Երևան, 09.Օգոստոս.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Հաղթահարել արատավոր շղթան և նյութապաշտությունը․ Ավետիք Չալաբյանի դիտարկումը

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Ազգի համար չկա ավելի մեծ չարիք, քան նյութապաշտ առաջնորդը»,- Գարեգին Նժդեհի այս խոսքերն է հիշել իր վերջին հոդվածում «ԱՐԱՐ» հիմնադրամի համահիմնադիր, հասարակական-քաղաքական գործիչ Ավետիք Չալաբյանը։

Բանտից գրած իր վերջին հոդվածում նա նշել է, որ եթե մենք ցանկանում ենք՝ մեր պետությունը դուրս գա ինքնիշխանության էրոզիայի և կորստի փակ շրջանից, պետք է ի վերջո կարողանանք հաղթահարել մեր մեջ արմատացած նյութապաշտությունը և փոխարինենք այն այնպիսի արժեհամակարգով, որը նյութական բարիքից վեր է դասում մասնագիտական և հանրային ձեռքբերումները, մարդու բարի համբավը, նրա ներդրումը երկրի զարգացման մեջ կամ էլ շարունակաբար կատարած բարեգործությունը։

Մեկ բառով` Չալաբյանը նշում է, որ ի սկզբանե քաղաքական գործունեության համար պետք է ներգրավվեն այն անձինք, որոնք ընդգծված գաղափարական մղումներ ունեն և սեփական քաղաքական հավակնություններին ստորադասում են նյութական բարեկեցությունը։

Գործող իշխանությունները, հիշեցնենք, ի սկզբանե հայտարարել են, որ «իզմեր» չեն դավանում, և գաղափարազուրկ իշխանության համար հրաշալի հնարավորություն է ստեղծվել շահագործել հանրության վստահությունը և դրանից ստանալ անձնական, նյութական օգուտներ։ Սուտ կլինի ասել, թե նման վարքը բնորոշ է միայն փաշինյանական իշխանությանը։

Նախկին իշխանությունների մեջ էլ կային բարձրաստիճան անձինք, ովքեր իրենց ամբողջ նպատակը, եռանդը օգտագործել են սեփական ժողովրդի հարստահարման գործին։ Եվ, ըստ էության, նման արատավոր վարքը նաև նպաստեց 44-օրյա պատերազմում Հայաստանի կրած պարտությանը։

Արատավոր այդ փակ շղթայից դուրս գալու միայն մեկ հնարավորություն կա, պետք է հանրությունն ինքը խիստ պահանջներ ներկայացնի ապագա քաղաքական գործիչներին, քննի նրանց գործունեությունը, վերլուծի նրանց անցած ուղին և բնական ֆիլտրացիայի ենթարկի այն անձանց, որոնք գերադասում են սեփական, նյութական շահը և անձնական բարեկեցությունը։

Ավետիք Չալաբյանի խոսքով, սրա բնական մեխանիզմ կարող է հանդիսանալ նաև կուսակցությունների խոշորացումը և նրանց ինստիտուցիոնալ թափանցիկության բարձրացումը, որի արդյունքում ղեկավարող դերերում կհայտնվեն համապատասխան արժեքներով առաջնորդներ։

Արդարադատության նախարարությունում վերջին տվյալներով 120-ից ավելի կուսակցություններ են գրանցված։ Այդ կուսակցությունների մեծամասնությունը մեկ-երկու անձինք են, իսկ շատ խոշոր կուսակցություններ հավաքված են մեկ առաջնորդի շուրջ և նրա հեռանալու կամ հրաժեշտի պարագայում այդ կուսակցությունները պարզապես կփլվեն։

Դիտարկելով հաջողված պետությունների օրինակները՝ կարող ենք նշել, որ բազմակուսակցական համակարգն այնտեղ այսքան էլ մեծ չէ, և իրականում մի քանի խոշոր կուսակցություններ կան, որտեղ ներքին քննարկումների, բանավեճերի, բնական ընտրության միջոցով լավագույնները դառնում են այդ կուսակցությունների առաջնորդներ։ Եվ ամենակարևոր բանը, ըստ Չալաբյանի, նյութապաշտությունից հրաժարվելն է։

Անկախության 30 տարիների ընթացքում մեր պետական օրգանիզմի քաղցկեղն է եղել նյութապաշտությունը բոլոր մակարդակներով։ Խոպան գնացող, սեփական երկրի մասին արհամարհանքով արտահայտվող սևագործ բանվորից մինչև պետության առաջին դեմքեր, խորապես արմատացրել են նյութապաշտությունը, սեփական, նյութական շահի գերադասումը հանրային շահի նկատմամբ, այն ներթափանցել ու այլասերել է պետական վերնախավի մեծ մասին։

Չալաբյանը, ախտորոշելով Հայաստանի կարևորագույն խնդիրներից մեկը, նաև նշում է դրա լուծման, այդ քաղցկեղից փրկման ուղիները, որ դա ամենօրյա աշխատանք պետք է լինի, «փրկչին» սպասելու փոխարեն իրական ճանապարհ՝ հետևողականորեն ձևավորելու այսպիսի ազգային առաջնորդությունը։

Իշխանության համար նման վտանգավոր մտքերի հեղինակին, բնականաբար, փաշինյանական վարչախումբը պետք է պահի և պահում է անազատության մեջ, մինչդեռ շատերը հանգիստ վայելում են ազատությունը։ Ըստ էության, սա վկայում է, որ հենց Ավետիք Չալաբյանից է վախենում փաշինյանական իշխանությունը։

Կարեն Գալստյան

Ումի՞ց է Ռուսաստանը «պաշտպանում» Հայաստանին, ՖՍԲ հենակետերով Դոլարի եւ ռուբլու փոխարժեքները նվազել են Իշխանությունները «կարկատան» են անում Գորիս–Կապան այլընտրանքային ճանապարհըՄեդվեդևը Զելենսկուն համեմատել է Հիտլերի հետ Վարչապետի որոշմամբ Աշոտ Շահբազյանն ազատվել է պաշտոնից Ռուսաստանը կհարձակվի ևս երկու երկրների վրա. հայտնի է, թե որ երկրների մասին է խոսքը Իլհամ Ալիեւը մեկնել է Թուրքիա Ավտովթար՝ Արաբկիրի թաղապետարանի մոտ․ կա զոհ ու վիրավոր Գերիների հարազատները դադարեցրեցին նստացույցը. Կառավարությունից խոստացել են հանդիպում կազմակերպելԱրագածոտնի ու Տավուշի մարզերում կգործարկվեն բնակավայրերի շչակները Եթե Ուկրաինայում կառուցվի «Բայրաքթար»-ների գործարան, այն անմիջապես կհայտնվի ապառազմականացման թիրախում. Պեսկով Թուրքիան Ուկրաինա է մատակարարել Kirpi զրահամեքենաների խմբաքանակ Գերիների հարազատները գիշերել են Կառավարության շենքի դիմացՈսկու գինն իջնում է Ուշիի ոլորաններում բախվել են բեռնատար ավտոբաքն ու Opel-ը․ կան զոհեր ու վիրավորներ Նիկոլ Փաշինյանը Ալիեւին խոստացել է, որ նա կկարողանա Բերձոր քաղաքի վրա ադրբեջանական դրոշը դնել. Հակոբ Հակոբյան Լաչինի միջանցքի բռնի գրավում. բախումներ ռուս խաղաղապահների հետ Պղնձի արժեքը թեթեւակի բարձրանում է Չալաբյանի դեմ հետապնդումներն ու իրավիճակն Արցախում․ վարչախմբի նյարդայնության պատճառըՄեղրիից տեղեկացնում են. կան վիրավորներ Արցախի «Արդարություն» կուսակցությունը ողջունում է մեր հայրենակիցների՝ Հանուն Արցախի պաշտպանության շարժում ստեղծելու նախաձեռնությունըՇախմատի տղամարդկանց հավաքականը հաղթեց Օլիմպիադայի վերջին տուրում. Հայաստան-Իսպանիա` 2,5-1,5 Անունը դնում են ուսումնական հավաքներ, բայց «ուսումնական» բառը փնտրում ու չես գտնում․ Տիգրան Աբրահամյանը՝ եռամսյա հավաքների մասինՀայը բազմիցս ապացուցել է, որ պատրաստ չէ Հայրենիքը թշնամուն հանձնելու գնով փրկել սեփական կյանքը. Արցախի «Արդարություն» կուսակցության հայտարարությունըԱլիևն Էրդողանի հրավերով ժամանել է Թուրքիա Վիրավոր զինվորներ ունենք. Արցախի պաշտպանության բանակը տեղեկացնում է Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Սինգապուրի վարչապետին Արցախի ո՞ր բարձունքներին է Ադրբեջանը փորձում տիրանալԳիտնականները պարզել են, թե ինչպես կարելի է սիլիկոնային արևային վահանակներով ավելի շատ էներգիա արտադրել Արցախը երբեք չի եղել և չի լինելու Ադրբեջանի կազմում. Արտակ Զաքարյան Նոր տեղեկություններ՝ Աղավնոյից և Բերձորից Վանաձորի բժշկական կենտրոնի բժիշկներին հաջողվել է փրկել դանակահարված տղայի կյանքը Փաշինյանն ու Պուտինը քննարկել են հայ-ադրբեջանական սահմանի անվտանգության ապահովման հարցերըՉալաբյանի դեմ հետապնդումներն ու իրավիճակն Արցախում․ վարչախմբի նյարդայնության պատճառը Հայտնի է, թե ով է Սևանի ափին շքեղ առանձնատուն կառուցող արտոնյալը. բացահայտումԲայդենն այսօր կստորագրի Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու մասին փաստաթղթերերը Պուտինը չի մասնակցի ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 77-րդ նստաշրջանին Գազի համաշխարհային շուկան նոր խնդրի է բախվել Ավստրալիայի պատճառով Եթե մեր երկրի ղեկավարը չի ուզում մեզ ընդունի, մենք գնանք ումի՞ց մեր երեխեքին ուզենք. գերիի հարազատՉալաբյանի դեմ հետապնդումներն ու իրավիճակն Արցախում․ վարչախմբի նյարդայնության պատճառը Ժամանակավորապես կդադարեցվի հետևյալ հասցեների էլեկտրամատակարարումը Տավուշի մարզում Mercedes-ը դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից, բախվել գազատար խողովակին և բռնկվել Ուսումնական տարին սեպտեմբերի 1-ին չի մեկնարկի Գագիկ Ծառուկյանի աջակցությամբ հուշակոթող է տեղադրվել Նոր Նորքի անմահ հերոսների հիշատակինԴոլարի եւ եվրոյի փոխարժեքներն աճել են Հայ-իրանական պետական սահմանի հատվածում ստեղծվել է լարված օպերատիվ իրավիճակ․ Ռուսաստանի ԱԴԾ սահմանապահ վարչություն Թուրքիան նոր ռազմական գործողություն կսկսի. Էրդողանը կրկին սպառնում է Երևանը 15 նոր տրոլեյբուս ձեռք կբերիՄհեր Սեդրակյանին պատկանող գույքերի վրա կալանք է դրվել Հայաստան - Ադրբեջան․ Հովհաննիսյանը հաղթեց Աբասովին