Երևան, 29.Հունվար.2023,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Պիլոսյան ագաթ. արվեստ, որի մասին ոչ ոք մինչև հիմա պատկերացում չունի. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

«Մարտական տեսարանով ագաթ Պիլոսից» զարդը միկենյան մշակույթի հին հունական փորագրություն է: Այն հավանաբար ստեղծվել է ուշ Մինոյան Կրետեում մ.թ.ա. 15-րդ դարի կեսերին։

Ագաթի վրա պատկերված է կռվող երկու մարտիկ։ Պիլոսյան ագաթը հայտնաբերվել է 2017 թվականին Պիլոսում՝ Նեստորի պալատի մոտ։ Այն առանձնանում է փորագրության բացառիկ տեխնիկական կատարելությամբ և համարվում է «գլիպտիկայի եզակի ստեղծագործություն, որը մեզ է հասել Էգեյան բրոնզի դարից»։ Պիլոսյան ագաթը հայտնաբերվել է Շերոն Սթոքերի և Ջեք Դևիսի գլխավորած Ցինցինատիի համալսարանի հնագիտական խմբի կողմից Պիլոսի մոտ գտնվող «Գրիֆոնով մարտիկի դամբարանում»։ Այն իրենից ներկայացնում է 3,6 սմ երկարությամբ ոսկե ծայրակալներով գծավոր ագաթից նշաձև մեդալիոն, որը հայտնաբերվել է չորս ոսկյա մատանիների կողքին։ Այն հին կարծիքի պատճառով, որ միկենյան քաղաքակրթությունները գանձեր են արտահանել Մինոյան Կրետեից, ենթադրվել է, որ այդ փորագրությունը ստեղծվել է Կրետեում։ Այն փաստը, որ ագաթը հայտնաբերվել է մայրցամաքային Հունաստանում գտնվող միկենյան դամբարանում, հուշում է մինոյան և միկենյան քաղաքակրթությունների միջև մշակութային փոխանակումների մասին:

Ագաթի վրա պատկերված է մարտիկ, որը, արդեն հաղթելով իր ոտքերի տակ փռված հակառակորդին, իր սուրն է մխրճում երկրորդ՝ վահանով հակառակորդի բաց պարանոցի մեջ՝ միևնույն ժամանակ բռնելով նրա սաղավարտի պոչը։ 2016 թվականին Հունաստանի մշակույթի նախարարությունը այդ պեղումների արդյունքում հայտնաբերված Պիլոսյան ագաթը անվանել է մայրցամաքային Հունաստանում վերջին 65 տարվա ընթացքում արձանագրված ամենանշանակալի հայտնագործությունը։ Ագաթի փոքր չափերը (փորագրության որոշ մանրամասների չափը չի գերազանցում կես միլիմետրը) և մանրամասների բարդությունը հարցեր են առաջացնում հին հունական քաղաքակրթությունների կողմից նման առարկաներ ստեղծելու ունակության վերաբերյալ։ Որոշ հնագետներ կարծում են, որ նման մանրամասներ կարող են ստեղծվել միայն խոշորացույցի միջոցով, թեև Կրետե կղզում դրանցից և ոչ մեկը չի հայտնաբերվել։ Ջեք Դեյվիսը արվեստի այդ իրն անվանել է «անհասկանալի մանրանկարչություն»՝ նշելով, որ նման մակարդակի դետալներով արվեստի գործեր հայտնաբերվում են հազար տարին մեկ անգամ։

Նա նաև հավելել է. «Կարծես թե մինոսցիները ունեցել են արվեստ, որի մասին ոչ ոք մինչև հիմա պատկերացում չունի։ Դա տպավորիչ գտածո է»: Հետազոտողները պնդում են, որ այդ հայտնագործությունը կասկածի տակ է դնում մինոսյան քաղաքակրթության գեղարվեստական զարգացման՝ նախկինում հաստատված գաղափարները:

Ագաթի հետազոտողները պնդում են, որ այդ հայտնագործությունը պահանջում է տարածաշրջանում արվեստի էվոլ յուցիայի ժամանակագրության վերանայում: Թեև Պիլոսյան ագաթը համարվում է Էգեյան բրոնզի դարաշրջանին պատկանող, Դևիսը նշում է, որ անհայտ փորագրողի վարպետության շնորհիվ ստեղծված նուրբ անատոմիական կառուցվածքը խոսում է այն մասին, որ դա ավելի շատ նման է դասական ժամանակաշրջանի արվեստին, որը զարգացել է մի ամբողջ հազարամյակ անց:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Էպիկենտրոնում ցնցումները 8 բալ է եղել Արցախի ճգնաժամը ստիպում է նաև դասեր քաղելՆոր արևային մարտկոցները բարձրացրել են ջրից ջրածին ստանալու ՕԳԳ-նԲանակի օրվա կապակցությամբ ԲՀԿ քաղխորհրդի անդամներն այցելել են ԵռաբլուրՍա այն խնդիրն է, որի շուրջ ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և ՌԴ-ի շահերը համընկնում են. Վարդանյանը՝ France TV-ինՄեր ժողովուրդը պետք է իր ջանքերն ու նվիրումը ներդնի Հայաստան ու Արցախ աշխարհի առաջընթացի ու հզորացման համար. Արթուր ԱլավերդյանՌուսաստանից Հայաստան, Ղազախստան եւ Վրաստան փոխանցումներն աճել են հարյուրավոր տոկոսներով՝ թարմացնելով ռեկորդները. РБК Աֆրիկան գործընկերներից 30 մլրդ դոլար կստանա պարենային ինքնիշխանության ապահովման համար Ռազմահայրենասիրական խմբակների, տարբեր դասընթացների դադարեցման կամ կասեցման ծրագիր գոյություն չունի. ԿԳՄՍ նախարար Միչիգանի համալսարանում ստեղծված նոր արևային մարտկոցները բարձրացրել են ջրից ջրածին ստանալու ՕԳԳ-ն 13-ամյա դեռահասը կրակ է բացել․ նոր ահաբեկչություն՝ Երուսաղեմում Արցախ էլ ենք ունենալու, բանակն էլ նախկինի պես ամուր է լինելու. Արտակ ԶաքարյանԵրբ բանակ քանդողը Եռաբլուր է գնում,իսկ նրան քծնողը բանակից է խոսում՝ ուղղակի նողկալի է. Շարմազանով Անհրաժեշտ է ապաշրջափակել ճանապարհը, օդային միջանցք ապահովել և վերջ ի վերջո ճանաչել Արցախի անկախությունը. Ռուբեն Վարդանյանը հարցազրույց է տվել France TV-ին Խիստ կարգապահություն է պետք բանակում, զինվել ու ուժեղանալ է պետք. զոհված զինծառայողի մայր (տեսանյութ) «Համախմբում» շարժումը «Բանակը մեր ողնաշարն» է նշանաբանով քայլերթ էր կազմակերպել դեպի Եռաբլուր պանթեոն Երևանը և Բաքուն պետք է խաղաղության պայմանագիր ստորագրեն. Ալիև Մեզ անհրաժեշտ է ուժեղ և պրոֆեսիոնալ բանակ՝ ուժեղ հոգով, իմացությամբ, ինտելեկտով, բազկով և ժամանակակից տեխնոլոգիաներին տիրապետելով. Փաշինյան «Ուզում եմ, որ մեր բարեկամությունը տևի հավերժ». Չինաստանի դեսպանը շնորհավորել է Բանակի օրվա առթիվ Քանի հասարակությունն անտարբեր է, իշխանությունն ամբարտավան ձևով չեզոքացնելու է բոլորին.Աննա Կոստանյան ՌԴ ԱԳՆ-ն Էրդողանին անվանել է հատուկ «կալիբրի» առաջնորդ Ուզում եմ հավատալ, որ բանակը վերանվաճելու է Հայաստանի և Արցախի անվտանգության երաշխավորի դիրքերը. Ռոբերտ Քոչարյան Դիմադրող Արցախն ապացուցում է՝ անմնացորդ նվիրումն ու անձնազոհությունը մեզ անկոտրում են դարձրել. Ռուբեն Վարդանյան Սերժ Սարգսյանի անունից «Եռաբլուր»-ում ծաղկեպսակ է դրվել Եթե բոլորս հիմա խաղաղություն ենք ուզում՝ պետք է կառուցենք հզոր արդիականացված բանակ և պատրաստ լինենք ցանկացած ֆորսմաժորային իրավիճակի. Արման Վարդանյան Նշված հասցեներում գազ չի լինի Երուսաղեմում ծայրահեղականները հարձակվել են հայկական ռեստորանի վրա Դժվար թե գտնվի մի տուն, որտեղ չեն խոսում զինծառայողների սխրանքներիցԲոլոր այն ուժերը, որոնք նման գործընթացով են զբաղվում, եթե չեն կարողանում օգնել, ապա պետք է լռեն. Մեսրոպ Առաքելյան. «Հրապարակ» ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի ուղերձը Բանակի օրվա առթիվԲանակի վերածնունդ լինելու է. Տիգրան ԱբրահամյանԱյսօր՝ շարունակվող պարտության այս օրերին, դժվար է խոսել նոր հաղթանակների մասին, բայց, վստահաբար, դրանք լինելու են. Վահե Հակոբյան Ադրբեջանական հատուկ ծառայությունները Ստեփանակերտի բնակիչներին տարհանելու վերաբերյալ հերթական կեղծ փաստաթուղթն են տարածում. ԱՀ ԱԱԾ Հայկական բանակը նշում է կազմավորման 31-րդ տարեդարձը Այսօր, յուրաքանչյուրս պարտավոր ենք ցույց տալ, որ մեր բանակի կողքին ենք. Ավետիք Չալաբյան (տեսանյութ) Վարչապետը, նախագահը, ԱԺ նախագահը և այլ պաշտոնյաներ այցելել են «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն Բանակ պետք է դառնանք բոլորս, իմանանք ինչպես պաշտապնել մեզ և ամուր պահենք զինվորի թիկունքը. «Ապրելու երկիր» Նշված հասցեներերում երկուշաբթի լույս չի լինի Մեր բոլորի խնդիրն է՝ կանգնել մեր բանակի կողքին. Գագիկ Ծառուկյանի շնորհավորական ուղերձը Ոգեկոչման երթով կգնանք Եռաբլուր, և հետո էլ, ամեն օր, ամեն ժամի, կշարունակենք զորավիգ լինել մեր բանակին. Ավետիք Չալաբյան «Թուրք». Զոհված զինծառայողների ծնողները՝ Սուրեն Պապիկյանին Գվարդիոլան մեկնաբանել է Արսենալի նկատմամբ տոնած հաղթանակը Հրդեհ «Զվարթնոց» օդանավակայանում. այրվել են ավտոմեքենաներ 8 ժամ ջուր չի լինիՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ Լուկաշենկոն հայտարարել է տարածաշրջանային անվտանգության համար ԱՊՀ-ի հատուկ նշանակության մասին Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում Երուսաղեմում սինագոգի վրա կրակոցների հետևանքով 7 մարդ է մահացել ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ Հրդեհ՝ Մեղրաձոր գյուղում