Երևան, 08.Դեկտեմբեր.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Գործ ունենք անտրամաբանական իրավիճակի հետ» հայտարարագրման ինստիտուտը մեր բնակչության համար այս պահին շատ բարդ համակարգ է. «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Առհասարակ ֆիզիկական անձանց եկամուտների հայտարարագրման համակարգն առաջադեմ, կարևոր ինստիտուտներից մեկն է, որը զարգացած ու զարգացող երկրները ձգտում են ունենալ: Տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանի դիտարկումն է, որի կարծիքով, Հայաստանը ևս անմասն չպետք է մնա այդ գործընթացից, բայց խնդիրն այն է, թե այս ինստիտուտն ինչպես, երբ, հարկային ինչ օրենսդրության և ինչպիսի սոցիալտնտեսական քաղաքականության պայմաններում է ներդրվում: Կառավարության նախաձեռնությանն անդրադառնալով՝ «Փաստի» զրույցում Ս. Պարսյանը մի քանի խնդիր է առանձնացրել:

«Եկամուտների համընդհանուր հայտարարագրման ինստիտուտին համապատասխան օրենսդրական դաշտ պետք է ունենանք: Առաջին հերթին պետք է վերանայել Հարկային օրենսգիրքը, որով պետք է նախատեսվի չհարկվող շեմ հասկացությունը: Մինչդեռ առաջարկվող նախագծով նախատեսվում է չհարկել միայն մինչև տարեկան 12 մլն դրամի չափով տրանսֆերտները: Բացի այդ, պետք է անցնենք հարկման պրոգրեսիվ համակարգի թե՛ եկամտային, թե՛ շահութահարկի դեպքում: Շատից շատ, քչից քիչ հարկային քաղաքականություն պետք է վարել, հակառակ դեպքում կստացվի, որ հայտարարագրման պայմաններում բոլորը նույն դրույքաչափերով են հարկվելու, ինչը որոշակի անարդար մթնոլորտ կստեղծի հատկապես միջին ու աղքատ խավի պարագայում: Կառավարությունը պետք է վերանայի նաև սոցիալ-տնտեսական քաղաքականությունը՝ ցույց տալով, որ համընդհանուր հայտարարագրման միջոցով կկարողանա հասցեական քաղաքականություն վարել»,-ասաց նա՝ շեշտելով, որ ՊԵԿ-ն իր հերթին տվյալները վերլուծելու և ուսումնասիրելու համապատասխան կարողություններ պետք է ունենա:

«Բայց, փաստորեն, ստացվում է, որ ՊԵԿ-ը մարդկանց եկամուտների մասին հայտարարություն է ունենալու, բայց նրանց ծախսերի վերաբերյալ տեղեկատվություն չի ունենալու: Բացի այդ, կառավարությունն այսպիսի համակարգ ներդնելուց առաջ պետք է ակտիվ իրազեկման աշխատանքներ տանի հանրության շրջանում: Մինչ օրս այս համակարգը չի գործում անգամ պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաների պարագայում: Պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաները հայտարարագրերը ներկայացնում են սխալներով, թերություններով: Պաշտոնյա կար, որն աշխատավարձը վարկից չէր տարբերակում ու նույն տողում էր երկուսը ներկայացնում: Ընդհանուր առմամբ, հայտարարագրման ինստիտուտը մեր բնակչության համար այս պահին շատ բարդ համակարգ է, ինչը մատչելի դարձնելու համար պետք է պետական ու հասարակական ինստիտուտները միասին աշխատեն, մարդկանց բացատրեն, թե ինչպես են լրացնում հայտարարագրերը կամ էլ քաղաքացիների փոխարեն այդ աշխատանքներն իրենք իրականացնեն»,-հավելեց տնտեսագետը՝ շեշտելով, որ այդ ինստիտուտներն այս պահին չկան, թեպետ պլանավորում են 2023-ից փուլային տարբերակով ներդնել համակարգը:

«Այստեղ, կարծում եմ, գործ ունենք նաև անտրամաբանական իրավիճակի հետ: Ինստիտուտը մշակված է այն տրամաբանությամբ, որ քաղաքացին ինքը պետք է լրացնի իր հայտարարագիրը. այսինքն, ինքը կլրացնի, թե գումար կվճարի ու մասնագետը այն կլրացնի, քաղաքացին ինքն է որոշում: Բայց քանի որ համակարգը նոր է, պետությունը, հասարակական հատվածը պետք է իրենց աջակցությունը ցուցաբերեն: Խոսքն օգնող մեխանիզմներ նախատեսելու անհրաժեշտության մասին է, քանի որ դրանց բացակայության դեպքում կարող են փաստի առաջ կանգնել: Օրինակ՝ հերթական անգամ լինի որոշում ու մնա թղթի վրա: Նպատակը լավն է, բայց փոփոխությունը կարող է այնպես իրականացվել, ինչի արդյունքում հնարավոր է ամբողջովին խեղաթյուրվի դրական իմաստը, արդյունքը, և մարդիկ ոչ թե բարելավում զգան, այլ փոշմանեն, որ ներգրավվել են գործընթացի մեջ»,-նկատեց մեր զրուցակիցը:

Մատնանշելով սոցիալական իրավիճակը՝ նա հավելեց. «Հայաստանի պարագայում, որտեղ աղքատության մակարդակը պաշտոնական տվյալներով 27 տոկոս է, նման համակարգի ներդրումը բավականին լուրջ դժգոհության ալիք կարող է առաջացնել սոցիալապես խոցելի խմբերի շրջանում: Կառավարությունն այդ գնահատականներն արդյոք տվե՞լ է: Ակնհայտ է, որ չի տվել: Անգամ օրենքի նախագծի հիմնավորման մեջ որևէ հաշվարկ չունեն, թե այդ համակարգի ներդրման արդյունքում որքան հարկ է ավելանալու, որքանը՝ նվազելու, կամ որ խմբերն են շահելու: Որևէ ֆինանսական հիմնավորում չկա»:

Մյուս կողմից՝ Սուրեն Պարսյանը նշեց՝ լավ օրից չէ, որ կառավարությունը նման համակարգ է ցանկանում ներդնել. «Այս համակարգին անցնելու մի քանի նպաստող հանգամանք կա: Տարբեր միջազգային ինստիտուտներ, այդ թվում՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը, Համաշխարհային բանկը հենց այս մասով իրենց տարբեր վարկային փաթեթներում ՀՀ-ի վրա որոշակի պարտավորություններ են դրել: Բացի այդ, հաջորդ տարիների ընթացքում մեր պետական պարտքի սպասարկման համար ավելի մեծ գումարներ են հատկացվելու. տարեկան պետք է 1,3 մլրդ դոլարի չափով պետական պարտքի համար գումար վճարենք, ինչը մեր դեպքում պետք է լուծվի նաև լրացուցիչ հարկային եկամուտների հավաքագրման միջոցով:

Կառավարությունն այդ քայլով ևս փորձում է ապագայում լրացուցիչ եկամուտների հավաքագրման հիմքեր, աղբյուրներ ստեղծել: Սա, բնականաբար, կարող է մեծ հարված հասցնել միջին և աղքատ խավին և նման լինի «ամանի տակ քերելու» քաղաքականությանը: Ամեն դեպքում, ֆինանսական կայունությունն ապահվելու հարցում նոր մեխանիզմներ են փնտրում, որից մեկն էլ այս ինստիտուտն են դիտարկում: Ընդհանուր առմամբ, բազմաթիվ խնդիրներ ունենք, և, չնայած տնտեսական աճին, աղքատների թիվը շարունակում է ավելանալ: Այս պայմաններում առանց իրազեկման, առանց համապատասխան օրենսդրական փոփոխությունների նման մի ինստիտուտ բերելն ու ներդնելը ժամանակավրեպ է»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ՌԴ ՊՆ-ն՝ Արցախում տիրող իրավիճակի մասին Փաշինյանին է ներկայացվել Էկոնոմիկայի նախարարության 2022թ. գործունեության հաշվետվությունը ԵՄ պատժամիջոցների ներքո կհայտնվեն ռուսական ԶԼՄ-ների շատ ներկայացուցիչներ. Բորել Շինուհայր-Հալիձոր ճանապարհահատվածում մառախուղ է, Ստեփանավանի ոլորաններում՝ տեղ-տեղ մերկասառույց ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ ՀՀ ԶՈՒ պատվիրակությունն այցելել է ՆԱՏՕ-Վրաստան համատեղ ուսումնական և գնահատման կենտրոն Ադրբեջանական SOCAR-ը դադարեցրել է թուրքական նավթավերամշակման գործարան ռուսական նավթի մատակարարումըԱրագածոտնում բախվել են «ՎԱԶ» մակնիշի 2 ավտոմեքենաներ․ 6 վիրավորներից մեկն անչափահաս աղջիկ է «Վարկաբեկող խոսակցություններ են»․ Սեյրան Մեջլումյանը մեղադրյալի կարգավիճակ չունի Հայկական կողմին փոխանցված 13 զինծառայողների մարմինները նույնականացվել են ՃՏՊ` Արտաշատի խճուղում Ստեղծեք քաղաքական ճգնաժամ, վայր դրեք մանդատները. Արթուր Համբարձումյան ՀՀ ՊՆ-ն հայտարարություն է տարածել Մինչև տարեվերջ Հայաստանի ու Թուրքիայի միջև կսկսվեն օդային բեռնափոխադրումներ «Զույգ դաստակներին՝ շան կծած վերքեր» ախտորոշմամբ հոսպիտալացված կինը, գիտակցության չգալով, մահացել է Բիշքեկում կկայանա Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Հանգստյան օրերին Դիլիջանը հյուրընկալելու է «ԱրմՌոբոտիքս 2022» մրցույթըՊՊԾ-ում աշխատավարձը 100%-ով բարձրացնելու հնարավորություն ենք ստեղծելու․ ԱԽՔ Կորոնավիրուսի և ռազմական ծախսերի համար այս տարի հատկացվել է համապատասխանաբար 1,6 և 9 միլիարդ դրամ Նախկին նախագահները թարմ ինֆորմացիայի չեն տիրապետում, որ իրենց թիկնազոր տրամադրվի. Հայկ Սարգսյան Պաշտպանության նախարարության հայտարարությունը Արցախի նոր կառավարությունը ձևավորվելու է հունվարի սկզբին, իսկ լրամշակված բյուջեն պատրաստ կլինի փետրվարին. Ռ. Վարդանյան Զելենսկին գիտի, որ ցանկության դեպքում ուկրաինական հակամարտությունը կարող է ավարտվել հենց վաղը. Պեսկով Ուղեղի պայթյուն. Դիզայներները մշակել են կրիայի տեսքով լողացող քաղաքի նախագիծ Բրյուսելի երազանքը Ռուսաստանին Հարավային Կովկասից դուրս մղելն է. ՌԴ ԱԳՆ Ռուբեն Ռուբինյանը հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանի հետ Մեկնարկել է Խաչատրյանի անվան 10-րդ միջազգային փառատոնը Մի անցքը դարձրել եք անհաղթահարելի խնդիր. Դումանյան Մոսկվան և Թեհրանը համաձայնագիր կստորագրեն. ՌԴ-ում Իրանի դեսպան Կկայանա «ԱրմՌոբոտիքս 2022» հայաստանյան 14-րդ առաջնությունը Ցավալի լուր դերասանուհի Դիանա Գրիգորյանից...Նա կորցրել է ամենահարազատ մարդկանցից մեկին Գագիկ Ծառուկյանի կարևոր քայլը Դոլարն ու եվրոն էժանացել են Զելենսկին հայտնել է` երբ կարող է ավարտվել պատերազմը ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը` որպես միջազգային հարթակ, «թաղվել» է Վաշինգտոնի և Փարիզի կողմից. Զախարովա Իրանում առաջին անգամ մահապատժի են ենթարկել փողոցային ցույցերի մասնակցի Նման բան չկա՛․ ԱԽՔ-ը՝ Լավրովի՝ «Պրահայում ԼՂ հարցը փակելու» մասին «Մանկական եվրատեսիլ-2022»-ով պայմանավորված՝ դեկտեմբերի 10-ին և 11-ին կլինեն փակ փողոցներ Ինքնասպանության փորձ՝ ընտանեկան բռնության հետևանքով․ մեղադրանք է ներկայացվել 25-ամյա կնոջ ամուսնուն և վերջինիս մորը Մոսկվան և Թեհրանը երկարաժամկետ համապարփակ համագործակցության համաձայնագիր կստորագրեն. ՌԴ-ում Իրանի դեսպան Իրանը չի ընդունում տարածաշրջանի աշխարհագրական սահմանների որևէ փոփոխություն. դա սկզբունքային քաղաքականություն է. ԻՀՊԿ փոխհրամանատար Նվազագույն աշխատավարձը հունվարից կբարձրանա, կբարձրանան նաև բազային աշխատավարձերը Օդի ջերմաստիճանը կնվազի` հասնելով -15-ի «Լավ չեմ, ազատեցեք ինձի». Բաքվի բանտից ահազանգել է Վիգեն Էուլջեքյանը Թոշակների բարձրացումը շռայլություն չէ. Նարեկ Մկրտչյան ԱՄՆ Սենատի հանձնաժողովը Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի գործողությունները ճանաչել է որպես ցեղասպանություն Ինչո՞ւ և ինչպե՞ս. Եգիպտական բուրգերի կառուցման՝ դեռևս անհասկանալի և անբացատրելի ընթացքն ու պատճառները. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (8 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ). Ստորագրվել է միջին և փոքր հեռահարության հրթիռների լիկվիդացիայի պայմանագիր. «Փաստ»Լույս աշխարհ է եկել 44-օրյա պատերազմի հերոս Վահե Կարապետյանի եղբայրըԿոչ ենք անում ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությանը չստեղծել արհեստական խոչընդտներ. ԲՊՀ ուսանողական խորհրդի հայտարարությունը