Երևան, 05.Փետրվար.2023,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Երբ կյանքս սևից փոխվեց դեպի սպիտակը». «Էնիփրա. հայելու առջև» գիրքը կարող է մոտիվացիայի աղբյուր դառնալ շատերի համար. «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

«Էնիփրա. հայելու առջև»-ը Արփինե Փանոսյանի առաջին գիրքն է: Մանկության և պատանեկության տարիներին ամաչկոտ և անինքնավստահ աղջիկը, որի խոսքերով իր կյանքի այդ տարիներն անցել են միայնության մեջ, որոշել է հոգեբանություն սովորել` իր իսկ ներհոգեկան խնդիրները լուծելու համար:

«Կարողացա ձեռք բերել շատ մեծ շրջապատ, ու դրա հետ մեկտեղ ինձ մոտ սկսեցին մասնագիտական և ոչ մասնագիտական գաղափարներ առաջանալ: Տարբեր պահերի մոտիվացնող մտքեր էին գալիս, անգամ ինքս ինձ ասում էի` մի տեղ գրեմ, որ չմոռանամ: Իսկ հետո մտածեցի` գուցե գիրք գրեմ: Ամուսնուս կարծիքը հետաքրքիր էր, հարցրեցի` արժե՞ գրել, ամեն դեպքում չունեմ այդ կարողությունները: Խորհուրդ տվեց` սկսիր ու շարունակության մասին մի մտածիր, վերջում կտեսնենք` ինչպես կստացվի: Գիրքն ավարտեցի, իսկ հետո արդեն ծանոթացա պարոն Արտակ Ճաղարյանի հետ: Բախտս շատ բերեց, նա, որպես խմբագիր, ինձ կարևոր հուշում-խորհուրդներ տվեց, ինչի արդյունքում գիրքն ավելի ամբողջական դարձավ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Արփինեն:

Կարծում է, որ իր գրքում ասելիքը շատ է: «Սկզբում պատմում եմ իմ կյանքի, փորձի, դժվարությունների մասին: Վերջին մի քանի էջերում անդրադարձել եմ շատ հատկանշական հարցերի, եթե դրանք ընթերցողն ինքն իրեն ուղղի և փորձի, ըստ այդմ, շտկումներ մտցնել իր կյանքում, ապա վստահաբար, եթե ոչ հարյուր հոգին, ապա տասն իրենց կյանքում ինչ-որ փոփոխություններ կկատարեն: Եթե բոլոր մարդկանցից, որոնք կկարդան այս գիրքը՝ լինի հարյուր, հազար, թե մեկ միլիոն մարդ, գոնե մեկին այն օգուտ տա, նշանակում է, որ իմ աշխատանքը զուր չէր»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Արփինեն ասում է, որ ի սկզբանե հստակ է եղել որոշումն, այսպես ասած, ինքնակենսագրական գիրք գրելու, չնայած որ հասարակությունը սովոր է, որ նման գրքեր գրում են ավելի փորձառու մարդիկ, մինչդեռ ինքը դեռ երիտասարդ է կյանքի մեծ փորձ ունենալու համար:

«Բայց պատմում եմ դեռահասի մասին, թե ինչերի միջով է անցել, շատ անգամ թաքցրել իր ապրումները ծնողներից` մյուսներից չտարբերվելու, անգամ չամաչելու համար: Հասարակության մեջ ո՛չ առաջինն եմ, ՛ոչ էլ վերջինը կլինեմ, որ տարբեր պատճառներով սեփական խնդիրների մասին չեն պատմում ծնողներին, հարազատներին, չեն դիմում մասնագետների օգնությանը: Հոգեբանություն ուսումնասիրելով՝ արդեն վստահ գիտեմ, որ շատ քչերն են ինքնուրույն հաղթահարում այդ դժվարությունները, հասնում խաղաղված հոգեվիճակի, մեծամասնության մոտ այդ ապրումները հետքեր են թողնում, դա կարող է լինել ինքնավստահության բացակայություն, ռիսկի չդիմելու անկարողություն, ամեն մեկի մոտ դա տարբեր կերպ է արտահայտվում: Եվ մտածեցի` եթե մարդիկ կարդան և տեսնեն, թե հոգեպես որքան թույլ էի, բայց կարողացա հասնել խաղաղված հոգեվիճակի, ճիշտ է, ամեն ինչ գրված ավելի հեշտ է թվում, բայց դա ինձանից տարիներ խլեց, կհասկանան` եթե կարողացա, ուրեմն ցանկացածն էլ կարող է, որևէ մեկից որևէ բանով առավել չեմ, առանձնահատուկ կարողություններ չունեմ: Կարող եմ մոտիվացնել ուրիշներին, ուղղակի մի շարք հարցերի շուրջ մարդիկ ավելի խոր պետք է մտածեն: Նաև այդ հարցերն եմ առանձնացրել, որոնք և դրանց պատասխանները բանալիներն էին քայլ առ քայլ առաջ գնալու»,-հավելում է գրքի հեղինակը:

Հետաքրքրվում եմ նաև, թե ինչու «Էնիփրա»: Ի դեպ, նախքան մեր զրույցն անընդհատ փորձում էի հասկանալ, թե ինչ է նշանակում այս բառը, և որքան մեծ էր իմ զարմանքը, երբ ստացա ինձ հուզող հարցի պատասխանը: «Գրքում պատմում եմ այն մասին, թե ինչպես կյանքս սևից փոխվեց սպիտակի, ներքևից բարձրացավ վերև, մտածեցի` ինչ ավելի լավ անուն կարող եմ ընտրել գրքի համար, քան իմ անունը, բայց հակառակ գրված՝ հայելու առջև: Ինչպես իմ կյանքը շրջվեց, այնպես էլ իմ անունը: Այս վերնագիրը ևս առիթ կդառնա, որ մարդիկ մի քիչ ավելի մտածեն, փորձեն հասկանալ, թե ինչ է նշանակում դա»,-հավելում է նա:

Արփինեի ճանապարհը հեշտ չի եղել: Մի քանի տարի առաջ Իրանից Երևան տեղափոխված Արփինեն իր հոգեբանական խնդիրները հաղթահարելու և առհասարակ կյանքում ինչ-որ բան փոխելու համար սկսել է մարզասրահ այցելել, որտեղ էլ ծանոթացել է ապագա ամուսնու` Կոմիտասի հետ:

«Այդ ժամանակ համալսարան ընդունվելու համար չորս տարի «ուշացել էի», չէի մտածում բուհ ընդունվելու մասին: Բայց Կոմիտասն ինձ քաջալերեց՝ ասելով, թե այս դարում ինչ ես անելու առանց կրթության, որ ավելի լավ է ուշ գնալ համալսարան, բայց գնալ, առանց կրթության մարդն ուղղակի ոչ ոք է: Սկզբում նեղանում էի անգամ, բայց հետո եկավ այն գիտակցումը, որ նա ինձ սիրելով է դա ասում: Բոլորիս կյանքում լինում են հարազատ մարդիկ, որոնք չեն ասել այդ կարևոր բաները, դրանք ասող մարդն է իրականում սրտացավ: Որոշեցի փորձել՝ հստակ գիտակցումով՝ եթե անգամ չստացվի, գոնե փորձած կլինեմ: Եվրոպական համալսարան գնացի. սիրահարվեցի իմ մասնագիտությանը, և սրանք ուղղակի խոսքեր չեն: Հիմա սովորում եմ չորրորդ կուրսում, ուսումս կշարունակեմ մագիստրատուրայում` ուսումնասիրելով նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարում: Այդ ընթացքում արդեն կսկսեմ աշխատել: Կշարունակեմ նաև գրել: Ի դեպ, հաջորդ գիրքն արդեն սկսել եմ»,-եզրափակում է Արփինեն` ընդգծելով, որ կյանքում նաև շատ կարևոր է ճիշտ մարդկանց հանդիպելը. նա նրանցից մի քանիսին արդեն հանդիպել է:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մեր բախտը չբերեց, արժանի էինք ոչ-ոքիի․ Անչելոտին՝ Մալյորկայի հետ խաղի մասին Խոշոր հրդեհ՝ Երևանում. սեփական տան ննջասենյակն ու հյուրասրահը վերածվել են մոխրակույտի, կա վիրավոր Հունաստանի առափնյա պահպանության ծառայությունը նավաբեկությունից հետո ավելի քան 40 միգրանտի է փրկել Արցախի իրավապահները միջոցներ են ձեռնարկում սոցցանցերում երկրի ԱԱԾ-ն հիշատակող հրապարակումների վերաբերյալ Կոտայքի մարզում մերկասառույցի պատճառով վրաերթի են ենթարկվել ծառայություն կատարող պարեկները Երևանի Սեբաստիայի փողոցի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվել Ծեծկռտուք և խուլիգանություն՝ Երևանի կենտրոնում. բերման ենթարկվածներից մեկը «Շմայս»-ի 22-ամյա որդին է Տաշիր քաղաքում բախվել են ավտոմեքենաներ․ կա տուժած ՀՀ մի շարք շրջաններում ձյուն է տեղում․ Լարսը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Այրվել է Մարտակերտի Վերին Հոռաթաղի բնակչին պատկանող խանութը Վերջին տարիներին հանրային ու քաղաքական կյանքը Հայաստանում գլխիվայր շուռ է եկել և շուռ է տվել ամեն բան. Արտակ ԶաքարյանՊիրինեյան թերակղզու առաջին հիբրիդային էլեկտրակայանը սկսել է աշխատելՓաստորեն լավ էլ «հասկանում են» իրենց գործողությունների հետևանքները. «Փաստ»Ռուբեն Վարդանյանի գործունեության լավագույն գնահատականներից մեկը տվել են Հայաստանի ԱԺ ամբիոնիցԽոշոր ավտովթար Արարատի մարզում․ 28-ամյա վարորդը Mercedes-ով բախվել է բետոնե էլեկտրասյանը․ կա վիրավոր Սպասվում է ձյուն և մառախուղ Ուկրաինայում հակամարտության ելքից շատ բան է կախված նաեւ Հարավային Կովկասում. Դմիտրի Տրենին Մեսսիի դեմ խաղալով տանջվել եմ, իսկ հիմա նրա կողքին հաճույք եմ ստանում. Ռամոս Փարիզը մտահոգված է Լաչինի միջանցքի փակմամբ և կոչ է անում բացել այն. Ֆրանսիայի ԱԳՆ խոսնակ Պիրինեյան թերակղզու առաջին հիբրիդային էլեկտրակայանը սկսել է աշխատել Հերթական երկրաշարժը՝ Իրանում երջին տարիներին հանրային ու քաղաքական կյանքը Հայաստանում գլխիվայր շուռ է եկել և շուռ է տվել ամեն բան, այդ թվում՝ Արցախում. Արտակ ԶաքարյանԱյլ բան չկա ներկայացնելու, ստիպված զինվորական հանդերձանքի թեման են բարեփոխման անվան տակ հրում. Տիգրան Աբրահամյան Արցախի բուժհաստատություններում շարունակում են դադարեցված մնալ պլանային վիրահատությունները Պեմզաշենում դաժանաբար սպանված ընտանիքի հայրը փակագծեր է բացում Լարսը բաց է Ռուսաստանը և Ուկրաինան գերիներ են փոխանակել Հայտնի է, թե ով է երեկ կալանավորված քրեական հեղինակությունը «ՀՀ-ն նոկաուտի ենթարկված բռնցքամարտիկի վիճակում է․ ասում են՝ կռվի, բայց նույնիսկ գոյատևել չենք կարող» (տեսանյութ) Վթարային ջրանջատում Վայոց Ձորի մարզի Վայք քաղաքում փետրվարի 4-ինՀամոզված եմ, որ համատեղ ջանքերի շնորհիվ կհաջողվի նոր որակ հաղորդել մեր փոխգործակցությանը. Փաշինյանը՝ Շրի Լանկայի վարչապետին Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը ստորագրել է մի շարք օրենքներ Մարգարայի բնակիչները մտահոգություններ ունեն հայ-թուրքական սահմանի հնարավոր բացման առնչությամբ Սուրեն Պապիկյանն այցելել է N ուսումնական զորամաս․ նպատակն է տեղում ծանոթանալ ծառայության կազմակերպման ընթացքին Վարդենիսում ավտոտնակ է այրվել, ներսում` ավտոմեքենա ԵՄ երկրները պայմանավորվել են ռուսական նավթամթերքի գների առավելագույն շեմը սահմանելու շուրջ ԶՊՄԿ-ն և Սյունիքի մարզպետարանը կհամագործակցեն մի շարք ուղղություններով Եթե Կիևը հարվածի Ղրիմին, ամբողջ Ուկրաինան կայրվի. Մեդվեդև Կառավարության նոր որոշումը՝ վարժական հավաքների մասին Թուրքիան և Ադրբեջանը 2023-ին համատեղ 10-ից ավել զորավարժություն են նախատեսել Բլինքենը ԱՄՆ երկնքում հայտնված օդապարիկի պատճառով հետաձգել է այցը Չինաստան Ինչո՞ւ է գունատ «հատուկ հնեցված» կոնյակը. «Փաստ»Կոշում բախվել են թուրքական և հայկական համարանիշներով մեքենաներ․ կան զոհ և վիրավորներ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (4 ՓԵՏՐՎԱՐԻ). Էսկալատորի ամենախոշոր վթարը, «Ֆեյսբուքի» ստեղծումը, ռետինե կրկնակոշիկների գյուտը. «Փաստ»«Սերգեյ Լավրովը խճճվել է». «Փաստ»Հիմա մեր անելիքներից մեկը նաև Արցախի թեման համաշխարհային հանրության ուշադրության կենտրոնում պահելն է. Ռուբեն Վարդանյան Կարմիր Խաչի միջոցով այսօր Արցախից Հայաստան է տեղափոխվել 6 հիվանդ Եվրոպայում խաղալու ցանկություն ունեմ․ Էդուարդ Սպերցյան Արտաքին քաղաքականությունը պետք է ծառայի ոչ թե չարակամների թիվն ավելացնելուն, այլ, ընդհակառակը, ընկերների թիվը առավելագույնի հասցնելուն. «Փաստ»Արտարժույթների փոխարժեքներն այսօր