Երևան, 04.Հոկտեմբեր.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Մակերեսային եզրակացությունները, տոտալ ծայրահեղություններն ու «փրկիչների» փնտրտուքը. «Փաստ»

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հարավային Կովկասում բախվում են տարբեր տարածաշրջանային ու արտատարածաշրջանային խաղացողների շահեր, քանի որ մեր տարածաշրջանը ռազմավարական նշանակություն ունի ազդեցության տարածման տեսանկյունից և գտնվում է տարբեր հաղորդակցության ուղիների խաչմերուկում։ Միայն Հայաստանի գործոնով է պայմանավորված, որ Հարավային Կովկասը դեռևս ամբողջովին չի հայտնվել թուրքական ազդեցության տակ՝ չնայած, որ Թուրքիան աստիճանաբար ներթափանցում է Ադրբեջան, ապա նաև Միջին Ասիա։ Եվ արդեն փորձեր են կատարվում թուրքալեզու պետություններում տարբեր ոլորտներում՝ կրթականից սկսած, ռազմականով վերջացրած, ներդնել թուրքական մոդելը։

Սակայն Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից շրջապատված լինելով՝ Հայաստանն ի վիճակի չէ միայնակ դիմագրավել այդ վտանգին։ Ուստի այս տեսանկունից կարևորվում են տարածաշրջանում շահեր ունեցող այլ արտաքին ուժերի հետ մեր հարաբերությունները։ Եվ պատահական չէ, որ երբ օրեր առաջ Ադրբեջանը նոր ագրեսիայի դիմեց, և ադրբեջանական զինված ուժերը խորացան ՀՀ ինքնիշխան տարածքում, ՀՀ իշխանություններն օգնություն ստանալու հարցով դիմեցին մեր ռազմավարական դաշնակից Ռուսաստանին և ՀԱՊԿ-ին։

Ընդհանրապես, Հայաստանի համար շատ է կարևորվել ՀԱՊԿ-ի նշանակությունը՝ որպես անվտանգային հովանոցի, սակայն երբ այդ կառույցից հասցեական արձագանք չկա ՀՀ-ի նկատմամբ անվտանգության սպառնալիքի հետ կապված, ապա այն հանրային բուռն քննարկումների առիթ է տվել։ Թերևս բնական է, որ արտաքին սպառնալիքի սրման պարագայում հասարակությունը առավել էմոցիոնալ է ընկալում տեղի ունեցող իրադարձությունները, բայց, միևնույն ժամանակ, անհանգստացնող հանգամանք է, որ գործընթացներն առավել մակերեսայնորեն են դիտարկվում, միայն արտաքին՝ տեսանելի շերտերի վրա։ Օրինակ՝ Սամարղանդում Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթաժողովի շրջանակներում արված նկարի շուրջ «տիեզերական» աղմուկ սկսվեց, բուռն քննարկումներ, «վերլուծություններ», ինչպես նաև հետևություններ արվեցին։ Հանրային մի հատված էլ մեկ այլ ծայրահեղության մեջ է ընկնում ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսիի այցի հետ կապված, այն աստիճան, կարծես թե դրա արդյունքում Հայաստանի համար փրկության ուղի է բացվելու։

Ճիշտ է՝ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակի այցելությունը շատ կարևոր է, շատ կարևոր են նաև նրա խոսքում առկա մեսիջներն ու հասցեական գնահատականները, սակայն որևէ այց չպետք է գերագնահատվի, ճիշտ այնպես, ինչպես չպետք է թերագնահատվի: Առավել ևս, որ նույն Փելոսիի՝ Հայաստան այցելությունը պլանավորված էր նախքան սահմանային իրավիճակի սրումը։ Հաճախ անտեսվում է այցելության ներքո աշխարհաքաղաքական, ինչպես նաև այս կամ այլ պետության ներքաղաքական (այս դեպքում՝ ԱՄՆում սպասվող ընտրությունների) շահերի իրական դիտանկյունը։ Սա մեր հասարակության՝ առավելապես միաբևեռ դիրքորոշման արտահայտությունն է։

Իրականում հասարակությունը, բնականաբար, ամբողջապես տեղյակ չէ, թե այս ընթացքում ինչ է տեղի ունեցել և ինչ է կատարվում աշխարհաքաղաքական խոշոր խաղացողների դաշտում, այդ թվում՝ Հայաստանի հանդեպ վերաբերմունքի տեսանկյունից, քանի որ արտաքին քաղաքականության մեջ կան շերտեր, որոնք տեսանելի չեն հասարակության համար։ Օրինակ՝ արևմտամոլ հատվածը, այդ թվում՝ իշխանականները, հայտարարում են, թե հրադադարը ԱՄՆ-ի շնորիվ է կայացել, բայց հանկարծ Հռոմի պապն իր ելույթում ընդգծում է, թե այժմ լարվածությունն Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև որոշակիորեն թուլացել է, քանի որ Ռուսաստանը հանդես է եկել որպես երաշխավոր։ Իսկ Հռոմի պապն ընդհանրապես, իսկ արտաքին քաղաքականության՝ մասնավորապես հակամարտությունների հետ կապված հատկապես՝ պատահական հայտարարություններ չի անում։

Կարճ ասած՝ հանրության մի նշանակալի հատված, տեղյակ չլինելով գործընթացների մանրամասներին, կուլ է գնում միայն դրանց արտաքին շերտի, մակերեսային ազդակներին, ինչը կարող է նաև սխալ եզրակացությունների և քայլերի պատճառ դառնալ։ Այն, որ այդպես կարող է վարվել հասարակության «շարքային» շերտը, հասկանալի է, բոլորը պարտավոր չեն խորամուխ լինել մանրամասների մեջ: Սակայն ցավալի է, որ նման ծայրահեղությունների կամ մակերեսային դատողությունների խայծը կուլ են տալիս նաև իրենց փորձագետ համարողներից ոմանք:

Այնինչ, պարզ է, որ ծայրահեղական մոտեցումները, էյֆորիկ ոգևորությունները որևէ մեկի «սիրուն» մեկ խոսքից, և կտրուկ մերժումները մեկ ուրիշի՝ գոնե առերևույթ «թերացումների» դեպքում վտանգավոր են Հայաստանի համար: Մյուս կողմից՝ ցավալի է տեսնել արտաքին խաղացողների դեմքով «փրկիչների» փնտրտուքը՝ երկրորդելով հավասարակշռվածության ու առաջին հերթին սեփական «քայլն» անելու կարևորությունը: Սակայն իրականում մեր երկիրը չի կարող շահել հզոր արտաքին խաղացողների շահերի բախման կիզակետում հայտնվելուց։ Ավելին, այդպիսի իրավիճակից կփորձեն իսկույն օգտվել մեր թշնամիները։

Ուստի, մեր շահերի տեսանկյունից արտաքին աշխարհի հետ հարաբերվելու հարցում մի կողմից՝ շատ կարևոր է հավասարակշռության պահպանումը, որը հայկական կողմին ավելի ճկուն գտնվելու հնարավորություն է տալիս, իսկ մյուս կողմից էլ՝ իրական օբյեկտիվության ու իրական չեզոքության դիրքերից հանդես գալը, այլ ոչ թե կեղծ «օբյեկտիվության» ցուցաբերումը, որի արդյունքում կարող ենք հայտնվել մեզ համար լարված ծուղակում։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Պայմանագիրը կստորագրվի Բրյուսելո՞ւմ. ի՞նչ վերաբերմունք ունի պաշտոնական Մոսկվան․ «Փաստ»Մարզպետներն էլ պատասխան կտան․ «Փաստ»Ռազմարդյունաբերական համալիրում լուրջ դժգոհություններ կան․ «Փաստ»Բայդենի վարչակազմը ձգտում է լրացնել բացը Հարավային ԿովկասումՆԱՏՕ-ն աջակցում է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հարաբերությունների կարգավորմանը Նիկոլ Փաշինյանն ու ՔՊ-ն որոշել են զավթել ԿԸՀ-ն. Դանիել Իոաննիսյան Հանրապետության մի շարք հասցեներում կդադարեցվի գազամատակարարումը Էլեկտրաէներգիայի անջատման հասցեները և ժամանակացույցը Չի կարելի երկրորդ անգամ մտնել միևնույն գետը. պետք է հայտարարվի միայն մեկ համազգային օրակարգ. Վարդան Ոսկանյան Ադրբեջանի ԶՈւ ստորաբաժանումները ականանետերից կրակ են բացել հայկական մարտական դիրքերի ուղղությամբ․ ՊՆ Եվրամիության երկրների առաջնորդները մտադիր են Եվրահանձնաժողովին խնդրել սահմանափակել գազի գները Հանրապետության մի շարք հասցեներում կդադարեցվի ջրամատակարարումը Հայաստանը կարող է էկզիստենցիալ սպառնալիքի բախվել․ Հունաստանի ԱԳ նախարար Ցյուրիխյան արձանագրությունների վերաբերյալ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի դատողություններն անընդունելի են․ՀՀ 3-րդ նախագահի գրասենյակ Սիսիան-Երևան ավտոճանապարհին բեռնատարին բախված ավտոմեքենաներից մեկի վարորդը հոսպիտալացվել է Ադրբեջանը 44-օրյա պատերազմի ժամանակ հայերին խոշտանգած հանցագործներին պետական մակարդակով հերոսացրել է․ Թաթոյան Երևանում ծեծի են ենթարկել մերսման սրահի տնօրենին, մենեջերին և աշխատակցուհուն Հայ զինծառայողների սպանության տեսանյութը ներկայացվել է ՄԻԵԴ և Արդարադատության միջազգային դատարան Բադալյան եղբայրների նախաձեռնությամբ կվերականգնվի Թալինի սուրբ Կաթողիկե եկեղեցին (տեսանյութ) ՀՀ ՊՆ-ն հայտարարություն է տարածել Արցախը պատրաստ է Ադրբեջանի հետ բանակցել բանակցային լիարժեք ձևաչափի վերականգնման դեպքում․ տեղի է ունեցել Արցախի ԱԽ նիստ ԵՄ-ն եւ Իսրայելը 10 տարվա մեջ առաջին անգամ բարձր մակարդակի բանակցություններ են վարել Իրանում բողոքի ցույցերի ժամանակ 133 մարդ է զոհվել. պնդում են իրավապաշտպանները Սյունիքում բախվել են MAN բեռնատարը, Opel Astra-ն ու VAZ 2106-ը. կա վիրավորԺամանակավորապես կփակվի Մ. Բաղրամյան պողոտան Կասյան փողոցի հետ կապող էստակադանԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Իտալիայի վճռաբեկ դատարանի պատվիրակությանը «Արամի մարմինը 10 ամիս եղել է Սևանի դիահերձարանում, այդ ողջ ընթացքում ընտանիքը Արամին փնտրել է ամենուր» Ադրբեջանը Հայաստանին է ներկայացրել «խաղաղության պայմանագրի» տարրերը Երեխան ձեռքը մտցրել է էլեկտրական մսաղացի մեջ․ դաստակի եւ մատների անդամահատում է կատարվել. ԲԿ Կադիրովը մտադիր է դիմել Գինեսի ռեկորդների գրքում հայտնվելու համար՝ իր դեմ բազմաթիվ պատժամիջոցների պատճառով Էներգաարդյունավետություն. Ինչպե՞ս ընտրել բնակարան ՊՆ-ն հերքում է Սոթքի ուղղությամբ կրակոցների և քաղաքացիական անձի վիրավորման մասին տեղեկությունըԱԺ հերթական նիստերի օրակարգի նախագծում կընդգրկվի 21 հարց Չեխիան իր քաղաքացիներին հորդորել է լքել Ռուսաստանը Ադրբեջանի հետ մահացու բախումներից հետո Հայաստանն ավելի շատ աջակցություն «գտավ» ԱՄՆ-ի մոտ, քան իր դաշնակից ՌուսաստանիՄոսկվան կոչ է անում Երևանին և Բաքվին` ուսումնասիրել զինծառայողների գնդակահարության տեսանյութը. Զախարովա Վաղը Քաջարան և Մեղրի համայնքներում շչակ է փորձարկվելու Իշխանասարում Ադրբեջանի հարձակման հետեւանքով զոհված Զորիկ Մարգարյանը միակողմանի ծնողազուրկ էր Սևան-Երևան ճանապարհին Nissan Xterra-ն բախվել է արգելապատնեշին. կա տուժածԱդրբեջանի ագրեսիայի հարցով Հայաստանի հ/կ-ները դիմել են ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հանձնակատարին «Միլանի» ավագը բաց կթողնի 3 ամիս Հրամանն արդեն գործում է Վեհափառի նախաձեռնած հարթակը կարելի է սպառված համարել․ Լևոն Տեր–Պետրոսյան Հայաստանը ավելի շատ աջակցություն ստացավ ԱՄՆ-ից, քան Ռուսաստանից. Արմեն Գրիգորյան 3 օրում բացահայտվել է 125 հանցագործության դեպք ՌԴ-ին միացած նոր շրջաններում ուկրաիներենը պաշտոնական կարգավիճակ չի ունենա «Սուրմալուի» պայթյունից երկու ամիս անց եռահարկ կիսավեր շենքը քանդելու որոշում է կայացվել Բոլորն ունեն կարծիք, որ տնտեսական աճը, որ ունենք, մեզնից անկախ աճ է, բայց դա այդպես չէ. Վահան Քերոբյան Դոլարն ու եվրոն թանկացել են ՀՀ վարչապետն ընդունել է Իտալիայի Վճռաբեկ դատարանի առաջին նախագահի գլխավորած պատվիրակությանը