Երևան, 13.Օգոստոս.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Ցանկացած, այդ թվում` ցածր վարձատրվող ոլորտներում, եթե լավագույնն ես, քեզ բազմաթիվ հնարավորություններ են ընձեռվում». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

2022 թ.-ին միասնական և ներբուհական քննությունների համար հայտագրվել է 13 573 դիմորդ: Նախորդ տարվա համեմատ տարբերությունն այնքան էլ մեծ չէ, 2021 թ.-ին դիմորդների թիվը 13 120 էր: Հայտագրման արդյունքում ամենամեծ թիվը գրանցվել է «Անգլերեն» առարկայից՝ 5587, երկրորդ տեղում «Մաթեմատիկան» է՝ 5429, երրորդ տեղում «Հայոց լեզու և հայ գրականություն» առարկան՝ 5253 դիմորդով: Այս տարի ավելացել է նաև բնագիտամաթեմատիկական առարկաներից քննություն հանձնողների թիվը, ինչն առանձնակի ոգևորությամբ է ընդունվում` հաշվի առնելով նախորդ տարիների պատկերը:

Գնահատման և թեստավորման կենտրոնն առանձնացրել էր նաև դիմորդների շրջանում տարբեր բուհերի ամենապահանջված մասնագիտությունները: Առաջին տեղում Մ. Հերացու անվան բժշկական համալսարանի բուժական գործ, երկրորդ տեղում ԵՊՀ-ի ինֆորմատիկայի և կիրառական մաթեմատիկա, երրորդ տեղում Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի կառավարում, չորրորդ տեղում ԵՊՀ-ի իրավագիտություն, հինգերորդ տեղում Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ֆինանսներ ուղղություններն են:

Միևնույն ժամանակ մտահոգվելու առիթ էր դարձել այն, որ կան մասնագիտություններ, որոնց գծով դիմորդներ չունենք: Խոսքը մոտ 160 մասնագիտության մասին է: Օրինակ` Շիրակի մարզի Մ. Նալբանդյանի անվան և Վանաձորի Հ. Թումանյանի անվան պետական համալսարանների մաթեմատիկայի ուղղությամբ դիմորդ չի եղել: Կամ Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում թատերագիտության, կինոգիտության գծով ևս դիմորդ չկա: Կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանը ասում է` 160 մասնագիտությունների գծով դիմորդ չունենալու փաստը մի փոքր ճիշտ չի ներկայացվում, և մանրամասնում է, թե ինչու:

«Այդ 160- ից 130-ը և ավելին ոչ պետական բուհերի հետ է կապված, ընդամենը 28 մասնագիտությունն է պետական բուհերում: Սա ընդամենը ցույց է տալիս, որ ոչ պետական բուհերի դիմորդների թիվը քիչ է, սա նորություն չէ, որ այս բուհերի դիմորդների թիվը պակասել է: Ընդգծեմ, որ պետական բուհերի մասով 28 մասնագիտությունների գծով դիմորդ չունենալու փաստը պետք է անհանգստացնի, քանի որ դրանց մեջ երկրի համար շատ կարևոր մասնագիտացումներ կան գյուղատնտեսության, ինժեներական կրթության ոլորտներում և նաև մանկավարժության մեջ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Խաչատրյանը:

Ընդգծում է` ոչ պետական կայացած մի քանի բուհ ունենք, որոնք կարողանում են, այսպես ասած, «պահել» իրենց դիմորդների քանակը: «Մեծ մասը մի կերպ դիմակայում է: Այս ոլորտում ինչ-որ բան կարող է փոխվել, եթե ներդրումներ լինեն: Օրինակ` հայտնվի մեկը, որ մասնավոր ինչ-որ բուհում ներդրում անի, ուժեղացնի դասախոսական կազմը, լաբորատորիաներ ստեղծի և այլն: Այդ դեպքում հնարավոր է բուհն ուժեղանա, բայց այս պահին դա քիչ հավանական է: Այդ պատճառով խնդիրը դրված է հետևյալ կերպ` եթե համարում ենք, որ ինչ-որ կոնկրետ մասնագիտություն պետության համար առաջնային չէ, իրեն պետք է թողնենք շուկայական տնտեսության տրամաբանությանը, այսինքն` կարողանում է, գոյատևում է, ոչ, ուրեմն դուրս է մնում: Բայց մյուս կողմից եթե տվյալ մասնագիտությունը երկրի համար ստրատեգիական նշանակություն ունի, օրինակ` գյուղատնտեսությունը, մանկավարժությունը, ապա ժամանակն է, որ պետությունը շատ լուրջ ծրագրեր մշակի: Հիմա պարզվում է, որ շատ դեպքերում անգամ անվճար տեղի համար դիմորդ չկա: Դա նշանակում է, որ խնդիրը միայն վարձավճարը չէ, հակառակ դեպքում կդիմեին: Այս պարագայում Կառավարությունը պետք է լրացուցիչ քայլեր անի, որպեսզի թափուր տեղերը կարողանա համալրել, եթե այդ մասնագիտություններն իր համար ստրատեգիական նշանակություն ունեն»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Իսկ կարելի է ենթադրել, որ պոտենցիալ դիմորդները, որոնք չեն դիմում ոչ պետական բուհեր, «ուղղվում» են դեպի պետականները, և նաև սա է պատճառը, որ մասնավոր բուհերում շատ թափուր տեղեր են մնում: «Մոտ տասը տարի առաջ ունեինք 19-ից 20 հազար դիմորդ: Այսօր թիվը տատանվում է 12-ից 13 հազարի միջև: Թիվը նվազել է մի քանի պատճառով, որոշ չափով ավելացել է քոլեջների դիմորդների թիվը, որոշ չափով` դուրս գնացողների թիվը, մի մասն էլ ուղղակի չի դիմում բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ: Իմաստ չի տեսնում և միանգամից մուտք է գործում աշխատաշուկա: Եթե կարողանանք քոլեջների, նախնական (արհեստագործական) և միջին մասնագիտական կրթական ծրագրերն ուժեղացնել, ավելի լավ կլինի»,-հավելում է կրթության փորձագետը:

Տարիներ ի վեր խոսվում է այն մասին, որ մեր կրթական համակարգը և աշխատաշուկան չեն կարողանում ճիշտ փոխգործակցել, տարբեր մասնագիտությունների մասով ունենք բազմաթիվ շրջանավարտներ, որոնք իրենց տեղը չեն գտնում շուկայում, քանի որ աշխատաշուկայի պահանջարկը սպառվում է, մյուս դեպքում որոշ մասնագիտացումների մասով մասնագետների պակասորդ կա: «Այս խնդիրը շարունակում է արդիական մնալ: Շատ դիմորդների, ավաղ, մասնագիտության ընտրության, հետո ինչ-որ տեղ աշխատելու հարցն այնքան էլ հետաքրքիր չէ, իրենք ուղղակի ցանկանում են ինչ-որ տեղ ընդունվել ու սովորել: Շատերի դեպքում ուղղակի գործում է մոդայիկ մասնագիտության ընտրության սկզբունքը, ու իրենց համար մեկ է, որ այդ մասնագիտությամբ շուկայում շատ աշխատատեղ չկա:

Իսկ միևնույն ժամանակ շատ ոլորտներ կան, որտեղ ունենք աշխատող մասնագետի պահանջ, բայց չունենք մասնագետներ: Շատերն, օրինակ` ընդունվում են Իրավաբանական, հույս ունենալով, որ հետո բարձր աշխատավարձով աշխատանք են ունենալու, բայց արդյոք Հայաստանին այդքան մեծ թվով իրավաբաններ են պետք: Այստեղ անելիք ունենք դպրոցներում, պետք են մարդիկ, որոնք երեխաներին կներկայացնեն տարբեր մասնագիտացումները, կոգևորեն նրանց, կուղղորդեն: Ասեն, որ եթե դու դառնաս լավ ուսուցիչ, դա ավելի լավ է, քան եթե վատ իրավաբան լինես: Ցանկացած, այդ թվում ցածր վարձատրվող ոլորտներում, եթե լավագույնն ես, քեզ բազմաթիվ հնարավորություններ են ընձեռվում»,-եզրափակում է Սերոբ Խաչատրյանն` ընդգծելով, որ այս ուղղությամբ միայն լայնածավալ աշխատանքն իր արդյունքը կտա:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Խոշոր ավտովթար Սյունիքում. բախվել են Nissan Pathfinder-ն ու Volkswagen Touareg-ը. վերջինս գլխիվայր շրջվել էՂարաբաղում ապրող հայերը չեն ունենա ո՛չ կարգավիճակ, ո՛չ անկախություն, ո՛չ հատուկ արտոնություններ. Ալիև 22 ժամ ջուր չի լինի Բախվել են Volkswagen-ն ու Opel-ը. կան վիրավորներ Ի՞նչ են ահազանգում Բերձորից ու Աղավնոյից«Գործ ունենք վրեժի հետ». քննարկում «Մարդու իրավունքներն ու քաղաքական բռնաճնշումները Հայաստանում» թեմայով Այդ օրը մեծ հանրահավաք է լինելու՝ Փաշինյանին իշխանությունից հեռացնելու պահանջով․ Էդգար ՂազարյանԱմերիկացիների 75 %-ը դժգոհ է ԱՄՆ-ում տիրող իրավիճակից. հարցում Դոլարի, եվրոյի եւ ռուբլու փոխարժեքները նվազել են ՈւԵՖԱ․ Տարվա լավագույն ֆուտբոլիստի կոչման հավակնորդները Ուրվական փառատոնն այս տարի կանցկացվի Դիլիջանում Գաբրիել Սարգսյան. Արժանի էինք ոսկե մեդալիԱվստրալիայի Լիբերալ կուսակցությունը ճանաչել է Արցախի Հանրապետության անկախությունը. Դավիթ Բաբայան Եվրոպական բանկը համաձայնել է մշակել Ուկրաինայի տարածքով ռուսական նավթի տարանցման վճարումը Ласковый май խումբը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում Գնել Սանոսյանը հետևել է Երևան-Սևան-Իջևան-Ադրբեջանի սահման ավտոճանապարհին կատարվող աշխատանքներին Արցախում ողբերգական վթարից մահացած չորս կանանցից 2–ը քույրեր էին. նոր մանրամասներ Ucom հեռուստատեսության բաժանորդները կրկին կվայելեն Viasat ընտանիքի հեռուստաալիքները՝ արդեն HD որակովՄեր սահմանամերձ գյուղերից ոչ մեկը չի արտագաղթել. Գորիսի քաղաքապետ Կասեցվել է վտանգավոր սննդամթերքի՝ «Լոռի» և «Չանախ» տեսակի պանիրների, թողարկումը Սյունիքն անվտանգ է, ես բոլորին հրավիրում եմ Գորիս, այստեղ ամեն բան շատ ավելի լավ է, քան Հայաստանի մեկ այլ մարզում․ Առուշ Առուշանյան Պետական դավաճանություն՝ թշնամու կողմն անցնելով և լրտեսությամբ. Դատախազությունը երկու անձի վերաբերյալ մանրամասներ է հայտնում Վթարային ջրանջատում Երևանի վարչական երկու շրջաններում Ի՞նչ փուլում է Գորիս-Ստեփանակերտ այլընտրանքային ճանապարհի կառուցումը Փոխհրաձգություն՝ իրանաադրբեջանական սահմանին Մենք ժողովրդավարություն չենք ունենալու, քանի դեռ երկիրը ղեկավարում է օկուպացիոն հանցախումբը. ԿրպեյանԱղվան Հովսեփյանը հալածվում է, քանի որ վարչապետ կոչեցյալի նկատմամբ քրգործի հեղինակն էր. ԻշխանյանԱրտակարգ դեպք Արցախում. կան զոհերԵրբ հասարակությունը լռեց, դատավորների մոտ առաջացավ անպաշտպանվածության զգացում. Ալվինա ԳյուլումյանՉալաբյանին մեղադրող դատախազն առաջարկել էր նրան գրավով ազատության մեջ պահել, բայց դատավորը դա չուզեց Հայաստանում բանտարկված է արդարադատությունը. Ավետիք Չալաբյանի նամակը կալանավայրիցՎստահ եղեք, որ պետականաշինության սրբագույն գործում մշտապես ձեր ջատագովն ու ուղեկիցն եմ. Նաիրի ՍարգսյանՀամընդհանուր ապատիան խորացել է ընդդիմության բողոքների անհաջող ալիքից հետո. Կարեն ՔոչարյանՈւկրաինայի զինված ուժերի հարվածների հետեւանքով վնասվել Է ԶԱԷԿ-ի հովացման համակարգը. ՌԴ ՊՆ Ավետիք Չալաբյանը և ընդդիմության նոր վերածնունդը Վարչապետի որոշմամբ ստեղծվել է բռնցքամարտի միջազգային ասոցիացիայի ընտրական հանձնաժողովը Երևանում անցկացնելուն աջակցող միջգերատեսչական հանձնաժողովը «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ում նորածին է մահացել․ հարազատները մեղադրում են բժիշկներին Չեխիայում աճում է մասնավոր տների տանիքներին արևային մարտկոցների տեղադրման պահանջարկը ՀՖՖ-ի եւ «Փյունիկի» հայտարարությունը Վաշինգտոնի և Կիևի գործողությունները միջուկային աղետի վտանգ են ներկայացնում, պատասխանատու կլինեն Բայդենն ու Զելենսկին․ Վոլոդին Աղավնոյի կարգավիճակը դեռ որոշված չի, Արցախի ղեկավարությունը բանակցություններ է վարում․ Ա ՍարգսյանԴավթաշենի բարձրահարկ շենքի ետնամասում հայտնաբերվել է կնոջ դիԳերմանիայի նախկին կանցլերը դատի է տվել Բունդեսթագին Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 6-8 աստիճանով Ինչ իրավիճակ է Արցախում․ ՊԲ-ն մանրամասներ է հայտնում Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ են սպասվում Երևանում և մարզերում Մեկնարկել է Լաչինի միջանցքի այլընտրանքային ճանապարհի հայկական հատվածի շինարարությունը«Հայաստան» դաշինքի մի խումբ պատգամավորներ մեկնել են ԱրցախԳյումրիի ռուսական 102-րդ բազան սպառնում է Հայաստանին Մահվան ելքով վրաերթ Տավուշի մարզում