Երևան, 13.Ապրիլ.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Օդային օձ. թերագնահատված խաղալիք, որ մեծ հայտնագործությունների առիթ դարձավ․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Օդապարուկ բառը բոլորս էլ հաճախ ենք լսել: Թվում է՝ ոչ մի բարդ բան չկա, գիտենք, որ դա թելից կապված պարզագույն սարք է, որը ճախրում է քամու ուժով, կամ էլ գունավոր թղթե եռանկյունի, որի վրա, օրինակ՝ Մերի Պոպինսը վայրէջք է կատարել իր տղաների գլխին: Բայց բոլորի համար սովորական այդ խաղալիքը՝ օդապարուկը, կամ այլ կերպ անվանած օդային օձը, այնքան էլ պարզ սարք չէ, որքան թվում է առաջին հայացքից: Օդապարուկների պատմություն սկսվել է հին Չինաստանից: Այնտեղ դրանց անվանել են օդային օձ, քանի որ Վիշապի օրը, որը նշվում է սեպտեմբերի 9-ին, երկինք են արձակվել օձի՝ թելից կապված հսկայական թղթե մարմիններ, որոնց ծայրին օձի գլուխն է:

Երկրորդ դարից սկսած այդ ավանդույթը պահպանվել է մինչև մեր օրեր: Եվրոպացիների հնագույն տարեգրություններում կան բազմաթիվ հիշատակումներ օդապարուկի նմանությամբ սարքերի մասին: Միայն թե, ամենայն հավանականությամբ, դրանք ավելի շատ ունեցել են ռազմական նշանակություն, քան եղել են խաղալիքներ: Թշնամուն շփոթեցնելու կամ պարզապես վախեցնելու համար բյուզանդական արքայազն Օլեգը օգտագործել է «թղթե ձիեր և զինված մարդիկ»: Իսկ 1066 թվականին Անգլիայի գրավման ժամանակ Ուիլ յամ Նվաճողը ռազմական հատուկ ազդանշաններ տալու համար է օգտագործել օդապարուկները: Հետագայում օդապարուկները դարձել են պարզապես զվարճանքի խաղալիքներ, որոնք շատ են հեռու եղել «գիտությունով չալելուց»: Այնուամենայնիվ, անհնար է, որ որևէ թռչող իր օդ բարձրանա, եթե այն չի ստեղծվել աերոդինամիկայի օրենքները հաշվի առնելով:

Իսկ այդ օրենքները հասկանալ օգնել է հենց օդապարուկ խաղալիքը: Նախկինում հայտնի են եղել օդապարուկների միայն մի քանի տեսակներ: Դրանք եղել են հարթ, պոչավոր և կոմպոզիտային՝ միացված ճկուն համակարգով: Հայտնի մաթեմատիկոս Էյլերը 1756 թվականին ասել է, որ օդապարուկը գիտնականները թերագնահատում են, բայց այն ստիպում է լրջորեն մտածել իր մասին: Դրանից 140 տարի անց այդ ամենը օգտագործել և փորձել են օդ թռչել գերմանացի ինժեներ Լիլենտալը և ավստրիացի Հարգրավը: Արդյունքում Հարգրավն առաջինն է օդապարուկի օգնությամբ երկինք ուղարկել մարդու և կանգ չի առել այդ ձեռքբերմամբ:

Դրա արդյունքն է դարձել տուփային օդապարուկի ստեղծումը, որին կայունության պահպանման համար պետք չէ պոչ: Հարգրավի ստեղծած թռչող արկղերը ստիպել են մշակել աերոդինամիկայի հայեցակարգ և օգնել առաջին ինքնաթիռի ստեղծմանը:Միխայիլ Լոմոնոսովը ևս չի անտեսել օդապարուկները: Նա այդ խաղալիքի օգնությամբ ուսումնասիրել է կայծակը և ամպրոպի ժամանակ մթնոլորտի վերին շերտերը դեռ 1753 թվականին: Սակայն այդ փորձը քիչ է մնացել սպանի գիտնականին, քանի որ նա ստատիկ էլեկտրականության հարված է ստացել:

Զինվորականները և ինժեներները անընդհատ ձևափոխել են օդապարուկային թռչող արկղերը՝ ներառյալ մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը: Տեխնոլոգիական առաջընթացին զուգահեռ այդ խաղալիքը ծառայել է ոչ միայն խաղաղ նպատակների համար:Պատերազմի ժամանակ օդապարուկներն օգտագործվել են պաշտպանության համար: Կարևոր ռազմական օբյեկտների մոտ դրանք օդ են բարձրացվել մոտ 3000 մետր բարձրությամբ, որպեսզի նրանց պահող մետաղալարերին կպչելով՝ տապալվեն թշնամու ինքնաթիռները:Օդապարուկը այնքան կարևոր հայտնագործություն է եղել մարդկության համար, որ անգամ ունի իր սեփական տոնական օրը, որը կոչվում է «Օդային օձի օր»:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Արևմուտքն էլ այլևս չի կարողանում աչքերը փակե՞լ խայտառակ դրսևորումների վրա. «Փաստ»Իսկ ի՞նչ է մնացել ձեր իշխանությունից. «Փաստ»Հայաստանը` ցնցումների շեմին. կգնա՞ Փաշինյանը դիտավորյալ «կոնֆրոնտացիայի». «Փաստ»56 ու 36 տարեկան 2 կին և 22-ամյա մի երիտասարդ Վարդենիսում տուն են թալանել (տեսանյութ) Փոփոխական եղանակ՝ Հայաստանում․ հնարավոր է նաև ամպրոպ«Ուրալի» վթարի հետեւանքով զոհված Արեգ Քերոբյանը Ներքին Գետաշենից էր, մեկ տարի առաջ էր մեկնել ծառայության Հայտնի է վթարի հետևանքով մահացած զինծառայողների ինքնությունը Կրակոցներ՝ Արարատի մարզում․ կա վիրավորՀռոմի Պապը կայցելի ասիական երկրներՍպերցյան․ «Զենիթի» հետ հանդիպումը կլինի չեմպիոնության համար Գանձակ գյուղում այրվել է մոտ 600 հակ անասնակեր «Գալաքսի» ընկերությունների խմբի համահիմնադիրների հրավերով տեղի է ունեցել հայ-ֆրանսիական գործարար նախաճաշԵրկար ժամանակով լույս չի լինելու․ հասցեներՄահացել է իտալացի դիզայներ Ռոբերտո Կավալին Վրաերթ-ավտովթար․ բախվել են «Opel»-ն ու «Reno»-ն. 4 վիրավորներից մեկը վրաերթի է ենթարկվելԹուրքիայում ճոպանուղու խցիկը 605 մետրից ընկել է․ կա զոհ ու վիրավորներ (տեսանյութ) Տարօրինակ երևույթ Հայաստանի երկնքում (տեսանյութ)Զինծառայողներին տեղափոխող «Ուրալի» վթարի դեպքի առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ. ՔԿ Լիբանանից ավելի քան 50 հրթիռ է արձակվել Իսրայելի ուղղությամբ (տեսանյութ) Ողբերգական դեպքը տեղի է ունեցել հերթափոխի անձնակազմին տեղափոխելիս. «Փաստինֆո» Արևմուտքը Փաշինյանի վրայից «մաքրում» է Արցախի հանձնման մեղավորությունը ՆԳՆ-ից հորդորում են զգուշանալ․ կրկին խարդախություն է տարածվում SMS-ի տեսքովՎիրավորում է ստացել 20 զինծառայող, նրանցից մեկի վիճակը գնահատվում է ծայրահեղ ծանր․ ՊՆ Վթարի հետևանքով ունենք 20 վիրավոր․ Մեղրիի հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանում կանցկացվեն «Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի» գործով լսումներ 4 զինծառայողի կյանք խլած վթարը տեղի է ունեցել Մեղրիում․ մանրամասներ Զինծառայողներին տեղափոխող «Ուրալը» վթարի է ենթարկվել․ կա 4 զոհ և վիրավորներ ՀՀ ՊՆ–ն հայտարարություն է տարածել Լիզինգային պայմանագիր և մի շարք առավելություններ. Ամիօն հատուկ առաջարկով է մասնակցում Լիզինգ էքսպոյինՕրենբուրգում ջրհեղեղից տուժած շրջաններից բնակիչների զանգվածային տարհանում է տեղի ունենում (տեսանյութ)Հաստատվել են բուհերի 2024/2025 ուսումնական տարվա ընդունելության տեղերը Գնաճի ցուցանիշը ամենախաբուսիկն է բոլոր մակրոտնտեսական ցուցանիշների մեջ․ Աուդիտորների պալատի նախագահ․ 1or.am Դաղստանում ուղեւորներով ավտոբուս է այրվելՀայաստանը չի մասնակցել ՀԱՊԿ ռազմական խորհրդի նիստին Քարտից քարտ միջազգային փոխանցումներ IDBank-ի VISA քարտերովՀայաստանում կան տղամարդիկ, որոնց բազկի մեջ մկան կա, ուժ կա, և կարող են որոշում կայացնել. Նաիրի ՍարգսյանՖրանսիայի դեսպանը երկրի ԱԳ նախարարի հայտարարության պատճառով կանչվել է ՌԴ ԱԳՆ «Մորս է նեղացրել». դանակահարություն՝ Արթիկում. 17-ամյա բնակչի մոտ հայնաբերվել է մի քանի դանակ, որից մեկը՝ արյունոտ Ավտովթար՝ Արագածոտնի մարզում. բախվել են «Chrysler»-ն ու «Nissan»-ը. կա 5 տուժած Ընկերության հայտարարությունը Կառավարությունն ավելի քան 48 մլրդ դրամ կհատկացնի ԼՂ-ից տեղահանված անձանց աջակցություն տրամադրելու համար Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնը հյուրախաղերով հանդես կգա արտերկրում Վրացական հեղինակավոր ամսագիրն այս տարվա իր առաջին համարն ամբողջությամբ նվիրել է հայ գրականությանը Արևմուտքը չի ցանկանում, որ իրականացվեն ՌԴ-ի օգնությամբ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ձեռք բերված պայմանավորվածությունները. Լավրով Ռուսաստանը կրկին հարձակվել է Ուկրաինայի էներգետիկ ենթակառուցվածքի վրա Աղոթքներս Էրիկի ու մյուս գերիների մասին են. բոլորը գան, միանան ընտանիքներին, մի օր վերջակետ դրվի սպասման ցավին Գերմանիան հանում է բյուրոկրատական քաշքշուկները արևային էներգիայիցԿառավարության բոլոր անդամները պատասխանատու են Փաշինյանի ապօրինի որոշումների համար․ Ավետիք Չալաբյան Կովկասում Ադրբեջանի կողմից ավտորիտար ագրեսիայի ավելացման ակնհայտ հնարավորություն կա. Freedom HouseՄանդատները վայր դնելը մեկ վայրկյանի հարց է. Արծվիկ Մինասյան