Երևան, 04.Հոկտեմբեր.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Միգուցե Հայաստանն ինքն արթնանա՞ իր թմբիրից և ոչ թե օգնության խնդրանքով դիմի իրեն այս վիճակին հասցրած Արևմուտքին․ «Փաստ»

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

iarex.ru-ն «Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտությունում Ռուսաստանը պետք է պաշտպանի ինքն իրեն» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Բաքուն և Երևանը մեղադրանքներ են փոխանակել լայնածավալ սադրանքների (հարձակողական փորձերի) և սահմանամերձ շրջանների գնդակոծման առումով։ Ի՞նչ սպասել դրանից: Ադրբեջանա-հայկական հակամարտության ներկայիս սրումը լուրջ թակարդ է Ռուսաստանի համար. սրացումը սպառնում է ռուսական շահերին Անդրկովկասում և Կասպից ծովում, իսկ դրա զարգացումը կարող է հետևանքներ ունենալ Մերձավոր Արևելքում Ռուսաստանի դիրքերի վրա։ Մոսկվան, սակայն, այլևս Անդրկովկասում ինչ-որ բան հիմնովին փոխելու ընդունակ ուժի կարգավիճակում չէ։ Ռուսաստանը նախաձեռնությունն այդ տարածաշրջանում բավական զգալի ժամանակ առաջ կորցրել է առաջին հերթին սեփական գործողությունների, բայց նաև թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ադրբեջանի քաղաքական վերնախավերի հակառուսական դիրքորոշումների արդյունքում։ Այո, այդ երկրներում դեռևս կան գործիչներ, որոնք Ռուսաստանին համարում են կարևոր գործընկեր, որի հետ պետք է ճիշտ գործեր վարել, բայց այդ երկրների վերնախավերի ճնշող մեծամասնությունը Ռուսաստանին նայում է զուտ սպառողական տեսանկյունից։

Ադրբեջանը, Հայաստանից շատ ավելի էական ներուժ ունենալու շնորհիվ և գործելով լոբբիստական և այլ մեթոդներով, հաջողացրել է քաղաքական ամուր հիմքեր ստեղծել Ռուսաստանը սեփական «սպառման» օգտագործելու համար, ինչը Հայաստանը չի կարողացել անել։ Բայց այսօր երկուսն էլ Մոսկվային խաբում են։ Երևանը մշտապես հավակնում է իրեն ներկայացնել Ռուսաստանի հավատարիմ դաշնակից, բայց բոլորը գիտեն, թե որքանով այդ երկիրը ենթակա բրիտանական, ամերիկյան և ֆրանսիական ազդեցությանը։ Ավելին, Երևանն այդ ազդեցությունն է փնտրում է, ուզում է դա։ Ըստ այդմ, այդ ազդեցությունը մեծանում է, և այն խոսակցությունը, որ այն չէր ավելանա, եթե Մոսկվան «ամբողջովին անցներ Հայաստանի կողմը», միայն խոսակցություն է, ինչպես ասում են, «հօգուտ աղքատների»։ Այդ ազդեցությունն այնպիսին է, որ ներկայիս հայաստանյան քաղաքական վերնախավի պայմաններում պարզապես չի կարող չավելանալ։ Ադրբեջանի դեպքում ևս առկա է Միացյալ Թագավորության և ԱՄՆ-ի ազդեցությունը, բայց ոչ այնքան էական, որքան Հայաստանի դեպքում։

Թուրք-ադրբեջանական միությունն այդ տարածաշրջանում այնպիսի հզորություն է ձեռք բերել, որ կարող է գործել ինքնուրույն՝ ելնելով իր շահերից և անտեսելով արտաքին ուղենիշները։ Անդրկովկասում նրա նպատակները թշնամական են Ռուսաստանի համար, դա հասկանալի է, և եթե ռուսատյացության այդ ողջ արմատավորումով, որի առկայությունը Ադրբեջանում նշում են դիտորդները, Կրեմլը՝ չնայած անգլո-սաքսոնների հակազդեցությանը, այնուամենայնիվ, կարողացավ շահագրգռել Բաքվին՝ մասնակցել դեպի Իրան մուտքով ՀյուսիսՀարավ միջազգային տրանսպորտային միջանցքի ստեղծմանը, արդեն մեծ պլ յուս է Ռուսաստանի համար։ Ադրբեջանը, ըստ ամենայնի, ձգտելու է Հայաստանի ամբողջական կապիտուլ յացիային։ Արդյո՞ք ռուսները այնտեղ որևէ մեկին պետք է փրկեն, դա մեծ հարց է: Մենք բոլորս հիշում ենք, որ Երևանը հրաժարվեց լիովին մոբիլիզացվել ի պաշտպանություն Արցախի 2020 թվականին Բաքվի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդիրը ուժային ճանապարհով լուծելու փորձի ժամանակ։ Ադրբեջանը այն ժամանակ շատ օրենքներ խախտեց, բայց միջազգային իրավունքը վաղուց է խախտվել ՆԱՏՕ-ի կողմից, ինչը նշանակում է, որ պետք է քո ժողովրդին պաշտպանես քո ողջ ուժով և առկա բոլոր միջոցներով։ Երևանը դա չարեց, ինչը Բաքվին հիմք տվեց ենթադրելու, որ Հայաստանի ամբողջական կապիտուլ յացիան հեռու չէ։

Իսկ Հայաստանը ոչ միայն ոչինչ չի արել, այլ նաև չի անում, և փաստացի պաշտոնապես հայտարարել է ԼՂ-ի հետագա պաշտպանությունից հրաժարվելու մասին և ճանաչել է Ադրբեջանն այն սահմաններում, որտեղ նա տեսնում է իրեն։ Միայն մուտքը Ռուսաստանի կազմ կարող էր փրկել Հայաստանին կապիտուլ յացիայից, սակայն նման որոշումն արդեն ժամանակավրեպ է, ներկայումս չկա վստահություն, որ ՌԴ քաղաքացիների մեծամասնությունը կհամաձայնի դրան։ Այս պահին Ռուսաստանը, հավանաբար, ի վիճակի չէ զարգացնելու ևս մեկ հեռավոր և, ընդգծում եմ դա, հիմնականում անբարյացակամ տրամադրված տարածք: Դրան կարելի է ավելացնել, որ Ռուսաստանը հիմա էլ, անկասկած, երկրորդ հայրական տունն է շատ ավելի մեծ թվով հայերի համար, քան նրանք, որոնք ապրում են Հայաստանում։ Հայտնի է, թե որոնք են այժմ Ռուսաստանի առաջնահերթ խնդիրները, և գլխավոր մտահոգությունն այն է, որ պետք է թույլ չտալ ԱՄՆ-ին ու նրա դաշնակիցներին շեղել երկիրը թե՛ քաղաքական, թե՛ ռեսուրսների առումով հիմնական խնդրի լուծումից։ Իհարկե, հնարավոր է որոշել և վերադառնալ անդրկովկասյան գործերին։

Բայց միգուցե, այնուամենայնիվ, Հայաստանն ի՞նքն արթնանա իր թմբիրից և ոչ թե օգնության խնդրանքով դիմի Արևմուտքին, այսինքն՝ նրան, ով հասցրել է իրեն ներկայիս վիճակին, այլ պաշտպանվելու պատրաստակամություն հայտնի և ցուցաբերի այն։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Բայդենի վարչակազմը ձգտում է լրացնել բացը Հարավային ԿովկասումՆԱՏՕ-ն աջակցում է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հարաբերությունների կարգավորմանը Նիկոլ Փաշինյանն ու ՔՊ-ն որոշել են զավթել ԿԸՀ-ն. Դանիել Իոաննիսյան Հանրապետության մի շարք հասցեներում կդադարեցվի գազամատակարարումը Էլեկտրաէներգիայի անջատման հասցեները և ժամանակացույցը Չի կարելի երկրորդ անգամ մտնել միևնույն գետը. պետք է հայտարարվի միայն մեկ համազգային օրակարգ. Վարդան Ոսկանյան Ադրբեջանի ԶՈւ ստորաբաժանումները ականանետերից կրակ են բացել հայկական մարտական դիրքերի ուղղությամբ․ ՊՆ Եվրամիության երկրների առաջնորդները մտադիր են Եվրահանձնաժողովին խնդրել սահմանափակել գազի գները Հանրապետության մի շարք հասցեներում կդադարեցվի ջրամատակարարումը Հայաստանը կարող է էկզիստենցիալ սպառնալիքի բախվել․ Հունաստանի ԱԳ նախարար Ցյուրիխյան արձանագրությունների վերաբերյալ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի դատողություններն անընդունելի են․ՀՀ 3-րդ նախագահի գրասենյակ Սիսիան-Երևան ավտոճանապարհին բեռնատարին բախված ավտոմեքենաներից մեկի վարորդը հոսպիտալացվել է Ադրբեջանը 44-օրյա պատերազմի ժամանակ հայերին խոշտանգած հանցագործներին պետական մակարդակով հերոսացրել է․ Թաթոյան Երևանում ծեծի են ենթարկել մերսման սրահի տնօրենին, մենեջերին և աշխատակցուհուն Հայ զինծառայողների սպանության տեսանյութը ներկայացվել է ՄԻԵԴ և Արդարադատության միջազգային դատարան Բադալյան եղբայրների նախաձեռնությամբ կվերականգնվի Թալինի սուրբ Կաթողիկե եկեղեցին (տեսանյութ) ՀՀ ՊՆ-ն հայտարարություն է տարածել Արցախը պատրաստ է Ադրբեջանի հետ բանակցել բանակցային լիարժեք ձևաչափի վերականգնման դեպքում․ տեղի է ունեցել Արցախի ԱԽ նիստ ԵՄ-ն եւ Իսրայելը 10 տարվա մեջ առաջին անգամ բարձր մակարդակի բանակցություններ են վարել Իրանում բողոքի ցույցերի ժամանակ 133 մարդ է զոհվել. պնդում են իրավապաշտպանները Սյունիքում բախվել են MAN բեռնատարը, Opel Astra-ն ու VAZ 2106-ը. կա վիրավորԺամանակավորապես կփակվի Մ. Բաղրամյան պողոտան Կասյան փողոցի հետ կապող էստակադանԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Իտալիայի վճռաբեկ դատարանի պատվիրակությանը «Արամի մարմինը 10 ամիս եղել է Սևանի դիահերձարանում, այդ ողջ ընթացքում ընտանիքը Արամին փնտրել է ամենուր» Ադրբեջանը Հայաստանին է ներկայացրել «խաղաղության պայմանագրի» տարրերը Երեխան ձեռքը մտցրել է էլեկտրական մսաղացի մեջ․ դաստակի եւ մատների անդամահատում է կատարվել. ԲԿ Կադիրովը մտադիր է դիմել Գինեսի ռեկորդների գրքում հայտնվելու համար՝ իր դեմ բազմաթիվ պատժամիջոցների պատճառով Էներգաարդյունավետություն. Ինչպե՞ս ընտրել բնակարան ՊՆ-ն հերքում է Սոթքի ուղղությամբ կրակոցների և քաղաքացիական անձի վիրավորման մասին տեղեկությունըԱԺ հերթական նիստերի օրակարգի նախագծում կընդգրկվի 21 հարց Չեխիան իր քաղաքացիներին հորդորել է լքել Ռուսաստանը Ադրբեջանի հետ մահացու բախումներից հետո Հայաստանն ավելի շատ աջակցություն «գտավ» ԱՄՆ-ի մոտ, քան իր դաշնակից ՌուսաստանիՄոսկվան կոչ է անում Երևանին և Բաքվին` ուսումնասիրել զինծառայողների գնդակահարության տեսանյութը. Զախարովա Վաղը Քաջարան և Մեղրի համայնքներում շչակ է փորձարկվելու Իշխանասարում Ադրբեջանի հարձակման հետեւանքով զոհված Զորիկ Մարգարյանը միակողմանի ծնողազուրկ էր Սևան-Երևան ճանապարհին Nissan Xterra-ն բախվել է արգելապատնեշին. կա տուժածԱդրբեջանի ագրեսիայի հարցով Հայաստանի հ/կ-ները դիմել են ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հանձնակատարին «Միլանի» ավագը բաց կթողնի 3 ամիս Հրամանն արդեն գործում է Վեհափառի նախաձեռնած հարթակը կարելի է սպառված համարել․ Լևոն Տեր–Պետրոսյան Հայաստանը ավելի շատ աջակցություն ստացավ ԱՄՆ-ից, քան Ռուսաստանից. Արմեն Գրիգորյան 3 օրում բացահայտվել է 125 հանցագործության դեպք ՌԴ-ին միացած նոր շրջաններում ուկրաիներենը պաշտոնական կարգավիճակ չի ունենա «Սուրմալուի» պայթյունից երկու ամիս անց եռահարկ կիսավեր շենքը քանդելու որոշում է կայացվել Բոլորն ունեն կարծիք, որ տնտեսական աճը, որ ունենք, մեզնից անկախ աճ է, բայց դա այդպես չէ. Վահան Քերոբյան Դոլարն ու եվրոն թանկացել են ՀՀ վարչապետն ընդունել է Իտալիայի Վճռաբեկ դատարանի առաջին նախագահի գլխավորած պատվիրակությանը Դոնեցկի, Լուգանսկի, Խերսոնի և Զապորոժիեի ներառումը ՌԴ կազմ ռուսական հողերի վերամիավորման տրամաբանական շարունակությունն է. Լավրով Ճապոնիայի դեսպանը պարեկային ծառայության աշխատանքում արձանագրել է տեսանելի դրական փոփոխություններ ԱՄՆ-ն կոչնչացնի ռուսական զորքերն ու սևծովյան նավատորմը, եթե Պուտինը միջուկային զենք օգտագործի Ուկրաինայում. ԿՀՎ նախկին ղեկավար