Երևան, 09.Փետրվար.2023,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ներդաշնակություն և հավասարակշռություն. ինչպես հիվանդ ու տկար երիտասարդն, ի վեջո, դարձավ նոր մարտարվեստի հիմնադիր. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Այկիդոյի հիմնադիրը Մորիհեյ Ուեշիբան է, որը ծնվել է 1883 թվականին ազնվական, բայց աղքատ սամուրայների ընտանիքում։ Ուեշիբայի նախապապը ծառայել է Ճապոնիայի ռազմական տիրակալի՝ սյոգունի անձնական գվարդիայում, իսկ հայրն աշխատել է որպես մարտարվեստի հրահանգիչ։

Ընտանիքի դիրքերը կայսր Մեյջիի օրոք բավականին կայուն էին, սակայն իրականացված բարեփոխումները, որոնք զրկել են սամուրայներին կարգավիճակից, առաջացրել է ընտանիքի կործանում ու անկում։ Երիտասարդ տարիներին Մորիհեյը շատ հիվանդ է եղել։

Նա իր հասակակիցների ծաղրի առարկան էր։ Հայրը նրան ուղարկել է սումոյի դպրոց, սակայն երիտասարդ Մորիհեյը չի կարողացել նշանակալի արդյունքների հասնել: 1901 թվականին Ուեշիբան տեղափոխվել է Տոկիո ապրելու։ Այնտեղ նա բավականին ժամանակ է հատկացրել բուդոյի արվեստի ուսումնասիրությանը, զգալի հաջողությունների է հասել՝ ձևավորելով ամուր մկաններ։ Սակայն շուտով նրա ֆիզիկական վիճակը կտրուկ վատացել է. նա հիվանդացել է։ Բժիշկներն ասել են, որ Մորիհեյը չի կարողանա ապաքինվել։ Այդ հանգամանքը ստիպել է նրան վերադառնալ՝ ապրելու ծնողների հետ Վակայամայում։

Մշտական ֆիզիկական վարժությունների արդյունքում երիտասարդ Ուեշիբայի առողջությունը արագ վերականգնվել է, և ապաքինվելուց հետո Մորիհեյը որոշել է չվերադառնալ Տոկիո և գնալ ծառայելու բանակում, որտեղ աշխատել է որպես ձեռնամարտի հրահանգիչ։ Ուեշիբան բանակից վերադառնալուց հետո շարունակել է զբաղվել ջիուջուցուով։ Մորիհեյ Ուեշիբայի կյանքում կարևոր իրադարձություն է եղել նրա ծանոթությունը Տակեդա Սոկակուի հետ, որն այդ ժամանակ դասավանդում էր Դաիտո-րյու Այկի-ջուցու։ Այդ ծանոթությունը Մորիհեյին տվել է այն միտքը, որ մարտարվեստը, որքան էլ դաժան ու ագրեսիվ լինի, պետք է հիմնված լինի մարմնի ներդաշնակության և հավասարակշռության վրա։

Ուեշիբան ուսումնասիրել է «այկի» հասկացությունը, որը հետագայում հիմք է դարձել նրա կողմից մշակված մարտարվեստի համակարգի համար։ Մորիհեյը այկիդոյի բոլոր հնարքները վերցրել է Դաիտո-րյու դպրոցից, որը զգալի ազդեցություն է ունեցել նրա վրա։ Նա շատ տպավորված է եղել այդ մարտարվեստին բնորոշ գործնական մոտեցման և հոգևոր բաղադրիչի համադրությամբ։ Ուեշիբան իր սեփական դպրոցը բացել է 1922 թվականին: Սկզբում այն կոչվում էր այկի-բու-ջուցու: Նոր մարտարվեստի բոլոր հնարքները ուղղված էին ոչ թե հարձակման փորձին, այլ պաշտպանության կազմակերպմանը։ Գրեթե բոլոր հնարքները, որոնք սովորեցնում էր Մորիհեյը, կարող էին օգտագործվել միայն թշնամու հարձակումից հետո՝ որպես լրացուցիչ տարրեր։ Վնասվածքները կանխելու համար մենամարտն ավարտվել է բազկի պարզ սեղմումով, ինչը վկայում էր նոր մարտարվեստի մարդասիրության մասին։ Այկիդոյի առաջին դպրոցը բացվել է 1939 թվականին Իվամի տաճարում: Ներկայումս այդ սինտոյական սրբավայրը ծառայում է որպես այկիդոյի պաշտոնական կենտրոն։

1941 թվականին առաջին անգամ ներկայացվել է այկիդո պաշտոնական անվանումը, իսկ 1948 թվականին ստեղծվել է Այկիկայի ասոցիացիան։ Այկիդոն լայն տարածում է գտել 1950-60ական թվականներին։ Բազմաթիվ ակումբներ են բացվել նոր մարտարվեստ սովորելու համար։ Մորիհեյը թոշակի է անցել՝ ղեկավարությունը վստահելով որդուն։ Նրա միակ պայմանը եղել է կոշտ հիերարխիա և ենթակայություն պահպանելը։ Այս սկզբունքը գործում է մինչ օրս։ Ժամանակակից աշխարհում այկիդոյի բոլոր պաշտոնական կազմակերպությունները այկիկայի մասնաճյուղերն են և ձևավորվում են միայն նրա համաձայնությամբ։ Մյուս կազմակերպությունները ոչ ֆորմալ են՝ այկիդոյի իսկական ավանդույթից դուրս:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

«Թույլ տալ, որ Արցախը հայազրկվի, նշանակում է՝ բացել ՀՀ պետականության ոչնչացման դուռը». «Փաստ»Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երևանում և 7 մարզերում Փաշինյանը հաղթահարեց իր աղքատությունը, իսկ ժողովրդի՞նը«Բյուջետային հանցավոր քաղաքականություն է իրականացվում». «Փաստ»Ռուսաստանում, մեղմ ասած, ոգևորված չեն «փոխարինման» մասին խոսակցություններից. «Փաստ»Սիրտը բացել է եվրոպացիների առջև. «Փաստ»«Անգամ լավ ընդդիմություն չեն եղել». «Փաստ»Տե­սա­րան­ներ՝ առանց հա­ցի. «Փաստ»Բլինքենը վստահ է, որ Ֆինլանդիան և Շվեդիան շուտով կմիանան ՆԱՏՕ-ին ԱՄՆ-ում արևային վահանակների տեղադրումը նվազել է Չինաստանի պատճառով Քարոզչական միֆի վախճանը. Սյունիքում քաղցկեղի ամենաքիչ դեպքերն են գրանցվել Գորիսում խիտ մառախուղ է․ Տիգրանաշենի ոլորանները դժվարանցանելի են Արցախի պետնախարարը քննադատել է Եվրամիությանը՝ Բաքվի նկատմամբ մեղմ վերաբերմունքի համար Հայաստանից Թուրքիա մեկնած փրկարարական խումբն սկսել է աշխատանքը Ադըյամանում Անդրադարձել եմ օդային հումանիտար միջանցքի ապահովման անհրաժեշտությանը, ինչը կիրառվել է Բեռլինի և Սարաևոյի պաշարումների ժամանակ. Ռուբեն ՎարդանյանԱրցախի Հանրապետության շրջափակման սոցիալ-տնտեսական հետևանքների մեղմացման նպատակով կառավարությունը իրականացնում է միջոցառումներ. Մեսրոպ Առաքելյան Թուրքիայում երկրաշարժի հետևանքով զոհերի թիվն աճել է Արմավիրի Երասխահուն համայնքում ապօրինի ընդերքօգտագործման դեպք է բացահայտվել Բացարձակ սուտ է. ՀՀ ՊՆ-ն հերքում է ադրբեջանական հերթական ապատեղեկատվությունը Ամերիաբանկն ամփոփեց Visa-ի հետ համատեղ արշավը. Հայտնի է Volkswagen ID.4 էլեկտրամոբիլի հաղթողըՏեղի ունեցավ Ռուս-հայկական գործարար խորհրդի հիմնադիր ժողովը (տեսանյութ) ՀԱՊԿ-ից այս հարցի հստակ պատասխանը չենք ստացել․ Նիկոլ Փաշինյան Թշնամին նույնիսկ խաբել է Նիկոլին և օկուպացրել է Հայաստանի տարածքները. Արտակ ԶաքարյանՔիչ առաջ Նիկոլ Փաշինյանն Ազգային Ժողովում արեց սենսացիոն հայտարարություն. Արմեն ԱշոտյանՇոյգուն կոշտ նամակ է գրել Ալիևին. Աղբյուր ՊԵԿ-ում 2022-ին իրականացվել է 73 ծառայողական քննություն. 89 ծառայող ենթարկվել է տարբեր կարգապահական պատասխանատվության «Ես ինձ հաջողակ համարեցի, երբ վերադարձա հայրենի գյուղ և հիմնեցի առաջին բիզնեսը». շեֆ խոհարար Յուրա Սարգսյան Դոլարի փոխարժեքը կայուն է. եվրոն թանկացել է Ադրբեջանը կրկին արգելափակել է Հայաստանից Արցախ գազատար խողովակը Ադրբեջանը կրկին արգելափակել է Հայաստան Արցախ միակ գազատար խողովակը Դպրոցներում սառը զենքի կրումը կանխելու միջոցառումների մասին․հնարավոր է արգելվող իրերի ցանկ ստեղծվի Փոփոխվել են Ucom շարժական կապի ծառայության Level up կանխավճարային սակագնային պլանների ամսավճարները Հայ փրկարարները քիչ անց կժամանեն Հալեպ, երեկոյան կհասնի նաեւ մարդասիրական օգնությունը Զինծառայողներ են կալանավորվել Երկրաշարժի հետեւանքով Թուրքիայում եւս մեկ հայ է զոհվել. Արա Գոչունյան Զելենսկին ժամանել է Լոնդոն. նրան կընդունի թագավորը Նախագահ Խաչատուրյանը և Պորտուգալիայի դեսպանն անդրադարձել են ԵՄ դիտորդական առաքելության կարևորությանը Շատ կարևոր է Վրաստանի դերը որպես Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կամուրջ. ԵՄ ներկայացուցիչ Պղինձը թեթեւակի թանկանում է Տեղի ունեցավ «Հորիզոններ. համապարփակ մոտեցում ազգային անվտանգության կերտմանը» գրքի շնորհանդեսը Հայաստանին և Ադրբեջանին հաջողվել է մոտեցնել իրենց դիրքորոշումները որոշ հարցերում. Արարատ Միրզոյան Կարմիր խաչի միջնորդությամբ Լաչինի միջանցքով Հայաստան է տեղափոխվել 17 անձ Լույս է տեսել հայոց լեզվի «Կռունկ Հայաստանի» դասագիրքը Ալեն Սիմոնյանը հանդիպել է զոհված զինծառայողների ծնողների հետ Թուրքիայում երկրաշարժի զոհերի թիվը հասել է գրեթե 7000-ի Հայաստանը Թուրքիա է ուղարկել 27, Սիրիա՝ 29 փրկարար Թուրքիայում նոր երկրաշարժ է գրանցվել Ողբերգական դեպք` Օշական գյուղում․ տանը հայտնաբերվել են տղամարդու դի և կիսաայրված անկողին ԼՂ ՄԱԿ-ի խաղաղապահներ ուղարկելու գաղափարը իրատեսական չէ. խաղաղության և անվտանգության խնդիրներն արդյունավետորեն լուծում են ռուս խաղաղապահները. ՌԴ ԱԳՆ Աղավնոն քանդում են