Երևան, 29.Սեպտեմբեր.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Կվերադարձնի՞ իր ժողովրդականությունը արբալետային նետաձգությունը․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արբալետների՝ աղեղնազենքերի մասին առաջին հիշատակումը կարելի է գտնել հին Չինաստանի ձեռագրերում: Սակայն դեռ առեղծված է, թե որտեղ է այն առաջին անգամ հայտնվել։ Բանն այն է, որ չինական արբալետն ու նրա հունական եվրոպական նմանակը սկզբունքորեն տարբերվում են միմյանցից թե՛ արտաքին տեսքով, թե՛ մեխանիզմի կառուցվածքով։ Նրանց միավորում է բացառապես ռազմական նպատակների համար օգտագործման ձևը։ Չնայած դրանք շատ առումներով գերազանցել են աղեղներին (օրինակ՝ ճշգրտությամբ, ուժով և օգտագործման հեշտությամբ), սակայն չեն կարողացել ամբողջությամբ փոխարինել դրանց։ 15-16-րդ դարերը կարելի է գագաթնակետային անվանել արբալետի զարգացման համար: Դրանք բարելավվել են, զգալիորեն կրճատվել են չափսերով, հայտնվել է ապահովիչը, հնարավոր է դարձել կրակել ոչ միայն նետեր, այլ նաև մետաղական գնդակներ։ Բայց արբալետի «ուրախությունը» կարճ է տևել, քանի որ հրազենի գյուտից հետո այդ զենքի մասին սկսել են մոռանալ: Ներկայումս փորձ է արվում վերակենդանացնել այդ հնագույն զենքի նախկին ժողովրդականությունը։

Վերջին տարիներին արբալետի կիրառմամբ որսը կրկին սկսել է մեծ ժողովրդականություն վայելել։ Արբալետով նետաձգությունը, որպես սպորտաձև, բնութագրվում է տարբեր հեռավորություններից (5, 30, 50, 65 մետր) հատուկ կլոր (գունավոր կամ սև ու սպիտակ) թիրախների ուղղությամբ կրակելով։ Մրցույթի իմաստը ավելի շատ միավորներ հավաքելն է։ Այս մարզաձևի զարգացումը սկսվել է շատ վաղուց, բայց այն համաշխարհային մակարդակի է հասել միայն 1958 թվականին, երբ Բելգիայում անցկացվել է արբալետով «խաղային» նետաձգության Եվրոպայի առաջին առաջնությունը։ Գոյություն է ունեցել նաև արբալետով «դաշտային» նետաձգություն սպորտաձևը (դրա հիմնական հատկանիշներն են սպորտային նետաձգությանը մոտ կանոններն ու պայմանները), որը 1979 թվականին ճանաչվել է որպես առանձին սպորտային մարզաձև։

Հետաքրքիր է, որ կանայք և տղամարդիկ արբալետով մրցումներում օգտագործում են նույն քաշի և աղեղնալարի լարվածության արբալետներ։ Ներկայում այդ սպորտաձևի նկատմամբ հետաքրքրությունը շարունակաբար աճում է։ Տարբեր երկրներում անցկացվում են բազմատեսակ առաջնություններ, մրցաշարեր և հանդիպումներ։ Այժմ գոյություն ունի արբալետային նետաձգության երկու տարատեսակ: «Խաղային» նետաձգության արբալետը գերճշգրիտ զենք է, որը արձակում է հատուկ նետեր (պտուտակներ): Նման արբալետներ օգտագործվում են միայն մրցումների ժամանակ։ «Դաշտային» նետաձգության արբալետը զենք է, որը նախատեսված է ոչ միայն պրոֆեսիոնալ սպորտային հրաձգության, այլ նաև որսի համար։ Այս զենքի տարբերակիչ առանձնահատկությունը կաշվից, փայտից կամ պլաստմասից պատրաստված պողպատե ծայրերով փետրավոր նետերն են: Մրցույթին մասնակցելու իրավունք է տրվում միայն այն արբալետներին, որոնք փորձարկվել են հատուկ անկախ հանձնաժողովի կողմից։ Չի թույլատրվում օգտագործել անսարք արբալետներ: Արգելվում է օգտագործել լազերային, օպտիկական, էլեկտրոնային թիրախավորման սարքեր։ Մրցույթներն անցկացվում են միայն բաց տարածքներում (դաշտեր, մարզահրապարակներ) կամ հատուկ սարքավորված հրաձգարաններում։ Մրցույթների տևողությունը 3 օր է։

Արբալետային սպորտաձևերը անգնահատելի ծառայություն են մատուցում զգոնության, ճշգրտության, ուժի և տոկունության զարգացման գործում: Բացի դա, պահանջվում է զգույշ և ուշադիր վերաբերմունք, քանի որ թիրախին չկպած նետը կարող է հաղթահարել 150 մետրից էլ ավելի տարածություն և խրվել իր ճանապարհին հանդիպած ցանկացած խոչընդոտի մեջ: Արբալետների նկատմամբ մեծ հետաքրքրության շնորհիվ ամեն տարի շուկայում հայտնվում են ժամանակակից արբալետների ավելի ու ավելի շատ տեսակներ։ Դրանք ներկայումս պատրաստված են թեթև և դիմացկուն հատուկ համաձուլվածքներից, սինթետիկ թելերից, ռետինից, պլաստիկից, ժամանակակից կոմպոզիտային նյութերից։ Յուրաքանչյուր տեսակ տարբերվում է մնացածից ոչ միայն իր դիզայնով և գնով, այլ նաև որոշակի այլ պարամետրերով, որոնք օգնում են այն օգտագործողին հասնել ցանկալի արդյունքի: Բայց, ցավոք, քիչ մարդիկ կարող են իրենց թույլ տալ պրոֆեսիոնալ և որակյալ արբալետ, քանի որ նման սարքի գինը կարող է գերազանցել անգամ 6 հազար դոլարը։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Տեղեկությունները թե ադրբեջանցիները Ջերմուկից ու Իշխանասարից հետ են քաշվել` կեղծ են․ Դավիթ Թորոսյան Էլեկտրաէներգիայի անջատման հասցեները և ժամանակացույցը Ադրբեջանը մտադիր է Արցախի օկուպացված տարածքներում առաջիկա 5 տարում բնակեցնել 66 հազար մարդու Թուրքիայի ԱԽ-ն Հայաստանին մեղադրել է սադրանքներ կատարելու մեջ Ադրբեջանի հերթական սադրանքը բացահայտ արհամարհանք է ՄԱԿ ԱԽ անդամ պետությունների կողմից հնչեցված կոչերին. ԱԳՆ Ադրբեջանական ներխուժումը պետք է դատապարտվի և կանգնեցվի. Փաշինյանի գրառումը Ադրբեջանական սադրանքի հետևանքով հայկական կողմն ունի 3 զոհ․ ՊՆ Հանրապետության մի շարք հասցեներում կդադարեցվի ջրամատակարարումը Ռոբերտ Քոչարյանը երկարացնում է Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական կյանքը Թշնամու կողմն ունի տուժածներ ՀՀ–ում Ռուսաստանի դեսպանն այցելել է Վայոց Ձորի և Սյունիքի մարզեր Այս պահին կրակոցները շարունակվում են, զոհեր չունենք. Դավիթ Թորոսյան Գյուղացիները չեն կարող ցույց տալ, թե ինչն եմ սուտ ասել, ես իմ բոլոր ասածներն արել եմ. Քերոբյան ԱԺ-ում ներկայացված 3 ուժերը կարող են սկիզբ դնել իրական համախմբման և ապահովել «մասնակի իշխանափոխություն»․ Վարդևանյան Փաշինյանի «դեղին քարտը»՝ Արամ Խաչատրյանին. մարզպետարանում փոփոխություննե՞ր են սպասվում Ադրբեջանի ԶՈւ-ն կրակ է բացել արևելյան ուղղությամբ տեղակայված մարտական դիրքերի ուղղությամբ Դավիթ Տոնոյանը կմնա կալանքի տակ. դատարանը մերժել է նրան ազատ արձակել՝ 35 միլիոն դրամ գրավի դիմաց Իրանի նախագահն այսօր հանդես կգա ժողովրդին ուղղված կոչով Հայաստանում հիմնվել է խխունջաբուծության առաջին ֆերման 43-ամյա վարորդը Volkswagen-ով մի քանի պտույտ շրջվելով՝ հայտնվել է ձորակում․ տուժածներ չկան Նիկոլ Փաշինյանն ԱԺ է գնում. թիմակիցները հարցեր ունենՄիակողմանի հանրաքվեները վնասում են դիվանագիտական գործընթացին. Էրդողանը՝ Զելենսկուն Նախատեսվում է Երևանում ձևավորել երկու նոր՝ քրեական և քաղաքացիական դատարաններ Վրաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հատուկ նշանակության ստորաբաժանումները զորավարժանքներ կանցկացնեն Ադրբեջանի առավելապաշտական քաղաքականությունն անթույլատրելի է և պետք է միանշանակորեն դատապարտվի միջազգային հանրության կողմից. Արարատ Միրզոյանը՝ ֆրանսիացի սենատորներին Փայլանը՝ Թուրքիայի իշխանություններին․ «Նախ ներողություն խնդրեք հայերից, քրդերից և ասորիներից» Մի մասնակցիր քրիստոնյա հայերին սպանող նավթպետական բռնապետության «սպիտակեցման» փորձերին». Սերժ Թանկյանը` Մարկ Մարթելին Չեմ հասկանում՝ ինչ է կատարվում ամեն անգամ, երբ Հայաստանի հավաքականը հանդես է գալիս Իռլանդիայում. Կապառոս Վաղը ժամանակավորապես կդադարեցվի Շենգավիթ վարչական շրջանի որոշ հասցեների ջրամատակարարումը Աղբերք գյուղում հողարկավորեցին Ադրբեջանի վերջին ագրեսիայի հետևանքով զոհված Ադամ Կիրակոսյանին Չի ստացվի ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրի զորքը բերել, ռուսական բազա ունենալով եւ Իրանի հետ հարաբերություն կառուցելով․ Ռ․ Քոչարյան Եթե մի 10 օր էլ չմթերեցինք, խաղողը դառնում է չամիչ, քաշ էլ չի ունենալու. Հիմնական հարցը մթերման գինն է. խաղողագործ 6454 երեխայի նշանակվել է երրորդ և հաջորդ երեխայի ծննդով պայմանավորված 50,000 դրամ աջակցություն. ԱՍՀՆ Մոսկվայում ԱՄՆ դեսպանատունը կոչ է արել իր քաղաքացիներին անհապաղ լքել Ռուսաստանը Հայ ժողովուրդը ամենաշատ թվով զոհեր` 1,5 միլիոն, ունեցել է, երբ չի պայքարել. Վարդանյանը՝ ԼՏՊ-ի հայտարարությունների մասին Պատահար Գյումրի-Արմավիր ճանապարհին. վարորդը մահացել է Տարադրամի փոխարժեքը ՀՀ բանկերում «Չենք կարող բուժվել այն միջավայրում, որը մեզ հիվանդացրել է». ՀՀ երկրորդ նախագահՀայաստանը՝ «դեմոկրատիայի» և «ավտոկրատիայի» պատերազմի արանքում. Արտակ ԶաքարյանԹագուհի Թովմասյանը հյուրընկալել է Ֆրանսիայի Արտակարգ և լիազոր դեսպան Անն ԼույոյինՀայաստանում առաջին անգամ կանցկացվի հոկեյի մրցաշար ԱԻՆ-ից զգուշացնում են Թուրքիայի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները քննարկել են իրավիճակը տարածաշրջանում Արա Աբրահամյանը՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի մասին Վթարի է ենթարկվել Թալին համայնքի նորընտիր ղեկավար ՔՊ-ական Տավրոս Սափեյանը ԱՄՆ Սենատում բանաձև է ներկայացվել Բաքվին անվտանգային աջակցությունը դադարեցնելու հարցով Սպիտակ տունը մեկնաբանել է Արմեն Գրիգորյանի և Հիքմեթ Հաջիևի հանդիպումը Ընտրություն հարձակման տակ. Դոնբասը քվեարկեց Ռուսաստանին միանալու օգտինԱրմեն Գրիգորյանը Սպիտակ Տանը հանդիպել է Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի հետ Վերին Լարսի անցակետում զորակոչի ենթակա բոլոր ռուսաստանցիներին առձեռն կհանձնվեն զինվորական ծանուցագրեր