Երևան, 31.Հունվար.2023,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Աղքատության մակարդակը բարձրացել է, գնաճը խեղդում է, փողը թանկ է. ծավալով ավելի մեծ բյուջեն լուծում չէ». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ազգային ժողովում քննարկվում է 2023 թվականի բյուջեի նախագիծը: Կանխատեսվում է, որ 2023 թվականի պետական բյուջեն ունենալու է 2 տրլն 301,3 մլրդ դրամի եկամուտ։ Պետական բյուջեի ծախսերում ամենախոշոր ուղղությունը շարունակում է մնալ սոցիալական ոլորտը։ Սպասվում է, որ 2023 թվականին բյուջեով սոցիալական պաշտպանության ոլորտում 648,5 մլրդ դրամ կծախսվի ։ Տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը վերապահումներով է մոտենում նաև 2023-ի բյուջեին:

«Ոչ միայն 2023 թվականի, այլև նախորդ տարիների ընթացքում ՀՀ բոլոր բյուջեները եղել են մուտքերի ու եկամուտների բյուջեներ, որոնցով փորձել են պարզապես բավարարվել՝ սոցիալական, տնտեսական կամ այլ հարցերի առումով: 2023-ի բյուջեն, որպես այդպիսին, նախորդ տարիների բյուջեներից տարբերվում է միայն նրանով, որ եկամուտները շատացել են: Երբ եկամուտները շատանում են, բնական է, որ ծախսերն էլ են շատանում, բայց հարցն այն է, որ այս հանգամանքը երբևիցե թույլ չի տալիս, որ մեզ մոտ ծառացած կնճռոտ, հատկապես սոցիալական բնույթի խնդիրները լուծվեն: Որպես ասվածի ապացույց՝ ցայտուն մի քանի օրինակ բերեմ: Երբ աղքատության մակարդակը բարձրացել է, գնաճը խեղդում է, իսկ փողը թանկ է, արդեն թույլ է տալիս հստակ ասել, որ ծավալով ավելի մեծ բյուջեն երբևիցե չի կարող երկրի առջև ծառացած սոցիալ-տնտեսական խնդիրների ճոխ լուծումներ ենթադրել: Մենք մեր երկրի քաղաքացիներին վերաբերող հատկապես սոցիալական խնդիրների մասով որևէ հաջողություն չունենք: Չի հաջողվել նրանց բարեկեցությունն անգամ փոքր-ինչ լավացնել»,-«Փաստի» հետ զրույցում ընդգծեց տնտեսագետը:

Նա շեշտեց, որ գործ ունենք թվացյալ դրական իրողությունների հետ. «Օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ պատճառներով Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական, դրամական միջոցներ են հայտնվել, ինչով պայմանավորված՝ բյուջեն թվացյալ շատացել է: Այդուհանդերձ՝ սա դեռ գոյություն ունեցող հրատապ, առաջնահերթ ու առարկայական խնդիրների լուծում չի ենթադրում»:

Տնտեսագետը խնդիր է համարում ընթացիկ տարվա բյուջեի թերակատարումը ու չի կարծում, թե կառավարման նման պայմաններում այդ առումով այլ իրավիճակ կունենանք: «Առհասարակ, ցանկացած երկրի բյուջետային համակարգում ծախսերի թերակատարումը շատ արտառոց երևույթ է: Ինչ-ինչ, գոնե ծախսերի կտրվածքով գրեթե հնարավոր չէ բացասական արդյունք ունենալ: Եթե մեզ մոտ տեղի է ունեցել թերակատարում, նշանակում է, որ մենք պետական կառավարման ողորմելի համակարգ ունենք: Առավել ևս, երբ նման պայմաններում ու նման արդյունքների դեպքում առաջնահերթ բնույթի խնդիրներն ընդհանրապես լուծում չեն ստանում, և այդ ուղղությամբ անգամ քայլեր չեն ձեռնարկվում: Հասարակության համար շարունակում են տեսանելի մնալ միայն պաշտոնատար անձանց աշխատավարձերի բարձրացումները, բարձր պարգևավճարները: Մյուս ընդգծված ծախսերից են իրավապահ համակարգին ուղղված ծախսերը, մեկ շնչին ընկնող ոստիկանի թվով աշխարհում, երևի, առաջին տեղն ենք գրավում: Մեծ հաշվով, այնպիսի ուղղություններում են ծախսեր իրականացվում ու այնպիսի խնդիրների համար, որ աղքատության մակարդակը ոչ թե կրճատվում, այլ բարձրանում է: Նման կառավարման հետևանքով հրատապ ու կարևոր խնդիրները չլուծված են մնում»,-շեշտեց Վարդան Բոստանջյանը:

Տնտեսագետը նաև բյուջեով նախատեսված սոցիալական մի շարք վճարների բարձրացումները շատ սիմվոլիկ է համարում: «Բոլոր դեպքերում գոյություն ունեցող գնաճն այնպիսի ծանր խնդիրներ է առաջացրել, որ 2000-2500 դրամները որևէ ձևով չեն կարող կոմպենսացնել: Արդյունքում հասարակ քաղաքացին պարզապես ավելի ծանր վիճակում է հայտնվում, որովհետև այդ գումարներն ի սկզբանե կարելի էր ավելի կարևոր ուղղությունների վրա ծախսել: Խնդիրը չպետք է զուտ այդ վճարներն ավելացնելը լինի: Միգուցե անհրաժեշտ լինի գոտիներն ավելի ձգել, բայց պետք է կարողանանք միջոցները արտադրության, ամենատարբեր հավել յալ արժեքներ ստեղծելու վրա ծախսել: Բայց, ցավոք, նման քաղաքականություն չկա: Այս ամենը պայմանավորված է պետական կառավարման համակարգի անարդյունավետությամբ»,-ասաց տնտեսագետը:

Վարդան Բոստանջյանի համար կասկածելի են այն բոլոր ցուցանիշները, որոնք վերաբերում են նաև ներդրումների զգալի աճին, որոնց մասին հայտարարվեց նույն բյուջեի քննարկումների ժամանակ: «Ուզում եմ բոլորով տեսնենք, թե որտե՞ղ են այդ աճերը, ո՞ր ծրագրի վրա են իրականացվել: Այսօրվա իշխանությունները, իհարկե, չեն կարող ասել, որ վատ են աշխատում: Իրենք պետք է ամեն ինչ վառ գույներով նկարագրեն, ինչը իրականությանը, մեղմ ասած, չի համապատասխանում: Իրականում վերջին 4 տարվա սուտ խոսելու գործընթացն է շարունակվում: Ամենակարևոր գերատեսչություններից մեկի նախարարն ասում է՝ «կրակոցները նորմալ բան են դարձել»: Միայն սա բավարար է հասկանալու, թե ում հետ գործ ունենք»,-եզրափակեց տնտեսագետը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 
Լավրովը հեռախոսազրույց է ունեցել Բայրամովի հետ Վանաձորի գազալցակայանում տեղի ունեցած հրդեհի փաստով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ Ինչ գործունեությամբ է աչքի ընկել Ավստրիայում ՀՀ դեսպան Արմեն Պապիկյանը Ֆինլանդիայում սկսել են արտադրվել «Արևային» ավտոմեքենաներ Սարավան-«Զանգեր» հատվածում մառախուղ է․ ՀՀ 4 մարզում ձյուն է տեղում Համակարգչային խաղասրահից գողացել են հեռուստացույցներ, խաղային համակարգիչներ՝ մետաղադրամի սարքերով Արցախում 183 երեխա ծնվել է շրջափակման մեջ, 4700 մարդ կորցրել է աշխատանքը և եկամտի աղբյուրը Բարեփոխումը պետք է սկսել ջրի հաշվառման արդյունավետ մեխանիզմի ներդրումից․ Փաշինյանի այցը Ջրային կոմիտե Ոչ թե կարծում եմ, այլ վստահ եմ՝ Ավինյանը բարձր վարկանիշ եւ վստահություն չունի. Մեսրոպ Առաքելյան. «Հրապարակ»Դալասի Սուրբ Սարգիս հայկական եկեղեցին ԱՄՆ-ում ճանաչվել է 2022-ի լավագույն շինություն (լուսանկարներ) Ռուբեն Վարդանյանի ղեկավարությամբ Արցախում նիստ է անցկացվել Հանդուրժելն այլևս կործանման ու ազգային խայտառակության վերջնագիծն է... «Փաստ»Պաշտոնական նոր հաղորդագրություն՝ շրջափակված Արցախից Հայ-ադրբեջանական նոր պատերազմի սպառնալիքը չափազանց իրական է. Միջազգային ճգնաժամային խումբ հետազոտական կենտրոնի զեկույցը Սիսիանավանցի Վարդանյանների ընտանիքի նախաձեռնությամբ Սիսիանի քաղաքային պանթեոնի մուտքի մոտ «Առյուծներ» են տեղադրվել Առաջիկա օրերի եղանակը ԵՄ-ն կոչով դիմել է Ադրբեջանին Ըստ Ռուբեն Վարդանյանի, մենք ունենք մեկ ճանապարհ ԱՄՆ-ը Կիևին F-16 կործանիչներ չի տրամադրի. Բայդեն Տարադրամն այսօր 10-օրյա արձակուրդից հետո Արցախում դասերը վերսկսվել ենՄոսկվայում քննարկվել է հայ-ադրբեջանական կարգավորման գործընթացը Արցախցիների հերթական խումբը վերադարձավ հայրենիք. 50-օրվա բաժանումից հետոԱդրբեջանի ԱԳՆ-ն քաղաքացիներին խորհուրդ է տվել զերծ մնալ Իրան մեկնելուց Ակվատլոն՝ ըմբշամարտ ջրի տակ և... ոչ միայն. «Փաստ»Վերին Լարսն այսօր. երթևեկությունը դեպի ՌԴ-ի հետ Վրաստանի սահման սահմանափակվել Է ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (31 ՀՈՒՆՎԱՐԻ). Մարդաշատ ցույց Երևանում՝ ընդդեմ գնաճի. «Փաստ»Ողբերգական լուր Գեղարքունիքից․ կան զոհեր ու վիրավորներՎթարային ջրանջատումներ Սյունիքի մարզում հունվարի 31-ին«Առայժմ ոչինչ չի խոսում այն մասին, որ այսօր կամ վաղը Ռուսաստանին դուրս են մղելու Անդրկովկասից». «Փաստ»Իրանի բախումն Ադրբեջանի հետ ազդում է Ռուսաստանի շահերի վրա. «Փաստ»Առաջարկվում է ՔԿ-ի քննիչների աշխատանքը ևս համարել ռիսկային և ամսական հավելում վճարել. նախագիծ. «Փաստ»«Բարեկամները` Լեռնային Ղարաբաղին» հումանիտար ձեռնարկը Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի միջնորդությամբ Արցախից 3 հիվանդ տեղափոխվել է Հայաստան ՀԷՑ-ից տեղեկացնում են ՝ լույս չի լինելու «Թող այդ մեդալները չլինեին, կարևորն ինքը ողջ լիներ». երկու պատերազմով անցած կապիտան Անդրեյ Ավագյանն անմահացել է Արցախում. «Փաստ»Նիկոլին օդ ու ջրի պես պետք է դեգրադացված և պարալիզացված հասարակություն ու բանակ. Արտակ ԶաքարյանՄեր հնարավորություններն օգտագործելու, զարգացնելու փոխարեն, ինքներս մեզ վրա ցեխ ենք շպրտել. Արմեն ՍտեփանյանՆավթի գները չափավոր իջնում են Հայաստանն ու Արցախը կանգնած են Ադրբեջանի կողմից պատերազմի իրական սպառնալիքի առջև. Ադամ Շիֆ Այն, ինչ այս պահին պետք է իրեն. «Փաստ»Լոռու մարզի գազալցակայաններից մեկում պայթյուն է տեղի ունեցել․ կան տուժածներ ԱԱԾ-ն պետական դավաճանության նոր դեպք է բացահայտել «Թալանն իր ծավալներով վտանգավոր ձևեր է ստացել. մեկ մարդու՝ մեկ աթոռի վրա պահելու գինն ենք մենք հիմա վճարում». «Փաստ»«Այս իշխանության դեպքում ցանկացած իրավիճակի սրում մեզ համար կրկնակի սպառնալիք է». «Փաստ»Իջևան-Երևան ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ավտովթար՝ հրդեհի բռնկմամբ. կա 3 զոհ Անկախ մարմինների քաղաքականացման դիֆուզիան. «Փաստ»Ձյուն, մերկասառույց, մառախուղ․ ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ Ինչո՞ւ է ակտիվացել Թորոսյանը. «Փաստ»Ստուգումներ են սպասվում. «Փաստ»