Երևան, 05.Փետրվար.2023,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Այսօր դրված է իրական հայի տեսակի գոյության հարցը». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Աշխարհի խոշոր խաղացողներն իրենց շահերից բխող որոշակի ծրագրեր ունեն, և հենց այդ շահերից բխող գործընթացներ են սկսել մեր տարածաշրջանում՝ շարժվելով դեպի նախանշված նպատակ: Ու մենք, որպես ժողովուրդ, որպես հասարակություն, այսօր այնքան կազմակերպված չենք, որպեսզի կարողանանք դիմակայել այդ գլոբալ խաղացողների շահերին, ինչի հետևանքով իրենք հիմա հանդարտ իրենց ծրագիրն են իրականացնում, որի մեխանիզմները պարզ են:

«Փաստի» հետ զրույցում նման տեսակետ է հայտնել քաղաքական վերլուծաբան Արծրուն Պեպանյանը՝ անդրադառնալով մեր երկրին առնչվող բանակցային գործընթացներին, դրանցից բխող մարտահրավերներին, նաև հասարակական ընկալումներին:

«Իրենք հաշվի են առել նաև մեր ժողովրդի իրական վիճակը, այն, թե որ չափով կարող ենք դիմակայել իրենց ծրագրերին: Եվ թե՛ 1015 տարի առաջ, թե՛ այսօր իրականացնում են քայլեր, որ այստեղ ոչ թե դիմադրողականություն, այլ հենց այս պահի վիճակը լինի: Երբ առկա իրողությունների նկատմամբ ժողովրդի ներկայիս արձագանքն են դիտարկում, ակամա համեմատում են 20-30 տարի առաջ ունեցած արձագանքների հետ ու տեսնում, որ կան փոփոխություններ՝ դեպի վատը: Ամբողջ հարցն այն է, որ այսօրվա ժողովուրդն իր ճնշող մեծամասնությամբ որևէ կապ չունի Արցախյան շարժման ժողովրդի հետ: Ինչո՞ւ, որովհետև գիտականորեն հիմնավորված փաստ է՝ եթե ժողովրդին 32 տարի բաց ես թողնում, չես կրթում, անհրաժեշտ գաղափարականություն չես տալիս, ինքն ինքնաբերաբարար այլասերվում է: Սա իմանալով՝ արտաքին դաշտից նպատակային կերպով խթանում էին այլասերումը: Եվ եթե այս ամենին գումարում ենք պարտության շոկը, որը մարդկանց ջարդում է, ստանում ենք այսօրվա իրավիճակը»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ միևնույն ժամանակ շեշտելով, որ ժողովուրդը հավաքական կերպար չէ:

«Այսինքն, ժողովուրդը չի հավաքվում ու որոշում՝ աջ, թե ձախ գնալ: Ինքն ունենում է էլիտա, որը խորհում, հասկանում է խնդիրները ու ինչ-ինչ եղանակներով ժողովրդին ուղղորդում է: Ցավոք, այդ էլիտան մենք չունենք: Եթե փոխաբերական իմաստով համեմատենք՝ ստացվում է, որ այսօր ունենք ինչոր հոտ, չկան շներ, չկա հովիվ, ոչինչ չկա, ամեն ինչ բաց է թողնվել, ու ով ասես՝ կարող է հոշոտել: Եթե ժողովրդի միջից ի հայտ գան էլիտայի ներկայացուցիչներ, որոնք, խորությամբ հասկանալով իրականությունը, վտանգները և ժողովրդի վիճակը, դիմակայելու որոշակի քայլեր մշակեն, մենք այս վիճակից դուրս կգանք: Եթե ի հայտ չգան՝ շատ տխուր ապագա է սպասվում մեզ: Հիմա առաջնահերթ հենց այս խնդիրն է դրված, որովհետև ստեղծված իրավիճակում ո՛չ Արցախի, ո՛չ էլ Հայաստանի հարցն է դրված օրակարգում: Այսօր դրված է իրական հայի տեսակի գոյության հարցը՝ նա կմնա՞, թե՞ ոչ: Իսկ հայի՝ առանց այդ էլ քիչ այդ տեսակը եթե նվազի, ո՛չ Արցախ կկարողանա պահել, ո՛չ Հայաստան, ո՛չ էլ իրեն: Մեզ մոտ չեն լուծվում թե՛ ինքնապաշտպանական, թե՛ անվտանգային, թե՛ նաև դեմոգրաֆիկ հարցերը: Մենք ընկած ենք ու իրար ենք հոշոտում՝ ամեն մեկն ուզում է իր գոյությունը պահպանել: Խնդիրն այս դաշտում է, ու հենց այս խորությամբ մտածող մարդկանց անհրաժեշտություն կա մեր իրականության մեջ»,-հավելեց Արծրուն Պեպանյանը:

Հաշվի առնելով այսօրվա իշխանության քայլերն ու մի շարք այլ իրողություններ՝ քաղաքական վերլուծաբանը շեշտեց, որ մենք պետություն, որպես այդպիսին, չունենք: «Մենք մեզ խաբել ենք, որ պետություն ունենք, որ կան պետական ինստիտուտներ, կառույցներ, որոնք իրենց գործառույթներն ունեն: Իրականում ոչ մի պետություն չկա, որովհետև պետականակիր ժողովուրդ չկա, իսկ պետականակիր ժողովուրդ չկա, որովհետև այս ամենը հասկացող էլիտա չկա, որն այդ ժողովրդին կձևավորեր: Սա պարզապես մի տարածք է, որտեղ ինչ-որ մեկը, որը ոստիկանության և մյուս ծառայությունների գլխին կանգնում է, և իրեն ենթարկվում են, ինչ ուզում, անում է՝ կախված իր ճաշակից, իր վախերից, իր անձից, իրավիճակից: Օրինակ՝ հենց ՀՀ առաջին իշխանությունների կառավարման տարիներին ընդդիմադիր հայացքներ ունեցողներին հալածել են, այնպես արել, որ ապրելու հնարավորություն չունենան ու հանկարծ չկարողանան որևէ քաղաքական հայտ ներկայացնել: Կարևոր հանգամանք է հատկապես այն, թե իշխանությունները որքանով են վախենում իշխանափոխությունից: Մեր նախկին բոլոր նախագահներն այսօր ազատ ապրում են, ցույցեր են անում, կարծիքներ հայտնում: Իհարկե, իրենք էլ են իշխանափոխության և դրա հետևանքների մասին վախեր ունեցել, բայց հիմա այլ իրավիճակ է: Այսօրվա իշխանության վարքից երևում է, թե որքանով են վախենում: Ակնհայտ է, որ շատ են վախենում, ու պատճառը պարզ է: Սա է մեր իրականությունը: Ես դժվարանում եմ ասել, թե ինչպես կարելի է շատ արագ այս ամենի դեմն առնել, բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ կազմակերպված ժողովուրդ չկա»,-ընդգծեց մեր զրուցակիցը՝ հիշելով ավելի վաղ՝ դեռ 2019ին արված վերլուծությունը:

«Դեռ 2019-ի օգոստոսի վերջին, երբ ժողովուրդը դեռ խանդավառ էր, ասել էի՝ եթե գործադիրի ղեկավարը մի օր որոշի, որ Երևանի ժողովրդին հարկավոր է լցնել Երևանյան լիճը, այդպես էլ կլինի: Ասել էի՝ 10 հազար հոգի կգտնվեն, որ կասեն՝ «մեր սուրբն է ասել», «դա մեր փրկությունն է», ու կգան, կլցվեն: Ասել էի՝ մնացածին էլ ոստիկանները զոռով կքշեն՝ առանց մտածելու, որ ժողովրդի մեջ նաև իրենք են: Դեռ այն ժամանակ էի ասել, որ ոչ մի պետական ինստիտուտ չի ասի՝ պարո՛ն վարչապետ, ի՞նչ ես անում: Իրականում սա աղետ է, որն այսօր շատերի համար ավելի ցայտուն է: Ժողովրդի մի մասը կհայհոյի, մի մասը կծափահարի, բայց այսպես պետություն չի կարող լինել: Տեսակն է պետք փոխել, ինքնակազմակերպման հիմքեր ստեղծել: Թեպետ նախկինում նշվածն ըմբռնող չկար, բայց հիմա մի քանի հոգի սկսել են հասկանալ, որ խնդիր կա»,եզրափակեց Արծրուն Պեպանյանը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Խոշոր հրդեհ՝ Երևանում. սեփական տան ննջասենյակն ու հյուրասրահը վերածվել են մոխրակույտի, կա վիրավոր Հունաստանի առափնյա պահպանության ծառայությունը նավաբեկությունից հետո ավելի քան 40 միգրանտի է փրկել Արցախի իրավապահները միջոցներ են ձեռնարկում սոցցանցերում երկրի ԱԱԾ-ն հիշատակող հրապարակումների վերաբերյալ Կոտայքի մարզում մերկասառույցի պատճառով վրաերթի են ենթարկվել ծառայություն կատարող պարեկները Երևանի Սեբաստիայի փողոցի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվել Ծեծկռտուք և խուլիգանություն՝ Երևանի կենտրոնում. բերման ենթարկվածներից մեկը «Շմայս»-ի 22-ամյա որդին է Տաշիր քաղաքում բախվել են ավտոմեքենաներ․ կա տուժած ՀՀ մի շարք շրջաններում ձյուն է տեղում․ Լարսը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Այրվել է Մարտակերտի Վերին Հոռաթաղի բնակչին պատկանող խանութը Վերջին տարիներին հանրային ու քաղաքական կյանքը Հայաստանում գլխիվայր շուռ է եկել և շուռ է տվել ամեն բան. Արտակ ԶաքարյանՊիրինեյան թերակղզու առաջին հիբրիդային էլեկտրակայանը սկսել է աշխատելՓաստորեն լավ էլ «հասկանում են» իրենց գործողությունների հետևանքները. «Փաստ»Ռուբեն Վարդանյանի գործունեության լավագույն գնահատականներից մեկը տվել են Հայաստանի ԱԺ ամբիոնիցԽոշոր ավտովթար Արարատի մարզում․ 28-ամյա վարորդը Mercedes-ով բախվել է բետոնե էլեկտրասյանը․ կա վիրավոր Սպասվում է ձյուն և մառախուղ Ուկրաինայում հակամարտության ելքից շատ բան է կախված նաեւ Հարավային Կովկասում. Դմիտրի Տրենին Մեսսիի դեմ խաղալով տանջվել եմ, իսկ հիմա նրա կողքին հաճույք եմ ստանում. Ռամոս Փարիզը մտահոգված է Լաչինի միջանցքի փակմամբ և կոչ է անում բացել այն. Ֆրանսիայի ԱԳՆ խոսնակ Պիրինեյան թերակղզու առաջին հիբրիդային էլեկտրակայանը սկսել է աշխատել Հերթական երկրաշարժը՝ Իրանում երջին տարիներին հանրային ու քաղաքական կյանքը Հայաստանում գլխիվայր շուռ է եկել և շուռ է տվել ամեն բան, այդ թվում՝ Արցախում. Արտակ ԶաքարյանԱյլ բան չկա ներկայացնելու, ստիպված զինվորական հանդերձանքի թեման են բարեփոխման անվան տակ հրում. Տիգրան Աբրահամյան Արցախի բուժհաստատություններում շարունակում են դադարեցված մնալ պլանային վիրահատությունները Պեմզաշենում դաժանաբար սպանված ընտանիքի հայրը փակագծեր է բացում Լարսը բաց է Ռուսաստանը և Ուկրաինան գերիներ են փոխանակել Հայտնի է, թե ով է երեկ կալանավորված քրեական հեղինակությունը «ՀՀ-ն նոկաուտի ենթարկված բռնցքամարտիկի վիճակում է․ ասում են՝ կռվի, բայց նույնիսկ գոյատևել չենք կարող» (տեսանյութ) Վթարային ջրանջատում Վայոց Ձորի մարզի Վայք քաղաքում փետրվարի 4-ինՀամոզված եմ, որ համատեղ ջանքերի շնորհիվ կհաջողվի նոր որակ հաղորդել մեր փոխգործակցությանը. Փաշինյանը՝ Շրի Լանկայի վարչապետին Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը ստորագրել է մի շարք օրենքներ Մարգարայի բնակիչները մտահոգություններ ունեն հայ-թուրքական սահմանի հնարավոր բացման առնչությամբ Սուրեն Պապիկյանն այցելել է N ուսումնական զորամաս․ նպատակն է տեղում ծանոթանալ ծառայության կազմակերպման ընթացքին Վարդենիսում ավտոտնակ է այրվել, ներսում` ավտոմեքենա ԵՄ երկրները պայմանավորվել են ռուսական նավթամթերքի գների առավելագույն շեմը սահմանելու շուրջ ԶՊՄԿ-ն և Սյունիքի մարզպետարանը կհամագործակցեն մի շարք ուղղություններով Եթե Կիևը հարվածի Ղրիմին, ամբողջ Ուկրաինան կայրվի. Մեդվեդև Կառավարության նոր որոշումը՝ վարժական հավաքների մասին Թուրքիան և Ադրբեջանը 2023-ին համատեղ 10-ից ավել զորավարժություն են նախատեսել Բլինքենը ԱՄՆ երկնքում հայտնված օդապարիկի պատճառով հետաձգել է այցը Չինաստան Ինչո՞ւ է գունատ «հատուկ հնեցված» կոնյակը. «Փաստ»Կոշում բախվել են թուրքական և հայկական համարանիշներով մեքենաներ․ կան զոհ և վիրավորներ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (4 ՓԵՏՐՎԱՐԻ). Էսկալատորի ամենախոշոր վթարը, «Ֆեյսբուքի» ստեղծումը, ռետինե կրկնակոշիկների գյուտը. «Փաստ»«Սերգեյ Լավրովը խճճվել է». «Փաստ»Հիմա մեր անելիքներից մեկը նաև Արցախի թեման համաշխարհային հանրության ուշադրության կենտրոնում պահելն է. Ռուբեն Վարդանյան Կարմիր Խաչի միջոցով այսօր Արցախից Հայաստան է տեղափոխվել 6 հիվանդ Եվրոպայում խաղալու ցանկություն ունեմ․ Էդուարդ Սպերցյան Արտաքին քաղաքականությունը պետք է ծառայի ոչ թե չարակամների թիվն ավելացնելուն, այլ, ընդհակառակը, ընկերների թիվը առավելագույնի հասցնելուն. «Փաստ»Արտարժույթների փոխարժեքներն այսօր Հանրապետության մի շարք ավտոճանապարհներին մերկասառույց է