Երևան, 31.Հունվար.2023,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Փոշիացնում են պետական բյուջեի գումարները». անգրագիտությո՞ւն, թե՞ տնտեսությունը միտումնավոր կործանելու նպատակ. «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ընթացիկ տարվա 2-րդ եռամսյակում նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ կրկին գնաճ է արձանագրվել: Շարունակական գնաճին զուգընթաց՝ կառավարությունը որոշել է այսօրվանից բարձրացնել կենսաթոշակներն ու նպաստները. խոսքն ընդամենը 3000 ու 1900 դրամով բարձրացումների մասին է: Համադրելով գնաճի փաստն ու կառավարության վերոնշյալ նախաձեռնությունը՝ Աուդիտորների պալատի նախագահ Նաիրի Սարգսյանը «Փաստի» հետ զրույցում նախ նշել է.

«Ինչպես միշտ, իշխանությունը ոչ ադեկվատ վարքագիծ է դրսևորում: Իրենք գնաճը չեն կարողանում կառավարել, մինչդեռ գնաճն արդեն շատ հեշտ կառավարելի պետք է լիներ թե՛ Կենտրոնական բանկի, թե՛ կառավարության, թե՛ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի կողմից: Իրենք պետք է կարողանային միասին աշխատել ու կառավարել: Եվ այս առումով այն լոզունգները, թե սա առաջարկով է պայմանավորված, այսինքն՝ արտաքին աշխարհից եկող գնաճ է, արդեն իսկ իրականությանը չի համապատասխանում: Այդ լոզունգը սուտ է ու կեղծիք: Իսկ որպես գնաճին դիմակայելու միջոց թոշակների ու նպաստների բարձրացումը նման է ծովի մեջ մեկ բաժակ ջուր լցնելուն, ինչն էֆեկտ չի ունենալու: Ավելին՝ մոտ 2000 դրամով կենսաթոշակի բարձրացումը վրդովմունք է առաջացնում: Ասելով, թե գնաճի մեղմման համար են այս քայլն իրականացնում, իրականում դրանով փոշիացնում են պետական բյուջեի գումարները»:

Նաիրի Սարգսյանը շեշտեց՝ գնաճն իր հետ հարկեր է հավաքագրում: «Եթե կա գնաճ, նշանակում է՝ հարկերն ավելի շատ են հավաքագրվել: Նշանակում է՝ գնաճի ֆոնին հավաքագրված գումարի չափով սոցիալական խնդիրների լուծմանը միջոցներ ուղղելը որոշակի չափով կօգներ դիմակայել: Բայց անգամ դա չեն անում, փոխարենը՝ 2000 դրամով թոշակ են բարձրացնում, ինչը սոցիալական խնդիր չի լուծում, տնտեսական խնդիր լուծելու հետ ընդհանրապես աղերս չունի և նշանակում է պետական միջոցների վատնում: Ավելի ճիշտ կլիներ այդ գումարներն ուղղեին տնտեսության որևէ ճյուղի զարգացմանը, որպեսզի այդ գումարներն արդեն ուղղեին կենսաթոշակների էական բարձրացմանը»,-ասաց մեր զրուցակիցը:

Իսկ թե ինչո՞ւ կառավարությունը նշված ուղղությամբ չի գնում, Ն. Սարգսյանը մատնանշեց հավանական պատճառների մասին: «Առաջին հավանական պատճառն անգրագիտությունն է, չհասկանալը, երկրորդ հավանական սցենարը թուրքական շահի սպասարկումն է, այսինքն՝ միտումնավորություն, ըստ որի՝ նշված ուղղությամբ չպետք է շարժվել ու Հայաստանն այդպիսով տանել համատարած աղքատացման, երկիրը վերջնականապես կործանել: Բացի այդ, մի ճշմարտություն էլ կա. սովորաբար անկիրթներն ու անգրագետները լինում են ամենագոռոզամիտները: Ու այս մարդիկ, բացի նրանից, որ անկիրթ են, անգամ խորհուրդները չեն ընդունում ու ընկալում, ընդհանրապես կոնտակտի մեջ չեն մտնում մասնագիտական հանրույթի, անգամ բիզնեսի հետ: Շատ դեպքերում բիզնեսի ներկայացուցիչների հետ պոպուլիստական հանդիպումներ են իրականացնում, բայց դրանից հետո որևէ քայլ չեն նախաձեռնում»,-հավելեց նա:

Նաիրի Սարգսյանի հետ զրույցում անդրադարձանք նաև տնտեսական ոլորտին վերաբերող օրենսդրական նախաձեռնություններին, արդեն ընդունված օրենքներին ու դրանց ընդհանուր ազդեցությանը:

«Մի այսպիսի խոսք կա՝ վատ օրենք չկա, կա վատ կատարում: Այսինքն, նույնիսկ ամենավատ օրենքներով հնարավոր է ստանալ ամենալավ արդյունքները, եթե, իհարկե, իրականացվի պատշաճ վարչարարություն, եթե ունենանք զարգացման հեռահար ծրագիր, ռազմավարություն: Եթե ունենանք նպատակ, որին հետևողականորեն հասնելու համար առաջ կշարժվենք, այդ դեպքում հնարավոր է հասնել այդ նպատակին: Այսինքն, մեր երկրի թիվ մեկ խնդիրը ոչ թե օրենքներն են կամ իրավական դաշտն է, այլ վարչարարությունն իրականացնող անձինք են: Եթե վարչարարությունն իրականացվի պատշաճ կերպով ու հաստատակամ դեպի նպատակ գնանք, ապա այդ դեպքում շատ հեշտ կլինի օրենքները փոփոխության ենթարկել, բայց մենք անգամ սահմանված նպատակ չունենք: Մեր խնդիրն օրենքները չեն: Ես անձամբ առաջարկել եմ օրենսդրական դրույթ փոփոխել, երբ պոտենցիալ ներդրողների հետ պայմանավորվածություն, Հայաստանում ներդրումներ անելու պատրաստակամություն է եղել: Կառավարությունում, սակայն, անհաղորդ են եղել և այդ փոփոխությունը չեն իրականացրել, թեպետ զուգահեռ իրականացրել են տնտեսությանն առնչվող պետականակործան տարբեր քայլեր՝ ընդունելով նոր օրենքներ և փոփոխելով գործողները: Այստեղ էլ ենք գալիս այն եզրահանգմանը, որը խնդիրը ոչ թե օրենքների, այլ իրենց մեջ է: Եվ հարց է՝ խնդիրը մասնավորապես անգրագիտությո՞ւնը, թե՞ միտումնավոր կործանման նպատակն է: Մեր գերխնդիրն է պարզել, թե նշվածներից ո՞րն է այս մարդկանց խնդիրը, ինչո՞ւ Հայաստանն այսքան չեն սիրում»,-հավելեց մեր զրուցակիցը:

Նրա խոսքով, մեր օրենքները բավականին թերի են, շատ լուրջ օրենսդրական բացեր ունենք, բայց խնդիրը չաշխատելն է. «Մենք իրենց վարքագիծը կարող ենք բնութագրել որպես հանցավոր անգործություն կամ սահմանափակ գործունեություն»:

Անդրադառնալով տնտեսական ցուցանիշներին, այդ առումով արվող ամպագոռգոռ հայտարարություններին՝ Նաիրի Սարգսյանը նկատեց. «Այս կառավարությունն ընդհանրապես կապ չունի տնտեսական աճի հետ: Երբ վերլուծում ենք տնտեսական աճը, տեսնում ենք, որ ծառայությունների ոլորտը աճ է գրանցել բացառապես զբոսաշրջիկների հաշվին: Ընդ որում, առավել աճ գրանցած ոլորտները ռեստորանային, հյուրանոցային և խաղային ուղղություններն են: Այսինքն, մենք ներհոսք ենք ունեցել ռուս-ուկրաինական պատերազմի ֆոնին, ինչի արդյունքում նաև ունենք ռուսական բիզնես հետաքրքրություններ ունեցող անձինք, նաև մշակութային այցով ՀՀ-ում գտնվող զբոսաշրջիկներ, որոնք օգտվում են Երևանի հյուրանոցներից: Կառավարությունը որևէ կապ չունի նշված հանգամանքների հետ: Կառավարության ցանկացած պատասխանատու անձ տնտեսական աճից խոսելուց պետք է գլուխը կախի: Եթե այսքանը չեն հասկանում, ուրեմն գործ ունենք յուրահատուկ պնդերեսության, ամոթի բացակայության հետ»:

Մեր զրուցակիցն այս համատեքստում հավելեց, որ կառավարությունը որևէ ռեֆորմ չի նախաձեռնել: «Կառավարությունը որևէ կերպ բիզնեսին որևէ խթան չի տրամադրել, ինչի արդյունքում մենք կունենայինք տնտեսական աճ: Իսկ ծառայությունների ոլորտում, այս պայմաններում, բնականաբար, շղթայական ռեակցիայով պետք է զարգանար ծխախոտի արտադրությունը, պետք է զարգանար մշակող արդյունաբերությունը: Օրինակ՝ ռեստորանները պետք է, չէ՞, տարբեր պահածոներ ձեռք բերեն, որ կարողանան տարբեր պրոդուկտներ ստանալ և վաճառել այցելուներին: Այսինքն, ծառայությունների ոլորտն իր հետևից քաշելու էր մշակող արդյունաբերության ճյուղերին: Աճ կա նաև շինարարության ոլորտում, ինչի դեպքում, այո, կառավարությունն իր, այսպես ասած, դերն ունի: Օրինակ՝ Արցախից Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխված մեր հայրենակիցների շրջանում առաջացել է բնակարանների ձեռքբերման բնական պահանջարկ, ինչը նպաստել է շինարարության աճին: Շինարարության աճի վրա ազդեցություն են ունեցել նաև ռուս-ուկրաինական պատերազմի ֆոնին ՀՀ-ում անշարժ գույք ձեռք բերող մեր հայրենակիցները: Կառավարության կամքից անկախ նաև մշակութային ու մտածելակերպի մի փոփոխություն էլ ունենք, որն իր հերթին նպաստել է շինարարության աճին. նոր ընտանիք կազմող երիտասարդ զույգերը սովորաբար այլևս չեն ցանկանում բնակվել տղայի ծնողների հետ ու պարտադիր ապրում են առանձին և բնակարաններ են ձեռք բերում: Նշված մի քանի պատճառների ֆոնին բնակարանային պահանջարկը բարձրանում է և, բնականաբար, շինարարությունը աճ է գրանցում: Կառավարությունն այդ թվարկվածներից միայն մեկի մեջ իր, այսպես ասած, մասնակցությունն ուներ, այն էլ՝ բացասական իմաստով: Արցախից մեր հայրենակիցները տեղափոխվել են Հայաստան: Մի խոսքով, մեծ հաշվով՝ տնտեսության հետ այս մարդիկ որևէ կապ չունեն»,եզրափակեց մեր զրուցակիցը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 
Ինչ գործունեությամբ է աչքի ընկել Ավստրիայում ՀՀ դեսպան Արմեն Պապիկյանը Ֆինլանդիայում սկսել են արտադրվել «Արևային» ավտոմեքենաներ Սարավան-«Զանգեր» հատվածում մառախուղ է․ ՀՀ 4 մարզում ձյուն է տեղում Համակարգչային խաղասրահից գողացել են հեռուստացույցներ, խաղային համակարգիչներ՝ մետաղադրամի սարքերով Արցախում 183 երեխա ծնվել է շրջափակման մեջ, 4700 մարդ կորցրել է աշխատանքը և եկամտի աղբյուրը Բարեփոխումը պետք է սկսել ջրի հաշվառման արդյունավետ մեխանիզմի ներդրումից․ Փաշինյանի այցը Ջրային կոմիտե Ոչ թե կարծում եմ, այլ վստահ եմ՝ Ավինյանը բարձր վարկանիշ եւ վստահություն չունի. Մեսրոպ Առաքելյան. «Հրապարակ»Դալասի Սուրբ Սարգիս հայկական եկեղեցին ԱՄՆ-ում ճանաչվել է 2022-ի լավագույն շինություն (լուսանկարներ) Ռուբեն Վարդանյանի ղեկավարությամբ Արցախում նիստ է անցկացվել Հանդուրժելն այլևս կործանման ու ազգային խայտառակության վերջնագիծն է... «Փաստ»Պաշտոնական նոր հաղորդագրություն՝ շրջափակված Արցախից Հայ-ադրբեջանական նոր պատերազմի սպառնալիքը չափազանց իրական է. Միջազգային ճգնաժամային խումբ հետազոտական կենտրոնի զեկույցը Սիսիանավանցի Վարդանյանների ընտանիքի նախաձեռնությամբ Սիսիանի քաղաքային պանթեոնի մուտքի մոտ «Առյուծներ» են տեղադրվել Առաջիկա օրերի եղանակը ԵՄ-ն կոչով դիմել է Ադրբեջանին Ըստ Ռուբեն Վարդանյանի, մենք ունենք մեկ ճանապարհ ԱՄՆ-ը Կիևին F-16 կործանիչներ չի տրամադրի. Բայդեն Տարադրամն այսօր 10-օրյա արձակուրդից հետո Արցախում դասերը վերսկսվել ենՄոսկվայում քննարկվել է հայ-ադրբեջանական կարգավորման գործընթացը Արցախցիների հերթական խումբը վերադարձավ հայրենիք. 50-օրվա բաժանումից հետոԱդրբեջանի ԱԳՆ-ն քաղաքացիներին խորհուրդ է տվել զերծ մնալ Իրան մեկնելուց Ակվատլոն՝ ըմբշամարտ ջրի տակ և... ոչ միայն. «Փաստ»Վերին Լարսն այսօր. երթևեկությունը դեպի ՌԴ-ի հետ Վրաստանի սահման սահմանափակվել Է ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (31 ՀՈՒՆՎԱՐԻ). Մարդաշատ ցույց Երևանում՝ ընդդեմ գնաճի. «Փաստ»Ողբերգական լուր Գեղարքունիքից․ կան զոհեր ու վիրավորներՎթարային ջրանջատումներ Սյունիքի մարզում հունվարի 31-ին«Առայժմ ոչինչ չի խոսում այն մասին, որ այսօր կամ վաղը Ռուսաստանին դուրս են մղելու Անդրկովկասից». «Փաստ»Իրանի բախումն Ադրբեջանի հետ ազդում է Ռուսաստանի շահերի վրա. «Փաստ»Առաջարկվում է ՔԿ-ի քննիչների աշխատանքը ևս համարել ռիսկային և ամսական հավելում վճարել. նախագիծ. «Փաստ»«Բարեկամները` Լեռնային Ղարաբաղին» հումանիտար ձեռնարկը Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի միջնորդությամբ Արցախից 3 հիվանդ տեղափոխվել է Հայաստան ՀԷՑ-ից տեղեկացնում են ՝ լույս չի լինելու «Թող այդ մեդալները չլինեին, կարևորն ինքը ողջ լիներ». երկու պատերազմով անցած կապիտան Անդրեյ Ավագյանն անմահացել է Արցախում. «Փաստ»Նիկոլին օդ ու ջրի պես պետք է դեգրադացված և պարալիզացված հասարակություն ու բանակ. Արտակ ԶաքարյանՄեր հնարավորություններն օգտագործելու, զարգացնելու փոխարեն, ինքներս մեզ վրա ցեխ ենք շպրտել. Արմեն ՍտեփանյանՆավթի գները չափավոր իջնում են Հայաստանն ու Արցախը կանգնած են Ադրբեջանի կողմից պատերազմի իրական սպառնալիքի առջև. Ադամ Շիֆ Այն, ինչ այս պահին պետք է իրեն. «Փաստ»Լոռու մարզի գազալցակայաններից մեկում պայթյուն է տեղի ունեցել․ կան տուժածներ ԱԱԾ-ն պետական դավաճանության նոր դեպք է բացահայտել «Թալանն իր ծավալներով վտանգավոր ձևեր է ստացել. մեկ մարդու՝ մեկ աթոռի վրա պահելու գինն ենք մենք հիմա վճարում». «Փաստ»«Այս իշխանության դեպքում ցանկացած իրավիճակի սրում մեզ համար կրկնակի սպառնալիք է». «Փաստ»Իջևան-Երևան ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ավտովթար՝ հրդեհի բռնկմամբ. կա 3 զոհ Անկախ մարմինների քաղաքականացման դիֆուզիան. «Փաստ»Ձյուն, մերկասառույց, մառախուղ․ ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ Ինչո՞ւ է ակտիվացել Թորոսյանը. «Փաստ»Ստուգումներ են սպասվում. «Փաստ»Հայաստանում սպասվում է կապիտալի տոտալ վերաբաշխում. ովքե՞ր են առաջնային հարվածի տակ. «Փաստ»Փորձել են «կոնտակտի դուրս գալ», բայց մերժվել են. «Փաստ»