Yerevan, 01.February.2023,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
BREAKING


Գյուղատնտեսության ապագան իշխանություններին իրականում չի էլ հետաքրքրում. «Փաստ»

ECONOMICS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Գյուղատնտեսությունը մեր երկրի տնտեսության առանցքային նշանակություն ունեցող ոլորտներից է, իսկ դա ենթադրում է, որ այն պետք է հատուկ հոգածության առարկա լիներ իշխանությունների կողմից, բայց կյանքը հակառակ պատկերն է ցույց տալիս։ 2018 թվականից սկսած Հայաստանում գյուղատնտեսությունն անկում է արձանագրում։ Եվ ուշագրավ է, որ այս տարի, երբ ակնկալվում է, որ տարին կփակենք երկնիշ տնտեսական աճով, գյուղոլորտում անկումային տրամադրությունները պահպանվում են։ Իսկ եթե տարիներ շարունակ տնտեսության մեջ գյուղատնտեսության մասնաբաժինը նվազում է, ապա դա նշանակում է, որ մեր գյուղատնտեսությունն ուղղակի ինքնաոչնչացման ճանապարհով է գնում։

Այսինքն, եթե այսպես շարունակվի, ապա շատ հավանական է, որ մի քանի տարի անց կազմակերպված գյուղատնտեսություն այլևս չունենանք։ Եվ դա այն պարագայում, երբ ռուսուկրաինական հակամարտության պատճառով աշխարհում պարենային ճգնաժամ է առաջացել, իսկ մյուս կողմից էլ այդ ճգնաժամը խորացել է այն պատճառով, որ աշխարհի տարբեր մասերում այս տարին երաշտային էր, և մի շարք մթերքների հարցով ակնկալված բերքը չի ստացվել։ Ուշագրավ է, որ իշխանության գալուց հետո Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարում էր, թե Հայաստանում իրենք հեղափոխական տեմպերով պետք է զարգացնեն գյուղատնտեսությունը, բայց կարճ ժամանակ անց, առանց երկար-բարակ մտածելու, կրճատեցին գյուղատնտեսության նախարարությունը։ Իսկ հիմա չկա հատուկ մասնագիտացված կառույց, որը կոնկրետ կզբաղվի գյուղատնտեսական ապրանքների արտադրության խթանման գործով։

Դրա համար էլ կառավարությունը գրեթե միշտ ուշացած է արձագանքում ոլորտում առկա խնդիրներին։ Օրինակ՝ նախքան ցանքսը պետք է լուծված լինեն սերմացուի, պարարտանյութերի, տրանսպորտի ու դիզվառելիքի հարցերը, բայց մինչև գյուղատնտեսությամբ զբաղվող մարդիկ իրենց բողոքի ձայնը չեն բարձրացնում, օրերով չեն բողոքում, սայլը տեղից չի շարժվում։ Մինչև Փաշինյանը կառավարությունում խորհրդակցություն է անում, մինչև որոշվում է, թե ինչ ծրագրեր պետք է կատարվեն, արդեն այլ խնդիրներ են ծագում գյուղատնտեսների համար։ Այս անգամ էլ, օրինակ՝ ոռոգման հարցն է բարձրանում։ Պարզվում է, որ ջրամբարներում անհրաժեշտ քանակությամբ ջրային պաշարներ չկան, և իշխանությունները, կրկին առանց երկար-բարակ մտածելու, ընտրում են ամենահեշտ ճանապարհը. որոշում են միլիոնավոր խորանարդ մետրերի ջուր բաց թողնել Սևանա լճից։ Սակայն բաց թողնված ջուրն էլ նորմալ չի կառավարվում, և այն դեպքում, երբ որոշ ցանքատարածություններ անհրաժեշտ չափով չեն ոռոգվում, ջրի մի մասը Հրազդան գետով անարգել հոսում է դեպի Արաքս, որտեղից Թուրքիան ջուրը վերցնում է և ամբարում։ Այնինչ, հենց Հայաստանն այդ ջրի կարիքը շատ ունի։ Հետո էլ գալիս է գյուղմթերքի մթերման կամ արտահանման կազմակերպման հարցը։

Ու գրեթե ամեն տարի այս թեմայով մեծ աղմուկ է բարձրանում։ Գյուղացիները բողոքում են, որ բերքն իրացնելու խնդիր ունեն կամ ցածր գներով են մթերում, որի արդյունքում չեն կարողանում փոխհատուցել իրենց ծախսած գումարները։ Օրինակ՝ այսպիսի խնդիրների առաջ են կանգնել խաղողագործները։ Իսկ իշխանությունները հարցին պատշաճ լուծում չեն տվել, դրա համար էլ բազմաթիվ խաղողագործներ սկսել են քանդել իրենց խաղողի այգիները, այդ թվում՝ նաև երիտասարդ այգիները։ Բայց, կարծես թե, իշխանություններին շատ քիչ է հուզում այս հարցը։ Դրա համար էլ էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանը հայտարարում է, թե խաղողի մթերման հարցն ամբողջությամբ լուծված է, և ոչ մի խնդիր չկա։ Մյուս կողմից էլ իշխանական ներկայացուցիչները նշում են, որ եթե խաղողի մշակումը ձեռք չի տալիս, կարող են խաղողագործներն այլ մշակաբույսեր աճեցնել։

Բայց պետք է նկատի ունենալ, թե այդպիսի այգիներ նորից ստեղծելու համար ինչքան ժամանակ ու ռեսուրսներ են անհրաժեշտ լինելու, եթե խաղողի պահանջարկը կրկին աճի։ Ընդհանուր առմամբ, իշխանությունների մոտեցումն այնպիսին է, որ եթե մի քանի նախաձեռնությամբ են հանդես եկել, օրինակ՝ քիչ տոկոսներով կամ անտոկոս գյուղատնտեսական վարկեր են տրամադրել, ապա դա բավարար է, ու գյուղատնտեսությունը պետք է ինքն իրեն իներցիայով զարգանա։ Այնինչ գյուղոլորտը մշտական հոգածության կարիք ունի՝ ցանքսից մինչև մթերում և արտահանում։ Հայաստանից արտահանումը նաև դիվերսիֆիկացիայի կարիք ունի, սակայն իշխանությունները արտահանման հարցում նույնիսկ ի վիճակի չեն լուծել Սև ծովի «Փոթի» և «Կավկազ» նավահանգիստների միջև հաղորդակցության հարցը, որի մասին հայտարարությունները մնում են օդից կախված։

Արդյունքում մեր արտահանումը միշտ կախված է լինում Լարսի ճանապարհից, իսկ սպառման շուկան նույնն է մնում։ Այսպիսով, եթե ընդհանուր առմամբ բնորոշենք իշխանությունների մոտեցումը, ապա նրանց գյուղատնտեսության ապագան իրականում չի էլ հետաքրքրում։ Դրա համար էլ հայ-թուրքական սահմանների բացման արդյունքում հայկական գյուղատնտեսության համար ստեղծվելիք վտանգների մասին հարցին ի պատասխան Փաշինյանը չի բացառում, որ հայկական արտադրանքը կարող է նաև կորցնել իր մրցունակությունը, բայց կարևորն այն է, որ այլ ոլորտներ զարգացում կապրեն։ 

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

The largest tech event in the trans-Caucasus region will take place from March 10 to 12Ameriabank Leading the Mortgage Market Five Years in a Row Global Finance: Converse Bank is Armenia's leading bank in Trade FinanceUcom offers social media users to take part in #ՄիՍպասիր challenge and get giftsIdram as Ayb's partner for contests Unibank Launches Google Pay Support for Card Users in Armenia Today marks the 33rd anniversary of the Armenian pogroms of BakuThe beneficiary of “The Power of One Dram” in January is the educational program “Talentum” Unibank branch in Ashtarak was reopened in a new address New Year in Idram. results of 2022I wholeheartedly congratulate all Armenians around the world on the occasion of the Holy Nativity and Theophany of Our Lord Jesus Christ․ Gagik TsarukyanAmeriabank named Best Foreign Exchange Bank in Armenia by Global FinanceIFC, Amundi-Acba Launch Partnership to Increase Investment in Armenia’s Infrastructure Head of Abovyan community Eduard Babayan appealed to UN Secretary General Antonio Guterres and President of UN ECOSOC Lachesara Stoeva First in Armenia. IDBank presents Visa Travel card for travel loversRESO Insurance company was renamed REGO Insurance Ucom sponsored the 90th anniversary celebration of the "Bookinist" bookstoreUse of Smart Solutions at Financial Companies: Ameriabank Partners Silicon Mountains 2022Today, 120, 000 citizens of Artsakh (Nagorno-Karabakh) are on the verge of genocide“Smart Infrastructures” panel discussion in participation of the ICT companies and Public Services Regulatory Commission Ameriabank named the Bank of the Year 2022 in Armenia by The Banker MagazineAMD 4․653․223 to "Aren Mehrabyan" foundation: beneficiary of "The Power of One Dram" for December is the Health Fund for Children of Armenia I personally promised the greatest athlete that he will definitely witness the eternity of his own fame. Gagik Tsarukyan Ameria PhonePOS. New application for receiving non-cash payments with a smartphoneAnother dollar tranche of bonds from IDBankAraratBank acts as an underwriter of National Mortgage Company RCO bonds Converse Bank customer wins Visa campaign IDBank “Malatia" branch now more comfortable and modernConverse Bank announces the launch of the new coupon bonds placement It is already possible to make payments with IDBank cards via Apple Pay Philippe Delmotte was elected as a Board member of Unibank UCOM OFFERS BUYING A PRO QUALITY SMARTPHONE AT 3800 AMD/MONTH AND GET HIGH QUALITY WIRELESS EARBUDS Success of the family business based in Tavush: from a home to a guest house and a small winery Ameriabank Launches Google Pay and Google Wallet Support for Card Users in Armenia Ucom subscribers to enjoy the best roaming rate of 8 amd/mb in Georgia, Egypt and UAEGoogle Pay™ is available for Acba bank customers Google Pay is a new contactless payment option for Converse Bank customers Ucom has introduced future network Wi-Fi 6E routersAMD 4,827,643 to the Homeland Defender’s rehabilitation center: The November beneficiary of "The Power of One Dram" is the "Aren Mehrabyan" Foundation AraratBank underwrites FINCA UCO bonds Ookla® has awarded Ucom with both “The Fastest Fixed Network in Armenia 2022” and “The Fastest Mobile Network in Armenia 2022” awards Ameriabank: At the Vanguard of Armenia's Banking Sector Cooperation between "Made in Armenia" NGO and Dubai Silicon OasisUcom is the best telecommunications company 2022 in Armenia as per Global Banking & Finance Review magazine IDBank issues two tranches of bonds at once։ AMD and USDI will help you to get acquainted with the world of finance. Idram Junior, a revolutionary new financial tool for kids With the technical support of Ucom, the world cadet, youth and junior sambo championships 2022 were held in yerevan Sustainalytics Confirms the Compliance of Unibank’s Green Bond Framework with the International Standards Subscribers of UCOM’S all time best offer to enjoy additional benefits "Hovhannes Hovhannisyan and Alexander Spendiaryan: spirictual connections"