Երևան, 03.Մարտ.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (1 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ). Արձանագրվել է կորոնավիրուսով վարակման առաջին դեպքը. «Փաստ»

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օր, Կարակալպակիա՝ Կարակալպակերենի օր, Ռուսաստան՝ Մարտական սխրանքի օր, Ռումինիա՝ Ռումինիայի միավորման օր, Պորտուգալիա՝ Անկախության օր, Ուկրաինա՝ Դատախազության աշխատողների օր։

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1824 - Թիֆլիսում բացվել է Ներսիսյան դպրոցը (գործել է մինչև 1924 թ.)։

1827- Սուլթան Մահմուդ 2-րդը շուրջ 12 հազար հայ կաթոլիկներ է արտաքսել Կ. Պոլսից, որոնցից 4 հազարը ցրտից զոհվել է ճանապարհին, իսկ մյուսներն անցել են Փոքր Ասիայի գավառներ։ –հիմնադրվել է Շուշիի հայկական տպարանը։

1853- Ղրիմի պատերազմի ժամանակ Կովկասյան ճակատում տեղի է ունեցել Բաշկադիկլարի ճակատամարտը, որտեղ Բեյբութովի ղեկավարած ռուսական բանակը ջախջախել է թուրքերին:

1876- թուրքական կառավարության ցուցումներով հրդեհվել է Վանի շուկան, որը զգալի նյութական վնաս է հասցրել տեղի բնակչությանը։

1880 - ծնվել է կոմպոզիտոր Սպիրիդոն Մելիքյանը։

1894- հրատարակվել է հայ բանվոր-հեղափոխականների միավորման նոր օրգան «Կռիվ» թերթը։

1899 –վախճանվել է հասարակական գործիչ և հրապարակախոս Տիգրան Երկաթը։

1903 –վախճանվել է պատմաբան, աշխարհագրագետ, բանասեր Մանվել Քաջունին։

1907 - Թիֆլիսում լույս է տեսել հայկական «Անկախ մամուլ» թերթի առաջին համարը:

1914 –Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սկսվել է ռուսական բանակի՝ Սարիղամիշի օպերացիան, որի արդյունքում ջախջախվել է Էնվեր փաշայի բանակը։

1917- Խորհրդային Ռուսաստանի ազգությունների գործերի ժողովրդական կոմիսարիատին կից ստեղծվել է հայկական գործերի կոմիսարիատ, որի կոմիսար է նշանակվել պետական գործիչ Վառլամ Ավանեսովը, իսկ տեղակալ՝ բանաստեղծ Վահան Տերյանը։

1919- Զանգեզուրի Գեղաձորի հարթավայրում հավաքվել են Գարեգին Նժդեհի ղեկավարած ջոկատները և սկսել գործողություններ տարածաշրջանի մնացած ադրբեջանական բնակավայրերի դեմ։

1920 - Ադրբեջանի հեղափոխական խորհուրդը հայտարարել է, որ ճանաչում է Լեռնային Ղարաբաղը, Զանգեզուրը, Նախիջևանը՝ որպես Հայաստանի բաղկացուցիչ մաս։

1921- Հայաստանում տեղի են ունեցել գյուղական, գավառակային և գավառային խորհուրդների առաջին ընտրությունները։

1923- Երևանում բացվել է Հայաստանի պետական կոնսերվատորիան:

1929- սկսել է գործել Քանաքեռի նոր ռադիոկայանը:

1941- Երևանում կազմավորվել է 89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիան՝ գնդապետ Սիմոն Զաքյանի հրամանատարությամբ։

1955– ծնվել է ֆրանսահայ ռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ և պրոդյուսեր Սերժ Ավետիքյանը։

1980 –վախճանվել է ֆրանսահայ գրող Զարեհ Որբունին։

1989- Երևանում կայացած ՀՀ Գերագույն խորհրդի և ԼՂԻՄ Ազգային խորհրդի միացյալ նիստում ընդունվել է Հայաստանի հետ Լեռնային Ղարաբաղի վերամիավորման մասին պատմական որոշումը։

1995-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Յամայկայի հետ։

2005- Լոնդոնի «Քրիստիս» միջազգային աճուրդում 1,5 միլիոն դոլարով վաճառվել է Հովհաննես Այվազովսկու նկարներից մեկը:

2006- ամերիկահայ մեծահարուստ Քըրք Քըրքորյանը 800 միլիոն դոլարով վաճառել է աշխարհի ամենախոշոր ավտոընկերության՝ «Ջեներալ Մոթորսի»՝ իրեն պատկանող 10 տոկոս մասնաբաժինը:

2008– «Նաիրիտ» գործարանը դադարեցրել է գործունեությունը։

2012- Կոնգոյի մայրաքաղաք Բրազավիլի օդանավակայանում վթարի է ենթարկվել Իլ76 բեռնատար ինքնաթիռը, անձնակազմի բոլոր 7 անդամները զոհվել են, որոնցից 5-ը եղել են Հայաստանի քաղաքացիներ։

2014- Հռոմի պապն այցելել է Ստամբուլի «Սուրբ Փրկիչ» հայկական հիվանդանոց, որտեղ պառկած է եղել Պոլսո հայոց պատրիարք Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյանը:

2020-համաձայն պայմանավորվածության, ադրբեջանական ստորաբաժանումները մտել են Լաչինի շրջան: Ադրբեջանի նախագահ Ալիևը հայտարարել է, որ Լաչինն արդեն ադրբեջանական է և Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտություն արդեն չկա:

ԱՇԽԱՐՀ

1774 -ուժի մեջ է մտել առևտրային բոյկոտը Մեծ Բրիտանիայի և նրա հյուսիսամերիկյան գաղութների միջև, որը նախաձեռնել էր Աշխարհամասային կոնգրեսը։

1800 -Լայպցիգում հիմնադրվել է Հոֆմայստերի և Կյունելի «Edition Peters» երաժշտական հրատարակությունը, որը աշխարհի ամենահին երաժշտական հրատարակությունն է. այն ներկայումս ևս գործող է։

1887 -հրատարակվել է «Էտյուդ մուգ տոներով» վեպը, որը առաջին գիրքն է Շերլոկ Հոլմսի մասին։

1891– կանադացի սպորտային մարզիչ Ջեյմս Նեյսմիթը կազմակերպել է իր հորինած բասկետբոլի առաջին խաղը։

1913 -«Ֆորդ մոթորս կոմպանի» ընկերությունում սկսել է գործել ավտոմեքենաների արտադրության առաջին հոսքագիծը։

1918– Հարավսլավիայի թագավորությունը հռչակել է իր անկախությունը Ավստրո-Հունգարիայից։

1934 -ԽՍՀՄ-ի Լենինգրադ քաղաքում սպանվել է հայտնի հեղափոխական Սերգեյ Կիրովը։

1943 -Թեհրանում ավարտվել է երեք դաշնային երկրների ղեկավարների՝ ԽՍՀՄ-ի (Ստալին), ԱՄՆ-ի (Ռուզվելտ) և Մեծ Բրիտանիայի (Չերչիլ) գագաթաժողովը։

1945-ծնվել է ռուս դերասան, հումորիստ Գենադի Խազանովը։

1949-սպանվել է կոլումբացի նարկոբարոն Պաբլո Էսկոբարը։

1953 - Չիկագոյում լույս է տեսել «Փլեյբոյ» ամսագրի առաջին համարը։

1959– Վաշինգտոնում ստորագրվել է Անտարկտիկայի մասին համաձայնագիրը, ըստ որի, Անտարկտիդան կարող է օգտագործվել միայն խաղաղ նպատակներով։

1972– վախճանվել է ռուս նշանավոր մաթեմատիկոս Նիկոլայ Լոբաչևսկին։

1996 -սկսել է հեռարձակվել ռուսական «СТС» հեռուստաալիքը։

2019 -Չինաստանի Ուհան քաղաքում արձանագրվել է կորոնավիրուսով վարակման առաջին դեպքը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

«Զենքով դուրս եկան դիմացս»․ ի՞նչ է պատմում գերությունից վերադարձած Նունիկ տատըԳանձ փնտրողները լքված կալվածքում դիակ են հայտնաբերել Արևմուտքի հեռու գնացող ծրագիրը. Թուրքիան տարածաշրջանում կփոխարինի ՌԴ-ին 39-ամյա Տիգրան Ե.-ն ներկայացել է ոստիկանություն Մոզամբիկի մի քանի քրիստոնեական գյուղեր հարձակման են ենթարկվել. տասնյակ քրիստոնյաներ սպանվել են (լուսանկարներ)Օդի ջերմաստիճանը աստիճանաբար կբարձրանա 4-7 աստիճանովՍտամբուլում գազատարի պայթյուն է տեղի ունեցել, վնասվել են շրջակայքի որոշ շինություններ (տեսանյութ)Հունաստանը բացառել է Ուկրաինա զորքեր ուղարկելը Գերմանիայի առողջապահական համակարգը պետք է պատրաստ լինի հնարավոր ռազմական հակամարտությանը․ գերմանացի նախարար Պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով լույս չի լինելուՌուսաստանում գրանցված մեքենաները պետք է լքեն Լիտվան մինչև մարտի 11-ը. մանրամասներՏարածաշրջանային ենթակառուցվածքների ապաշրջափակումը պետք է տեղի ունենա հավասարության և փոխադարձության սկզբունքների հիման վրա․ Միրզոյան (տեսանյութ) Բախվել են «Lexus»-ն ու մի քանի տոննա տրավերտինով բարձված «КрАЗ»-ը․ կան վիրավորներ Պետերբուրգում անօդաչու թռչող սարքը մխրճվել է բնակելի շենքի մեջ. մարդկանց տարհանել են (տեսանյութ)«Սևիլյան» 3-2 հաշվով հաղթեց «Ռեալ Սոսյեդադին» Առջևում դժոխային շոգեր են. անվանվել են այս տարվա ռեկորդային ջերմաստիճան ունեցող երեք շրջաններՈւռուտ գյուղում այրվել է մոտ 50 հա խոտածածկույթ Հայտնի են «Սլավյանսկի բազար 2024» մրցույթում Հայաստանի պատվիրակների անունները Մեր պետությունը կորցրել է ինքնիշխանությունը և կանգնած է անհետացման եզրին․ Աբրահամ Գասպարյան Գերմանիան հետաքննում է Կիևին զենք մատակարարելու մասին զինվորականների միջև ենթադրյալ զրույցի ձայնագրությունը «Աստված ինձ այդպիսին է ստեղծել, չեմ պատրաստվում որևէ բան փոխել »․ Նարե Գևորգյանը՝ հետևորդինՎրաստանը և Ադրբեջանը «Բաքու-Թբիլիսի-Կարս» երկաթուղու կառավարման ձեռնարկություն են ստեղծում Բայդենն իր ելույթում երկու անգամ Գազան շփոթել է Ուկրաինայի հետ Միակ ճիշտ քայլը՝ ինստիտուցիոնալ արագ հակազդեցություն ԱՄՆ-ն մարդասիրական օգնություն է ուղարկել Գազայի հատված 21-ամյա ծննդկանի մահվան մեջ ծնողները մեղադրում են բժիշկներին․ բժիշկներն ասել են՝ ձեր երեխային 10-15 րոպեի կյանք է մնացելՄոհամեդ Սալահը հեռանալու է «Լիվերպուլից». մանրամասներ Որքա՞ն արժե Երևան-Մոսկվա թռիչքի տոմսերն՝ արտագնա աշխատանքի սեզոնին ընդառաջԱրջահովիտ գյուղի վերջնամասում այրվում են տան տանիք և խոտածածկույթ Դարչնագույն զազրախոսությունը՝ որպես երդվյալ նիկոլականների վերջին «փաստարկ»Նշվում է Երուսաղեմի Ս. Հովհան Հայրապետի, Հայոց Ս. Հովհաննես Օձնեցի Հայրապետի, Ս. Հովհան Որոտնեցի և Ս. Գրիգոր Տաթևացի վարդապետների հիշատակության օրը Կապանի օդանավակայանի մոտ բախվել են GAZ և Howo բեռնատարները. վիրավոր կա Պուտինն ու Լուկաշենկոն մոտ մեկ ժամանոց հեռախոսազրույց են ունեցել․ ի՞նչ են խոսելԱլյասկայի ափերի մոտ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Վայոց ձորում BMW մոտոցիկլով ռուսաստանցի ամուսիններ են վթարի ենթարկվել․ նրանց տեղափոխել են հիվանդանոց ՃՏՊ Կապան քաղաքի օդանավակայանի մոտակայքում Մոսկվան սպասում է ՀԱՊԿ-ի վերաբերյալ Երևանի վերջնական որոշմանը․ Լավրով ԵԱՏՄ-ն դեռ պատրաստ չէ միասնական արժույթի տարածք ստեղծելուն. Տիգրան Սարգսյան Հայաստանը փրկե՞ց Ադրբեջանին ռուսներիցԵրևանում շինհրապարակի պատը փլուզվել ու թափվել է բնակչի մեքենայի վրա. վնասվել է գազախողովակը Ուկրաինան հայտարարել է ռուսական Սու-34 կործանիչ խոցելու մասին Փաշինյանի հայտարարությունները, թե ՀԱՊԿ-ը ծանր պահին լքել է Հայաստանը, չեն համապատասխանում իրականությանը․ Լավրով Հայաստանը պատրաստ է Թուրքիայի հետ լիակատար կարգավորման և սահմանի բացման. Ռուբեն Ռուբինյան Իսրայելն ԱԹՍ-ով գրոհել է Լիբանանի տարածքը. երեք մարդ է զոհվել Հայաստանի և Թուրքիայի ԱԳ նախարարների հանդիպումը Արարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել Մոզամբիկի ԱԳ նախարարի հետ Խոշտանգել ու ծեծել են հադրութեցի տարեց տղամարդուն, որդուն՝ տանջամահ արել ու հուղարկավորել գյուղում Երշիկեղենի նախահայրը. «սև ապո՞ւր», թե՞ երշիկ․ «Փաստ»Միայն փետրվար ամսին առգրավվել և կամավոր հանձնվել է ապօրինի պահվող 218 միավոր զենք Մտքեր «ՀայաՔվեի» համաժողովից. Գերաշնորհ Տեր Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյան