Երևան, 15.Հուլիս.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Գործիք, որի ամենատարածված տեսակը նեապոլյանն է․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Մանդոլինը (իտալերեն՝ mandolino) իտալական լարավոր կսմիթային նվագարան է։ Մանդոլինի և նրա ընտանիքի այլ գործիքների նախահայրը եղել է արաբական ուդը, որը 8 -րդ դարում հայտնվել է Պիրենեյան թերակղզում արաբական նվաճումների հետևանքով: Սկզբում այն եղել է Իսպանիայում, այնուհետև շարժվել է արևելք և ընկել Արևմտյան Եվրոպայի այլ երկրներ: Ուդի հիման վրա երաժշտական գործիքների տարատեսակներ են սկսել ստեղծվել, որոնք են՝ բանդոլան, պանդուրան, պանդուրինը, մանդորան, մանդոլան և այլն: Այս բոլոր անուններն ունեն արաբական արմատներ՝ ban, pan, tam, ինչն էլ իր հերթին գալիս է հունական pandura բառից:

Մանդոլին անունը (հայտնի է 1634 թվականից) մանդոլա բառի փոքրացուցիչ ձևն է, որը հայտնի է եղել 1235 թվականից, այսինքն՝ մանդոլին նշանակում է փոքր մանդոլա: 17-18-րդ դարերի մանդոլինի ամենավաղ տեսակներից մեկը, որը կոչվել է միլանյան մանդոլինա, նման է եղել ուդին և ունեցել է 4-6 զույգ լարեր (պատրաստված կենդանիների աղիքներից): 1720-1730 -ական թվականներին նեապոլիտանցի վարպետ Անտոնիո Վինաչիան ստեղծել է մանդոլինի նոր տեսակ, որը 1835 թվականին Պասկուալե Վինաչիայի կատարելագործումից հետո ստացել է մեզ հայտնի իր ներկա տեսքը: Նորամուծությունը եղել է մետաղական լարեր տեղադրելը, լարման մեխանիզմի ստեղծումը, ռեզոնատորային մարմնի ծավալի և գործիքի երկարության փոփոխությունը և այլն: Մեդիատոր մանդոլինի վրա սկսել են օգտագործել սկսած 18 -րդ դարի երկրորդ կեսից: 17 -րդ դարում միլանյան մանդոլինի համար գրվել են պարերի և երգերի մշակումներ: Լարային այլ գործիքների հետ միասին նրանով նվագել են օպերաներ, կանտատներ, օրատորիաներ, գործիքային երաժշտություններ:

18-րդ դարում մանդոլինային նվագակցությամբ արիաներ են հայտնվել օպերաներում և օրատորիաներում: Այդ երաժշտական գործիքի մենահամերգային գագաթնակետն են հանդիսացել Վիվալդիի և Հասսեի ստեղծագործությունները: Նեապոլ յան մանդոլինի համար 1761-1783 թվականներին մանդոլինյան դուետներով բազմաթիվ կատարումներ, մանդոլինի և բասի սոնատներ և վոկալ ստեղծագործություններ են ստեղծվել Փարիզում: Միայն Բեթհովենը գրել է երեք պիես-սոնատ: Նվագախմբում մանդոլինի ամենաարդյունավետ հնչողությունը դրսևորվում է մանդոլինների երգչախմբում, օրինակ՝ Պրոկոֆևն օգտագործել է 12 մանդոլին «Ռոմեո և Ջուլիետ» բալետի «Յեսթերսի պարում»: Ներկայում մանդոլինի ամենատարածված տեսակը նեապոլ յան մանդոլինն է, որն ունի ուռուցիկ, ձվաձև իրան, կարճ վզիկ, 4 զույգ լար։ Լարվածքը կվինտային է։ Նվագում են կնտնտոցով։ Անգամ մանդոլինների նվագախումբն է (որպես կանոն՝ կիթառների հետ) կոչվում նեապոլյան։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ՄԱԿ. Երկիր մոլորակի բնակչությունը 2080-ականների կեսերին կհասնի 10,3 միլիարդ մարդու4 օր շարունակ գազ չի լինի հանրապետության տարբեր շրջանների տասնյակ հասցեներում«Վիրավոր եմ, դաշտում, մենակ»․ Արման Օհանջանյանը մոր հետ էր խոսում, երբ հակառակորդը վերջին հարվածը հասցրեց նրանԴիլիջանի ոլորանների մոտակայքում քաղաքացին սայթաքել և ընկել է մոտակա ձորակըՀայաստանի թիմը հաղթեց ադրբեջանցիներին (տեսանյութ)Սևանում մոտորանավակը խափանվել է. չորս քաղաքացի մնացել են մոտորանավակումՄանրամասներ` Երևանում հնդիկ տղամարդուն խոշտանգելու գործովՃՏՊ Երևան-Երասխ ավտոճանապարհին. կան տուժածներՈղբերգական դեպք՝ Արմավիրի մարզի գյուղերից մեկում. տան նկուղում հայտնաբերվել է տանտիրոջ մարմինը Երեք ադրբեջանցի ամրաններով ծեծելով սպանել են ընտանիքի հորըՔուվեյթը հայտարարել է հսկայական քանակությամբ նավթ հայտնաբերելու մասինՏրանսպորտի ավելացված արժեքի գումարը պետք է տան ապիկար կառավարիչների պարգևավճարներից ու գործուղման ծախսերից. Բաբկեն ՊիպոյանՄոսկվա-Երևան տոմսերը ռեկորդային թանկացել ենԹրամփի վրա մահափորձ կատարած Քրուքսը Փենսիլվանիա նահանգի Բեթել Պարկ քաղաքից էր․ մանրամասներ«Շերեմետևոյում» եղանակի պատճառով թռիչքների սահմանափակումներ ենԼավ ապրելու բանաձևը ո՞րն է, կենդանի լինե՞լն է լավ ապրելու բանաձևը․ Բագրատ ՍրբազանԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալ Ուզրա Զեյան այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրՀայաստանի բասկետբոլի կանանց Մ16 հավաքականը հաղթեց Վրաստանին Կախարդական գիշեր՝ հուլիսի 16-ից 17-ը. ցանկություններն ու երազանքները կիրականանանԱՄՆ-ում 4 մարդ է մահացել գիշերային ակումբում տեղի ունեցած հրաձգության հետևանքովՄեր պետությունը պետք է ազատագրվի էս չարիքից. Սրբազանը` ԱբովյանումՄահացել է դերասանուհի Շենեն Դոհերթին Խաղողօրհնեք. ի՞նչ չի կարելի անել տոնից առաջ Բելգորոդի շրջանի ռազմական տեղակայման կետում կրակոցներ են հնչել. կան զոհեր և վիրավորներ Հայկ Մարտիրոսյանը Ֆիշերի շախմատի մրցաշարում զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականըՀՀ ՊՆ- ից տեղեկացնում ենԳլոբայի կանխատեսումները կենդանակերպի 4 նշանների համար՝ հուլիսի 14-ին ՆԳՆ-ն զգուշացնում է չանհանգստանալ Կառավարությունը սկսում է Տավուշի և Լոռու մարզերում ջրհեղեղից տուժած բնակիչների աջակցության ծրագրերը ՌԴ-ն և ԱՄՆ-ն խորը առճակատման փուլում են, ելքը դեռ չի երևում. Պեսկով Որքան է արժեցել Հնդկաստանի ամենահարուստ մարդու որդու հարսանիքը․ լուսանկարներԼոռիում մի քանի տոննա հեղուկ գազ տեղափոխող բեռնատարը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և մասամբ հայտնվել Դեբեդ գետում Երևանի Բուսաբանական այգում «Կյանքի պուրակի» կառուցման աշխատանքները շարունակվում ենՔՊ-ական պատգամավոր Մարիամ Պողոսյանն ամուսնացել է«Նիկոլ Փաշինյանը մատ թափ տվեց մեր վրա ու ասեց՝ դուք ձեր հալը կտեսնեք». զոհված զինվորի մայրը ապշեցնող դրվագներ է պատմում վարչապետի հետ հանդիպումից «Ատում եմ Թրամփին»․ տեսանյութ՝ մահափորձից առաջ (տեսանյութ) Ջուր չի լինելու. «Վեոլիա Ջուր»-ը տեղեկացնում է «Պատկերացրեք միայն, թե ինչ կլինի Հայաստանի հետ, եթե այստեղ բախվեն Իրանը, Թուրքիան, Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը». Արշակ ԿարապետյանԶախարովան մեկնաբանել է Դոնալդ Թրամփի դեմ մահափորձըԴավթաշենում բախվել են «BMW»-ն, 2 «Mercedes»-ներն ու «Toyota»-ն. կան վիրшվորներ «Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժումը այսօր հանդիպում կանցկացնի ԱբովյանումElektrum Eesti-ն բացել է իր առաջին արևային մարտկոցների պարկը էստոնական Լուգանուսում Միանգամից 2 երկրաշարժ է գրանցվել ՌԴ տարբեր շրջաններում Փաշինյանն ուղերձ է հղել Հայաստանում Իրանի դեսպանը չափազանց ուշագրավ հայտարարություններ է արել․ իրանագետ Բայդենը զանգահարել է ԹրամփինԵվրոն, ռուբլին թանկացել են, դոլարը նվազել. փոխարժեքն այսօր՝ հուլիսի 14-ին Դիլիջանի ոլորանների մոտակայքում քաղաքացին սայթաքել և ընկել է մոտակա ձորակը Ինչ վիրավորում է ստացել Թրամփը (լուսանկար) Խաշթառակ և Լուսահովիտ գյուղեր տանող կամուրջը երկկողմանի փակ է