականի սեպտեմբերի 12-ին սննդամթերքի մատակարարման նարկոմ Միկոյանը ստորագրում է ԽՍՀՄ Նարկոմատի «Հանրային սննդի կազմակերպություններում ձկան օր մտցնելու մասին» հրամանը, ըստ որի, պահանջվում էր շաբաթվա մեկ օրը սահմանել «ձկան օր» և այդ օրը ճաշացուցակում չընդգրկել մսային ուտեստներ: Այս ամենը պայմանավորված էր նրանով, որ միայն ծովերն ու լճերն էին իրականում խուսափել կոլեկտիվացումից, այսինքն՝ դրանք լի էին ձկով։ Ինչ-որ տեղ կարող է թվալ, որ սա ընդամենը կապ ունի նաև ԽՍՀՄ քրիստոնյա ազգաբնակչության հավատքի և մասնավորաբար Ուղղափառ, Կաթոլիկ ու Առաքելական եկեղեցիների ավանդույթների հետ: Եկեղեցական ավանդույթներով, չորեքշաբթին և ուրբաթը հանդիսանում են պահքի օրեր, դրան գումարած՝ կան Մեծ և Փոքր պահքի օրեր:

Ընդ որում, թույլատրվում էր որոշակի պահքի օրերի ձուկ օգտագործել: Այդուամենայնիվ, «ձկան օր» մտցնելը ոչ մի կապ չուներ այդ եկեղեցական սովորությունների հետ: Ճաշել միայն ձկով՝ իրականում անսովոր է։ Ընդ որում, այդ ամենից ամենաշատը տուժում էր հենց ինքը՝ կովկասցի Միկոյանը։ Նա իր հուշերում գրել է, որ սկզբից անգամ զզվելի էր նայել ձկնապուրին, բայց հետո այն սկսեց անգամ դուր գալ։ Այնուամենայնիվ, նշենք, որ բնակչության առողջության տեսակետից սա այնքան էլ վատ որոշում չէր և, իհարկե, դա ուներ իր որոշակի առողջական էֆեկտը։ Ավելի ուշ՝ 1976 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեն նոր որոշում է ընդունել՝ կապված «ձկան օրվա» հետ: Այս անգամ որոշվել է մտցնել «ձկան» պարտադիր օր՝ հինգշաբթին: Դարձյալ այնպես չէր, որ ԽՍՀՄ ղեկավարությունը մտածում էր բնակչության առողջության մասին, սակայն պատճառը այս դեպքում սովը չէր: Ուղղակի կառավարությունը ցանկանում էր խթանել ձկնարդյունաբերության զարգացումը:

Արդյունքում հանրային սննդի բոլոր կազմակերպություններում հինգշաբթի օրը տրվում էին միայն ձկնային ուտեստներ՝ բացառելով մսայինը, որը, իհարկե, մեծ դժգոհություններ էր առաջացնում աշխատավորների շրջանում: Հարցին, թե ինչո՞ւ «ձկան օրը» պարտադիր պետք է լինի հինգշաբթի օրը, ԽՍՀՄ կառավարությունը, ինչքան էլ զարմանալի է, ուներ կոնկրետ բացատրություն: Ըստ նրանց, դա կատարվել է կոնկրետ վիճակագրական հետազոտությունների և հաշվարկների արդյունքում (հավանաբար, ինչ-որ մեկը այդ գիտական աշխատանքի համար պրոֆեսոր կամ ակադեմիկոս էր դարձել): Թե ինչի վրա էր հիմնված այդ հաշվարկները կամ վիճակագրությունը, այնքան էլ պարզ չէր, բայց, ի վերջո, անգամ այստեղ ոչ մի կերպ չի նշվել բնակչության առողջության պահպանման նպատակը, այլ ընդամենը արձանագրվել է, որ, ըստ հաշվարկների, հենց հինգշաբթի օրն է լինում ձկնամթերքի առավել ակտիվ իրացում: Իհարկե, այս ամենը արդեն հուշեր են, բայց… իրականում գուցե շատ ճի՞շտ է գոնե շաբաթական մեկ օր սնվել ծովամթերքով։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Америабанк получил награду «Сделка года 2021 – зеленая торговля» в рамках Программы содействия развитию торговли ЕБРР ВТБ (Армения) запускает оформление кредитовпо безбумажной технологиив торговых точкахОблигации Конверс Банка можно также приобрести через Мобильное приложениеДо 300 ГБ с «Ходячим wi-fi» от Ucom: отличная новость для абонентов Ugo и Ubox Ucom обеспечила интернетом иджеванский колледж и среднюю школу Неркин Кармирахпюр 10.757.867 драмов РА экологической организации «My Forest Armenia»: следующий бенефициар «Силы одного драма» - благотворительный фонд «Дети Армении»Ереванский филиал РЭУ им. Г.В. Плеханова с рабочим визитом посетила делегация Торгового представительства России в АрменииВсе наши беды исходят из абсурдной внешней политики наших так называемых властей. Артак Закарян3 причины приобрести облигации Ucom, работая в компании Льготная ипотека от Юнибанка — рефинасирование на выгодных условиях Организовать добровольческую мобилизацию для защиты территориальной целостности Армении и Арцаха. Хачик АсрянВТБ (Армения) начинает обслуживание карт «Мир» Три причины купить именно облигации Ucom Кто будет следующим премьер-министром Армении? 4 стандарта. Хачик Асрян Победители совместной акции Конверс Банка и MasterCard получили сертификаты на отдыхСпецГеноцид: как Россия пытается уничтожить украинцев «Реал» одержал волевую победу над «Севильей» (видео)Умер режиссер Леонид ХейфецЦены на природный газ в США выросли до самого высокого уровня за более чем 13 летИран и Россия договорились обеспечить продовольственную безопасностьБелый дом объявил о проведении глобального саммита, посвященного прекращению кризиса Covid-19Кипр отменяет категоризацию стран по эпидемическому признакуВ пригороде Еревана произошло ДТП с летальным исходомВласти Армении развернули тотальную атаку на оппозиционеровСданный Азербайджану участок армянской трассы Горис – Капан в бетонных загражденияхГлава МИД Армении принял американского сопредседателя МГ ОБСЕНикол Пашинян принял Эндрю ШефераЛавров: Мы продолжим обеспечивать выполнение договоренностей по КарабахуКортунов: Россия в ближайшем будущем будет стремиться к сохранению статус-кво в Нагорном КарабахеChanel запустили линию чистой косметикиАль Пачино встречается с бывшей девушкой Мика Джаггера (Фото)Семь фраз, которые мужчины хотят услышать хотя бы раз в жизниВ Карабахе намерены потребовать разъяснений от командующего миротворцамиЛидер Каталонии обвинил правительство Испании в слежке за своими гражданамиООН предлагает представителям России и Украины провести встречу для обсуждения гуманитарных вопросовВ Ереване Opel задел отбойник и перевернулсяВсе модели линейки iPhone 11 снимут с производстваНа Тайване нарушителя карантина оштрафовали на $51,5 тысВсемирный банк снижает прогноз глобального роста на 2022 годBMW не намерена сокращать рабочие места при переходе на выпуск электромобилейРоссийский "самолет Судного дня" поднялся в воздухУпоминание заявления от 9-ого ноября со стороны Захаровой не корректноОблигации Ucom: первые корпоративные облигации в сфере телекоммуникаций АрменииЮнибанк – постоянный партнёр «Всеармянского интеллектуального движения» Встреча "Армянских Орлов" и "Реформистов" Генеральный секретарь ОДКБ обсудил с Министром иностранных дел Армении реализацию приоритетов страны на период председательства в Организации и совершенствование механизмов кризисного реагированияДенежные переводы Юнистрим можно осуществить в мобильном приложении ЮнибанкаВТБ (Армения) запускает ипотеку под 10,8% в ЖК Renaissance Premium Home IDBank выпустил очередной транш долларовых облигаций Авиакомпания FLYONE ARMENIA начала выполнение регулярных прямых рейсов Ереван-Париж-Ереван