Երևան, 08.Փետրվար.2023,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Կավից՝ էլեկտրականություն. թեյնիկների բազմադարյա պատմությունը․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ժամանակակից աշխարհը դժվար է պատկերացնել առանց բաժակների ու թեյնիկների, քանի որ ժամանակակից գրեթե յուրաքանչյուր մարդ թեյ է խմում: Ըստ այդմ, այդ իրերը վաղուց արդեն ամուր հաստատվել են մարդու կյանքում: Սակայն, չնայած դրան, մարդկանց մեծ մասը նույնիսկ տեղյակ չէ, թե ինչպես են առաջացել թեյնիկները, և թե ինչ ուրույն պատմություն ունեն դրանք: Առաջին թեյնիկների պատմությունը կապված է թեյի հայրենիքի՝ Չինաստանի հետ: Առաջին թեյնիկները պատրաստվել են Իսին քաղաքի մերձակայքում՝ կարմիր կավից: Դրանք արտադրվել են միայն վարպետների կողմից: Այդ կավի ամենակարևոր հատկությունն այն է, որ այն ունի ծակոտկեն կառուցվածք: Դրա շնորհիվ այն կանխում է հեղուկի արտահոսքը և թույլ է տալիս օդի ներթափանցում շրջակա տարածությունից, որպեսզի թթվածինը կարողանա հագեցնել թեյը: Այն ժամանակ հավատում էին, որ հենց այդ կավից թեյնիկների մեջ է լավագույնը պատրաստվում այդ անուշահոտ էլիքսիրը, և դրա շնորհիվ է լիովին բացահայտվում այդ ըմպելիքի համային հատկությունները, ինչպես նաև պահպանում է իր օգտակար հատկությունները ավելի երկար ժամանակ:

Ընդ որում, այդ թեյնիկները խմիչքն ավելի համեղ էին դարձնում յուրաքանչյուր հաջորդ պատրաստման ժամանակ: Դա այն պատճառով էր, որ թեյնիկի յուրաքանչյուր ծակոտկեն լցվում էր օգտակար ֆերմենտներով և եթերայուղերով: Ժամանակակից Չինաստանում գոյատևել են Իսենի մի քանի կավե թեյնիկներ: Հիմա էլ կարելի է եռացրած ջուր լցնել դրանց մեջ և հինգ րոպե անց իսկական անուշաբույր թեյ խմել: Տասնվեցերորդ դարում թեյի պաշտամունքը մտել է Ճապոնիա: Այդ տոնիկ ըմպելիքի հայտնվելուց հետո այն արագորեն համընդհանուր համբավ է ձեռք բերել: Ճապոնացիները հայտնագործել են այդ խմիչքը պատրաստելու հսկայական քանակությամբ նոր եղանակներ, իսկ ճապոնական թեյի արարողությունը հայտնի է դարձել ամբողջ աշխարհում: Այդ ժամանակ եղել է մի առանձին արդյունաբերական ճյուղ, որը միայն թեյնիկներ է պատրաստել: Ցանկացած թեյնիկ եղել է իսկական արվեստի գործ՝ զարդարվելով տարբեր մեթոդներով: Արհեստավորները թեյնիկների մակերեսին նկարել են գեղեցիկ նկարներ:

Հետագայում թեյնիկների արտադրության առաջադեմ կենտրոններից մեկը դարձել է Բիզենի նահանգը: 16-րդ դարում, նվաճելով Ճապոնիան, թեյը սկսել է նվաճել նաև Եվրոպան: Իհարկե, թեյի հետ միասին թեյնիկն է հայտնվել Հին աշխարհում: Ճիշտ է, այն ժամանակ թեյի միայն մեկ բաժին էր տեղավորվում նման տարողության մեջ: Թեյնիկը դեռ նման չէր իր ժամանակակից «ազգականին»: Այն ավելի շատ նման էր կավե փոքրիկ կաթսայի: Այն թուրքական սրճամանի և գինու իսպանական տարողության միջանկյալ տեսք է ունեցել: Այդ ժամանակ եվրոպական թեյնիկները եղել են շատ ավելի տգեղ, կոպիտ, պակաս էլեգանտ, քան իրենց արևել յան «գործընկերները»: Եվրոպացիները սկսել են ինքնուրույն պատրաստել թեյնիկներ միայն 17-րդ դարի 70-ականների վերջին: Այդ ժամանակ հոլանդացի արհեստավորներին հաջողվել է ստեղծել արտադրանք, որը կարող է դիմակայել բարձր ջերմաստիճանին: Մի քանի տասնամյակ անց մետաղից պատրաստված սպասք է հայտնվել: 18-րդ դարում սկսել են պատրաստել ճենապակյա թեյնիկներ: Հետո նրանք ձեռք են բերել իրենց ավանդական ձևը և կարողացել են մրցել չինական թեյնիկների հետ: Հետագայում այդ անոթները սկսել են պատրաստել երկաթից և արծաթից: Թեյնիկի տեսքը գրեթե չի փոխվել այդ ժամանակներից ի վեր:

19-րդ դարի վերջին հորինվել են էլեկտրական թեյնիկները: Ըստ վարկածներից մեկի, առաջին էլեկտրական թեյնիկը մարդկանց առջև է հայտնվել Չիկագոյում՝ 1893 թվականին, համաշխարհային տոնավաճառում: Գնդապետ պարոն Կրոմփթոնն է դարձել դրա գյուտարարը: Այդ սարքում ջեռուցման տարրը ներկառուցված է եղել մետաղական հիմքում: Դա մի քիչ նման է եղել էլեկտրական վառարանի: Նման թեյնիկը մեծ քանակությամբ էլեկտրաէներգիա էր սպառում, բայց ջուրը դանդաղ էր տաքանում, բացի դա, այդ խոհանոցային սպասքը շատ ծանր էր: 1923 թվականին հորինվել է նոր ջեռուցման տարր: Այն արդեն կարող էր ընկղմվել ջրի մեջ: Արթուր Լարջն է եղել դրա գյուտարարը: Նման թեյնիկն ավելի արագ էր տաքացնում ջուրը և շատ ավելի ընդունելի էր, քան նախորդը: 1956 թվականին ստեղծվել է առաջին լիովին ավտոմատ թեյնիկը, որը շատ նման է ժամանակակից թեյնիկներին: Այն ունակ էր ինքնուրույն անջատվել ջուրը եռալու դեպքում: Ռասել Հոբսն է եղել դրա ստեղծողը: Էլեկտրական թեյնիկի կառուցվածքի մեկ այլ փոփոխություն տեղի է ունեցել 20-րդ դարի վերջին:

Պարուրաձև տաքացուցիչի փոխարեն օգտագործվել է մի տարր, որը պատրաստված է չժանգոտվող պողպատից: Նախկինում տաքացուցիչը տեղակայվում էր թեյնիկի պատի մեջ, հետո այդ տարրը տեղակայվել է թեյնիկի ներքևում: Դա ջուրը թողնում է բնական համով: Բացի դա, թեյնիկներն ավելի անվտանգ են դարձել, քանի որ ժամանակակից էլեկտրական թեյնիկներում ջեռուցման մոդուլը ջրի հետ չի շփվում: Սկզբում այս թեյնիկները պատրաստվել են քրոմապատ պողպատից և պղնձից: Շատ ավելի ուշ սկսել են օգտագործել ալ յումինիում: Դրանից հետո երկար ժամանակ էլեկտրական թեյնիկի տեսքը չի փոխվել: Այժմ այդ սարքերի տեսակների հսկայական քանակություն կա: Դրանց արտադրության մեջ օգտագործվում են պլաստմաս, ապակի, չժանգոտվող պողպատ և այլն:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Արցախի Հանրապետության շրջափակման սոցիալ-տնտեսական հետևանքների մեղմացման նպատակով կառավարությունը իրականացնում է միջոցառումներ. Մեսրոպ Առաքելյան Թուրքիայում երկրաշարժի հետևանքով զոհերի թիվն աճել է Արմավիրի Երասխահուն համայնքում ապօրինի ընդերքօգտագործման դեպք է բացահայտվել Բացարձակ սուտ է. ՀՀ ՊՆ-ն հերքում է ադրբեջանական հերթական ապատեղեկատվությունը Ամերիաբանկն ամփոփեց Visa-ի հետ համատեղ արշավը. Հայտնի է Volkswagen ID.4 էլեկտրամոբիլի հաղթողըՏեղի ունեցավ Ռուս-հայկական գործարար խորհրդի հիմնադիր ժողովը (տեսանյութ) ՀԱՊԿ-ից այս հարցի հստակ պատասխանը չենք ստացել․ Նիկոլ Փաշինյան Թշնամին նույնիսկ խաբել է Նիկոլին և օկուպացրել է Հայաստանի տարածքները. Արտակ ԶաքարյանՔիչ առաջ Նիկոլ Փաշինյանն Ազգային Ժողովում արեց սենսացիոն հայտարարություն. Արմեն ԱշոտյանՇոյգուն կոշտ նամակ է գրել Ալիևին. Աղբյուր ՊԵԿ-ում 2022-ին իրականացվել է 73 ծառայողական քննություն. 89 ծառայող ենթարկվել է տարբեր կարգապահական պատասխանատվության «Ես ինձ հաջողակ համարեցի, երբ վերադարձա հայրենի գյուղ և հիմնեցի առաջին բիզնեսը». շեֆ խոհարար Յուրա Սարգսյան Դոլարի փոխարժեքը կայուն է. եվրոն թանկացել է Ադրբեջանը կրկին արգելափակել է Հայաստանից Արցախ գազատար խողովակը Ադրբեջանը կրկին արգելափակել է Հայաստան Արցախ միակ գազատար խողովակը Դպրոցներում սառը զենքի կրումը կանխելու միջոցառումների մասին․հնարավոր է արգելվող իրերի ցանկ ստեղծվի Փոփոխվել են Ucom շարժական կապի ծառայության Level up կանխավճարային սակագնային պլանների ամսավճարները Հայ փրկարարները քիչ անց կժամանեն Հալեպ, երեկոյան կհասնի նաեւ մարդասիրական օգնությունը Զինծառայողներ են կալանավորվել Երկրաշարժի հետեւանքով Թուրքիայում եւս մեկ հայ է զոհվել. Արա Գոչունյան Զելենսկին ժամանել է Լոնդոն. նրան կընդունի թագավորը Նախագահ Խաչատուրյանը և Պորտուգալիայի դեսպանն անդրադարձել են ԵՄ դիտորդական առաքելության կարևորությանը Շատ կարևոր է Վրաստանի դերը որպես Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կամուրջ. ԵՄ ներկայացուցիչ Պղինձը թեթեւակի թանկանում է Տեղի ունեցավ «Հորիզոններ. համապարփակ մոտեցում ազգային անվտանգության կերտմանը» գրքի շնորհանդեսը Հայաստանին և Ադրբեջանին հաջողվել է մոտեցնել իրենց դիրքորոշումները որոշ հարցերում. Արարատ Միրզոյան Կարմիր խաչի միջնորդությամբ Լաչինի միջանցքով Հայաստան է տեղափոխվել 17 անձ Լույս է տեսել հայոց լեզվի «Կռունկ Հայաստանի» դասագիրքը Ալեն Սիմոնյանը հանդիպել է զոհված զինծառայողների ծնողների հետ Թուրքիայում երկրաշարժի զոհերի թիվը հասել է գրեթե 7000-ի Հայաստանը Թուրքիա է ուղարկել 27, Սիրիա՝ 29 փրկարար Թուրքիայում նոր երկրաշարժ է գրանցվել Ողբերգական դեպք` Օշական գյուղում․ տանը հայտնաբերվել են տղամարդու դի և կիսաայրված անկողին ԼՂ ՄԱԿ-ի խաղաղապահներ ուղարկելու գաղափարը իրատեսական չէ. խաղաղության և անվտանգության խնդիրներն արդյունավետորեն լուծում են ռուս խաղաղապահները. ՌԴ ԱԳՆ Աղավնոն քանդում են Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն պատասխանել է Արարատ Միրզոյանի հայտարարություններինՈւկրաինայում պատերազմը դարի փորձություն է ԱՄՆ-ի և ամբողջ աշխարհի համար. Բայդեն Թուրքիայում և Սիրիայում ավերիչ երկրաշարժերի զոհերի թիվը գերազանցել է 7100 Խոստովանիր, որ կատարել ես հանցագործություններ և հեռացիր քաղաքականությունից. Վրաստանի նախագահը՝ Սաակաշվիլիին Բուք, ձյուն, մերկասառույց․ ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ Էլեկտրաէներգիայի անջատման հասցեները և ժամանակացույցը Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսումԱրցախը կանգնած է հումանիտար ճգնաժամի սպառնալիքի առջև․ ՀՀ ԱԳ փոխնախարարը՝ Պորտուգալիայի դեսպանին ՄԱԿ-ը 25 միլիոն դոլար կհատկացնի Թուրքիային և Սիրիային Կադիրովը հայտնել է, թե երբ կավարտվի Ուկրաինայում հատուկ ռազմական գործողությունը Հոլիվուդյան հայտնի դերասանը պատմել է Հայոց ցեղասպանությունից փրկված մեծ տատի մասին Թուրքիայում կրկին երկրաշարժ է գրանցվել Մարտակերտի շրջանում հրադադարի ռեժիմի խախտում է արձանագրվել․ ՌԴ ՊՆ ԵՄ-ում սկանդալ է բարձրացել Զելենսկու հնարավոր այցի մասին տեղեկության արտահոսքի պատճառովԿյանքից հեռացել է բուսաշխարհագետ, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր Սամվել Բալոյանը