Երևան, 29.Հունիս.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչո՞ւ են մեր երկրի հետ այսպես վարվում իշխանությունները. «Փաստ»

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հանրային տիրույթում առկա թեժ քննարկումների կիզակետում հաճախ անտեսվում է մի կարևորագույն թեմա, որն ուղղակի կենսական նշանակություն ունի մեր պետականության համար։ Խոսքը Հայաստանի ժողովրդագրությանն ու այս ուղղությամբ առկա միտումների մասին է: Հայաստանը ծերացող երկրների շարքում է։ Այսինքն, երկրի բնակչությունը շարունակաբար նվազում է, իսկ սա ազդում է նաև երկրի ընդհանուր ներուժի վրա։

Եվ պատահական չէ, որ ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամի տվյալներով, երիտասարդների նվազման ցուցանիշով Հայաստանն աշխարհում առաջին տեղում է։ Այնինչ, երիտասարդները համարվում են յուրաքանչյուր պետության շարժիչ ուժը, իսկ երիտասարդների թվի նվազման հետ նվազում են նաև պետության հնարավորությունները։ Մասնագետների գնահատականների համաձայն, տարիներ անց մի այնպիսի պատկեր կարող ենք ունենալ, որ ծեր մարդկանց քանակը կարող է գերազանցել երիտասարդների քանակին։

Իսկ սա արդեն լուրջ բեռ կարող է դառնալ պետության համար, քանի որ համեմատաբար քիչ թվով երիտասարդ աշխատողների վճարած հարկերի արդյունքում պետությունը պետք է կարողանա հոգալ նրանց թվին մեծապես գերազանցող թոշակառուների սոցիալական ապահովության հարցը։ Իսկ ժողովրդագրական հետընթացի վրա ազդում են այնպիսի գործոններ, ինչպես, օրինակ՝ ծնելիության, մահացության, ամուսնության, միգրացիայի ցուցանիշները։ Այս գործոններին գումարվում են նաև պատերազմական վիճակը, սոցիալ-տնտեսական դրությունը, բնակչության բարոյահոգեբանական մթնոլորտը և այլն։

Երբ Փաշինյանը 4 տարի առաջ իշխանության եկավ, խոստանում էր, թե Հայաստանում տեսնելով իր վարած քաղաքականությունը՝ հայրենադարձությունը նոր թափ է ստանալու, սփուռքահայերը միմյանց հերթ չեն տալու հայրենիքում հաստատվելու համար։ Սակայն այդ ամենը լոկ խոսքերից այնկողմ չանցավ։ Նույնիսկ այն հայտնի սփյուռքահայերը, որոնք Փաշինյանի ղեկավարած շարժմանը հատուկ աջակցելու համար ցուցադրաբար եկան Հայաստան, ոչ միայն չբարեհաճեցին մնալ հայրենիքում, այլև անշարժ գույք էլ ձեռք չբերեցին, ինչպես խոստանում էին, և արագորեն հեռացան արտասահման, չնայած նրանցից ոմանք դեռևս շարունակում են «հայրենասիրական դասեր» տալ Հայաստանում ապրող մարդկանց։ Այսպիսով, հայրենադարձության փոխարեն Փաշինյանի կառավարման տարիների ընթացքում ևս արտագաղթը, այդ թվում՝ նաև ուղեղների արտահոսքը, շարունակել է մնալ Հայաստանի ժողովրդագրական ամենակարևոր խնդիրներից մեկը։

Մարդիկ շարունակում են հեռանալ սոցիալ-տնտեսական ծանր պայմանների պատճառով, իսկ պատերազմից հետո ավելացել է նաև հուսահատության և Հայաստանում ապագա չտեսնելու գործոնը։ Միաժամանակ, ճիշտ է՝ կառավարությունը ցույց է տալիս, թե ծնելիության խրախուսման ուղղությամբ որոշ քայլեր է կատարում, սակայն դրանք բավարար չեն հստակ ժողովրդագրական արդյունքներ գրանցելու ուղղությամբ, քանի որ ծնելիության ցուցանիշը շարունակում է մնալ ցածր նշաձողի վրա։ Հետևաբար, Փաշինյանի այն խոստումը, թե մինչև 2050 թվականը Հայաստանը 5 մլն բնակչություն է ունենալու, մյուս խոստումների պես մնալու է բաժակաճառերի մատյանում։

Թեպետ, իհարկե, դեռ հույս կա, որ շուտափույթ իշխանափոխություն կլինի, ու իշխանության կգան ուժեր, որոնք ի վիճակի կլինեն երկիրը փաշինյանական ավերակներից ոտքի կանգնեցնել: Ի վեջո, պետք է հաշվի առնել, որ բնական աճի ցուցանիշի կրճատումը նշանակում է՝ երկրի բնակչության նվազման հետ մեկտեղ մեր պետականության թուլացում, թեպետ պետք է նշել, որ Փաշինյանն արդեն իսկ պետականությունից գրեթե բան չի թողել։

Մի խոսքով, եթե ցանկանում ենք հզորացնել մեր պետականությունը, ապա միանշանակ պետք է լուծել ժողովրդագրության և բնակչության թվի ավելացման խնդիրը, որը ազգային անվտանգության նշանակություն ունի։ Այնուամենայնիվ, միայն բնակչության մեխանիկական աճը բավարար չէ, անհրաժեշտ է դրան զուգահեռ քաղաքացիների կյանքի համար բարվոք կենսապայմաններ ստեղծել, բարձրացնել նրանց կրթական և մասնագիտական որակները, նրանց մեջ սերմանել պետականամետ մտածելակերպ և հայրենասիրական ոգի։

Սակայն այս գործոնների կարևորությունն անտեսվում է այս իշխանությունների կողմից։ Եվ պատահական չէ, որ հասարակության մեջ արդեն լուրջ կասկածներ կան այն առումով, թե ինչու են այսպես վարվում մեր երկրի հետ գործող իշխանությունները...

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Երեկ երեկոյան զրուցել ենք Լարսի խնդիրներից եւ ոչ միայն. Հռիփսիմե ՍտամբուլյանՆախկին լրագրող Փաշինյանը վախենում է լրագրողներից. Թագուհի ԹովմասյանՆա ժողովրդին շանտաժի է ենթարկում. սա տանում է նոր պատերազմի. Էդուրադ ՇարմազանովԲայդենը ՆԱՏՕ-ն սպառնալիք է անվանել Հայրը անասնագոմում հայտնաբերել է 15-ամյա տղայի կախված դինԱնկարային հաջողվել է ստանալ ցանկալի քայլեր Շվեդիայից և Ֆինլանդիայից Ալբերտ Վարդանյանը 7։0 հաշվով հաղթեց թուրք մրցակցին և նվաճեց բրոնզե մեդալ Թուրքիան համաձայնել է Ֆինլանդիայի և Շվեդիայի անդամակցությանը ՆԱՏՕ-ին Թուրքիան որոշել է աջակցել Ֆինլանդիային և Շվեդիային Ծնվել է 44-օրյա պատերազմում զոհված ոստիկանության զորքերի սպաներ Գևորգ և Կարեն Գևորգյանների եղբայրը Տիագու Սիլվա․ Հույս ունեմ, որ Նեյմարը կտեղափոխվի «Չելսի» Բուլղարիայի վարչապետը հայտարարել է, որ 70 ռուս դիվանագետ կարտաքսվի երկրից Արման Վարդանյանը պարգևատրեց Գ.Վ.Պլեխանովի անվան համալսարանի ուսանող, Քիք-բոքսինգի աշխարհի չեմպիոն Ռոբերտ ՍարգսյանինԻ՞նչ է սա: Ի՞նչ է նշանակում «...արդեն իրականություն դարձած Զանգեզուրի միջանցք» հասկացությունը. Արտակ ԶաքարյանԿրակային պատրաստության վարժանքներ Դոլարը շարունակում է նվազել «Ղարաբաղ տելեկոմի» ցանցում ռոումինգի սակագները վերականգնվում են Առաջին Buissup Hackathon-ը՝ հուլիսի 9-10-ին. միջոցառումը կանցնի միաժամանակ 4 քաղաքումԱԻՆ-ը զգուշացնում է Նիկոլը խաղում է հայ ժողովրդի գլխին նոր պատերազմ սարքելու խաղ. Արտակ Զաքարյան«Ազգային պակտ»-ը՝ առանցքային կարևորություն Հայաստանի համարԼարսի ճանապարհը ռուսական կողմից փակ է բեռնատարների համար Արցախում հունիսի 29-ից հուլիսի 5-ը գազամատակարարումը դադարեցվելու է Վահագն Խաչատուրյանը շնորհավորել է Սլովենիայի նախագահին Այս պրոցեսները ևս մեկ անգամ գալիս են ապացուցելու, որ Ադրբեջանը նոր պատերազմի է պատրաստվումՄատենադարանում հուզվել էի. Արմինկան պատմել է իր և որդու երկխոսության մասին Պանթեոնում կտեղադրվի Ջիվան Գասպարյանի կիսանդրին Նպատակ ունենք ժամկետային զինծառայողներին հանել ՊԲ առաջնագծից․ Սահակ Սահակյան «Շտապօգնություն» սերիալի աստղը խեղդվել է գետում Մոտ օրերս կքննարկենք ընդդիմադիր պատգամավորներին մանդատից զրկելու հարցը․ Ալեն ՍիմոնյանՌԴ ԱԳՆ-ն արգելել է Բայդենի կնոջ և դստեր մուտքը Ռուսաստան ՌԴ ՊՆ-ն` Կրեմենչուկի առևտրի կենտրոնում բռնկված հրդեհի մասին Բաքուն պատասխանեց Փաշինյանին Գյումրիում ՌԴ հյուպատոս Ռուսլան Կանդաուրովը ընդունել է Շիրակի մարզի գերիների ծնողներին ՊՆ-ում Սուրեն Պապիկյանի գլխավորությամբ խորհրդակցություն է անցկացվել Վթարային ջրանջատումներ Երևանի 3 վարչական շրջանների, ՀՀ մարզերի մի շարք հասցեներում Էդուարդ Աղաջանյանն անպատասխան թողեց Բերձորի ճանապարհը հանձնելու մասին հարցըԲերձորը հանձնելով՝ Փաշինյանը հիմք է դնում Արցախի հետագա հայաթափմանը. Վահե Գասպարյան ՆԱՏՕ-ի մադրիդյան գագաթնաժողովի նախօրեին կայացել է Զելենսկի-Ստոլտենբերգ հեռախոսազրույց Կարի մեքենան հայտնագործվել է Զինգերից դեռ շատ առաջ. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (28 ՀՈՒՆԻՍԻ). Ստորագրվել է Վերսալյան պայմանագիրը. «Փաստ» Beam Global ընկերության ակցիաները թանկացել են 14%-ով՝ շնորհիվ լիցքավորման կայանների պատվերների կրկնապատկմանԱդրբեջանցիները խեղաթյուրում են ոչ միայն Հայաստանի ու Արցախի, այլև Իրանի պատմությունը. «Փաստ» «Ժողովրդական դիվանագիտություն»՝ փողո՞վ. հակառուսական ու հակահայկական «խաղեր». «Փաստ» 44–օրյա պատերազմում զոհված Գեւորգ Արշակյանի մոր հուզիչ ելույթը ԱԺ–ում«Երգչախմբային արվեստն ավելի ճանաչելի դարձնելու համար նախ պետք է արժևորել այն». «Փաստ»«Ազգային պակտ»-ը՝ առանցքային կարևորություն Հայաստանի համարՈսկին թույլ կերպով թանկանում է «Ես ինձ խաբելով ապրում եմ». 18-ամյա Էդգարի մայրիկի համար «միակ տեղը» մնացել է Եռաբլուրը. «Փաստ»Թուրքիան Ուկրաինային անհատույց 3 Bayraktar TB2 անօդաչու կնվիրի