Երևան, 30.Նոյեմբեր.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Սուրբ Խաչի փառաբանությունը առանցքային է քրիստոնեական կյանքում

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

ԳԵՐԱՇՆՈՐՀ Տ. ԱՐՇԱԿ ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ ՔԱՐՈԶԸ ԽԱՉՎԵՐԱՑԻ ՏՈՆԻ ԱՌԻԹՈՎ (Սեպտեմբերի 11, 2022թ., Սբ. Գայանե վանք)

Յանուն Հօր եւ Որդւոյ և Հոգւոյն Սրբոյ. ամէն: «Որ ոչ առնու զխաչ իւր եւ գայ զկնի իմ, չէ ինձ արժանի…» (Մտթ. Ժ 38):

«Ով իր խաչը չի վերցնում ու իմ հետևից չի գալիս, ինձ արժան չէ…» (Մտթ. Ժ 38):

Սիրելի քույրեր և եղբայրներ, Այսօր Սուրբ Խաչին նվիրված՝ Խաչվերացի մեծ տոնն է: Մեր Սուրբ Եկեղեցին ընդարձակ տեղ է հատկացրել Փրկչի Սուրբ Խաչի փառաբանությանը՝ Սուրբ Խաչին նվիրված տոներից մեկը ՝ Խաչի բարձրացման պատմական իրադարձության հիշատակի օրը ընդգրկելով Հայ Եկեղեցու մեծագույն հինգ տոների շարքում։ Սա նշանակում է, որ Սուրբ Խաչի փառաբանությունը առանցքային է քրիստոնեական կյանքում, այն ուղղակի նույնացվում է մեր Տիրոջ կյանքի ու տնօրինության հետ, նույնացվում է մի ճանապարհի հետ, որի ճամփորդը պիտի դառնա յուրաքանչյուր քրիստոնյա։ Խաչը կամավորաբար ընտրված զրկանքի, տառապանքի ու մահվան ճանապարհն է, որ ավարտվում է հաղթանակով։ Սա հաղթանակ չէ, որ ընծայաբերվում է, և ոչ էլ հաղթանակ, որ նվաճվում է նյութական, տեխնիկական ու տեխնոլոգիական առավելություններով։ Այս հաղթանակը կերտվում է ճշմարտության նկատմամբ աճող հավատքի, չնվազող համոզումի և անսահման սիրո ու նվիրումի շնորհիվ։ Այս ճամփորդությանն է կոչում մեզ Քրիստոս, երբ կտրականորեն պատվիրում է. «Ով իր խաչը չի վերցնում ու իմ հետևից չի գալիս, ինձ արժան չէ…»։ Սա տառապանքի, զրկանքի ու չարչարանքի քարքարոտ ու փշոտ ճանապարհն է, որ փոխհատուցվում է մխիթարությամբ ու հաղթանակով։ Քրիստոսի տառապանքը, սակայն, չունի ընդհանուր ոչինչ այն տառապանքի հետ, որն առաջանում է մեղքից, աշխարհային մտահոգություններից ու հոգսերից։ Քրիստոսի տառապանքով չեն կարող մխիթարվել նրանք, ովքեր տառապում են, այո՜, տառապում են սեփական դիրքն ու կարողությունները պահպանելու մոլուցքից, չեն կարող մխիթարվել նրանք, ովքեր տագնապած են իրենց մոլորությունները թաքցնելու վախերից: Քրիստոսի խաչով չեն կարող մխիթարվել նաև նրանք, ովքեր մարդկային մահով ամեն ինչ ավարտված են համարում. նրանց համար մահն անսահման ամայություն է ու դատարկություն։

Քրիստոսի խաչի տառապանքը մխիթարություն է բերում նրանց համար, ովքեր հրաժարվել են սեփական հավակնություններից, որոնց կյանքը սեր, զոհողություն ու բարություն է թարգմանվում։ Այս տառապանքն է հաղթանակ դառնում: Շատ են, չափազանց շատ են Տիրոջ սուրբ խաչի հակառակորդները։ Ահա դրանցից մեկը՝ մարդասիրություն կամ հումանիզմ անվան ներքո: Տեսնում ենք, թե ինչպես է մարդասիրության դրոշի ներքո մերժվում ու ժխտվում Աստվածսիրությունը, թե ինչպես է փորձ արվում Աստուծո պատվանդանին բազմեցնել մարդուն, թե ինչպես են սրբացվում մարդկային կամքը, իրավունքներն ու ազատությունները, մարդկային քմահաճույքներին զոհաբերվում պարզ խելամտությունը և անգամ` Աստվածային կամքը: Այսպես է լինում, որ բարոյազրկումն ու այլասերությունը շքերթ են կազմում ու խրախճանք անում: Ահա այս պատճառով, ինչպես ասում է Պողոս առաքյալը. «…Աստված նրանց /մարդկանց/ մատնեց անարգ կրքերի, որովհետև նրանց էգերը բնական կարիքները փոխեցին անբնական կարիքով: Նույնպես և արուները թողնելով էգի հանդեպ բնական կարիքները, իրենց ցանկություններով բորբոքվեցին նրանց հանդեպ» /Հռոմ. Ա 26/:

Տիրոջ Սուրբ Խաչի ոխերիմ ուրիշ հակառակորդ է եսակենտրոնությունը` մարդկային բոլոր ողբերգությունների պատճառը, որը չի հանդուրժում իրենից զատ այլ հեղինակություն, որը ճանաչում է միայն ու միայն մեկ աշխարհ՝ իր շուրջ պտտվող մոլորակը։ Կենդանական ինքնապահպանության բնազդերգի ներքո է կառուցվում եսակենտրության սև ամրոցը, որի պատերից ներս տեղ չի մնում Աստվածսիրությանը, հայրենասիրությանն ու եկեղեցասիրությանը։ Երեւակայեք, թե որքա՜ն տանջանք ու տառապանք կա այդ մարդու սրտում, որքա՜ն վախ ու տագնապ, որքա՜ն մաղձ ու դժգոհություն, բայց, ավաղ, սա Խաչի տառապանքը չէ: Սա տառապանքն է ինքնակենտրոն ու ինքնակիզվող մեղապարտի, որի ավարտը ավելի սարսափելի է քան հենց՝ ինքը տառապանքը։ Խաչի նենգ ու կատաղի հակառակորդ է մարդահաճությունը, բոլորին ու ամենքին դուր գալու հիվանդագին մոլուցքը, որ փաթեթավորվում է քաղաքավարության ու նրբանկատության երփներանգ ժապավեններով։ Այս ախտի պատճառով են բառերը սահում իրենց շավիղներից: Բառերը սպանվում են, լեզուն` ոչնչացվում: Վախկոտությունն ու մորթապաշտությունը թաքցվում են խոհեմության ազնվագույն թիկնոցի տակ, արկածախնդրությունը, վրեժխնդրությունն ու հավակնոտությունը քողարկվում սկզբունքայնության շքեղ պատմուճանով։ Մինչդեռ, այո՛, խաչի ճանապարհը պարզ է, անսքող ու մերկ. պարզ, ինչպես ինքը` Քրիստոս, անսքող` ինչպես Խաչյալը, և մերկ` ինչպես ճշմարտությունը: Խաչի խորհուրդը երեսպաշտություն ու մարդահաճություն, ցուցամոլություն ու արտաքնապաշտություն չի հանդուրժում: Խաչի խորհուրդը լուռ, նպատակային ու հետեւողական ճամփորդությունն է, ճամփորդություն տառապանքի դիմագրավման միջոցով դեպի հաղթանակ: Այս հանձնառությանն ենք կոչված մենք, սիրելի քույրեր եւ եղբայրներ, Քրիստոսի խաչի ճանապարհով հաղթանակի հասնելու առաքելությանը։ Մենք շատ ենք տառապել:

Տառապել ենք բնական աղետներից ու արհավիրքներից, տառապել ենք թշնամիների հարձակումներից ու ոճրագործություններից, տառապել ենք ցեղասպանությունից, գաղթից ու հայրենազրկումից, մշակութային ու հոգևոր եղեռնից, տառապել ենք, բայց չի ավարտվել մեր պատմությունը, չի ավարտվել մեր ճամփորդությունը։ Մեր տառապանքները չեն նվազել նաև այսօր, երբ արցախյան 44-օրյա պատերազմի ողբերգական իրադարձությունները հանգեցրել են մարդկային

Վահագն Ալեքսանյանը նշանակել է ՔՊ վարչության նախագահ Փաշինյանի տեղակալ` զարգացման գծով Գեղարքունիքի մարզպետը պարգևատրել է իր օգնականներին Էլեկտրաէներգիայի անջատման հասցեները և ժամանակացույցըԱհազանգ է ստացվել, որ Զվարթնոց օդանավակայանում ռումբ կաՏեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության նիստ, որը վարել է Նիկոլ Փաշինյանը Հանրապետության մի շարք հասցեներում կդադարեցվի ջրամատակարարումը Երևանում Daweoo Laganza-ն վրաերթի է ենթարկել փողոցը չթույլատրելի հատվածով անցնող ամուսիններին «Հո Ռուբեն Վարդանյա՞նը չի առաջինը շրջանառության մեջ դրել, որ Արցախը պետք է լինի անկախ, հակասություն փնտրելը զուտ քաղաքական սպեկուլյացիա է, կամ չիմացություն». Լարիսա Ալավերդյան Մեդվեդևը ՆԱՏՕ-ին կոչ է արել «ապաշխարել մարդկության առաջ» Նիդեռլանդների հավաքականը 11-րդ անգամ դուրս եկավ ԱԱ-ի փլեյ-օֆֆ Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել Երևանում գործող «Անի» սրճարանի տարածքում հայտնաբերվել է տղամարդու դի Արձանագրվել է հրադադարի խախտում, վիրավորվել է երկու մարդ. ռուս խաղաղապահներ Ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի «Ռիո Մոլ» առևտրի կենտրոնում ռումբ է դրված Ոսկեհասկ գյուղում ավտոմեքենա է այրվել Հակառակորդի կրակոցից հրազենային վիրավորում է ստացել զինծառայող Ա. Զ.-ն․ ՀՀ ՊՆ Սպասվում են տեղումներ և ջերմաստիճանի նվազում Հայ խաղաղապահների պատրաստությունը բարձր է գնահատվել Կոսովոյում և Լիբանանում Հայ-ադրբեջանական սահմանին սրացման վտանգ կա․ Stratfor հետախուզական-վերլուծական ընկերություն ԱՆԻՖ հիմնադրամը արձագանքել է Տիգրան Ավինյանի ` ապօրինի պաշտոնավարման մասին լուրերին Պատերազմի հետևանքով տեղահանվածներին բնակարանով ապահովելու ծրագիրն ավարտին կհասցվի 2024 թվականին. Արցախի ԱԺ նախագահ Հայաստանն ու Թուրքիան քննարկում են երկու երկրի քաղաքացիների՝ սահմանը հատելու հնարավորությունը. Էրդողանի խոսնակ Մեր կուսակցության ներկայացուցիչներն արել են ամեն բան ԱԺ-ում և ԱԺ-ից դուրս առկա խնդիրները բարձրաձայնելու համար․ Ելենա ԿիրակոսյանՇենգավիթ ԲԿ-ում նորածինն ու 33-ամյա ծննդկանը մահացել են. հարազատները մեղադրում են բժշկինՊոպուլիզմից ձերբազատվելու պահը. Ռուբեն Վարդանյանի խոսքը՝ լակմուսի թուղթ Թափանցիկ արևային մարտկոցները շենքերը կվերածեն էլեկտրակայանների Մեր առաջընթացը հնարավոր չէ զսպել. ՆԱՏՕ-ն կամրապնդի իր ներկայությունը Սև ծովից մինչև Բալթիկ ծով. Բլինկեն «Ալաշկերտը» պարտվեց հետնապահին Նախաձեռնվել են ենթակա զորամիավորումների, զորամասերի համալիր և բազմակողմանի ստուգումներ. ՊՆ Դոլարի փոխարժեքը նվազել է. եվրոն էժանացել է ավելի քան 4 դրամով Քիչ առաջ Նիկոլ Փաշինյանի եղբայրը վրաերթի է ենթարկվել. ինչ է կատարվել ՄալաթիայումՀանրապետության տարածքում սպասվում են տեղումներ, լեռնային շրջաններում՝ ձյան տեսքով Արցախում կլինեն էներգամատակարարման անջատումներ Հայաստանում գնաճը 2023թ. կանխատեսվում է 4,6 տոկոսի, 2024-ին՝ 3,3 տոկոսի մակարդակում. ԵԱԶԲ Տիգրան Ավինյանի պաշտոնավարումը քաղաքապետի տեղակալի պաշտոնում ապօրինի է. նա միաժամանակ զբաղեցնում է երկու պաշտոն Ստեղծված իրավիճակն անհամատեղելի է մասնագիտական գործունեության վերաբերյալ իմ մոտեցումների և գոյություն ունեցող խնդիրների լուծման նկատմամբ ունեցածս պատասխանատվության հետ. Հռիփսիմե ՍտամբուլյանԱրտակարգ դեպք Երևանում․ Niva-ն «Բելաջիո» ռեստորանի հարևանությամբ դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և մասամբ կախվել դեպի ձորակը «Ամենագետ» ծովաբողկը. որտեղի՞ց է սկիզբ առնում այդ արմատապտղի սոուսը. «Փաստ»Թմրանյութի 27 փաթեթ տեղադրել էր տարբեր վայրերում, մոտը դեռ 10 փաթեթ էլ կար Ադրբեջանի խորհրդարանում առաջարկել են փոխել երկրի անունը Վահե Հակոբյանը, Հռիփսիմե Ստամբուլյանն ու Ելենա Կիրակոսյանը դիմում են ներկայացրել` իրենց մանդատներից հրաժարվելու վերաբերյալ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (29 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ). Աշխարհում առաջին փրկարարական գործողությունը ուղղաթիռի օգնությամբ. «Փաստ»Հիմա ակնհայտորեն դրա ժամանակը չէ. «Փաստ»Մեկին՝ ՀԱՊԿ, մյուսին՝ «ՆԱՏՕ-ի օրեր». «Փաստ»Շուշիի, Մարտունու ուղղությամբ կրակ բացելու մասին Ադրբեջանի ՊՆ հաղորդագրությունն ապատեղեկատվություն է․ Արցախի ՊՆ Պղինձը թանկանում է «Օրեր են լինում, երեխաները քնած են, ինձ թվում է՝ մեկը «մամա» է կանչում». Սոսը տուն է «վերադարձել» զոհվելուց 57 օր անց. «Փաստ»Բայրամովն ու Չավուշօղլուն հեռախոսազրույց են ունեցել Ոստիկանությունը հայց է ներկայացրել ընդդեմ զոհված զինծառայողների ծնողների. Ռոբերտ Հայրապետյան Սանոսյանին հնարավոր է պաշտոնանկ անեն. «Փաստ»