Երևան, 17.Հուլիս.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Չափիչ գործիք. որտեղի՞ց է այն սկիզբ առնում՝ Հին Պոմպեյի՞ց, թե՞ Ֆրանսիայից. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Քանոն: Երբևէ մտածե՞լ եք, թե ինչ ճանապարհ է անցել այս պարզ և, միևնույն ժամանակ, բարդ չափիչ սարքը նախքան յուրաքանչյուրի սեղանին հասնելը: Այնինչ, դա բավականին հետաքրքիր է: Հին Պոմպեի պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել է մի չափիչ գործիք, որը նման է քանոնի: Ինչպես պարզվել է (չնայած պարզ չէ, թե ինչպես), այդ գործիքը օգնել է հին ճարտարապետներին գծագրեր ստեղծելու գործում: Այդ օրերի քանոնը իրենից ներկայացրել է խնամքով տաշված տախտակ, որի վրա փորագրված են հատվածներ: Իսկ առաջին քանոնը, որը մենք սովոր ենք տեսնել այսօր, հայտնվել է Ֆրանսիական հեղափոխությունից հետո: Այն ժամանակ խնդիր է առաջացել, որ այդ սարքը որոշ արժեք սահմաներ երկարության համար, և այն չպետք է վերցվեր «օդից»:

Հեղափոխական կոնվենցիայի որոշմամբ, 1792-1797 թվականներին ֆրանսիացի գիտնականներ Դելամբը և Մեշենը չափել են փարիզյան միջօրեականի 9օ40՛ աղեղը Դունկերկից մինչև Բարսելոնա՝ տեղադրելով 115 եռանկյունու շղթա ամբողջ Ֆրանսիայում և Իսպանիայի մի մասում: Ավելի ուշ պարզվել է, որ այդ երկարությունը կազմում է ընդամենը մոտ 40 000 կմ, ուստի առաջին ստանդարտը կարճ է եղել 0,2 մմով: Հետո գիտնականները գտել են ելքը: Չափման նոր համակարգի համար գիտնականները հիմք են ընդունել Փարիզի միջով անցնող աշխարհագրական միջօրեականը: Արդյունքում 1791 թ. մարտի 30-ին Ֆրանսիայի Ազգային կոնվենտը Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի օգտագործման համար ընդունել է նոր չափանիշ մետրի համար՝ սահմանելով, որ այն հավասար է Փարիզով անցնող միջօրեականի հասարակածից մինչև հյուսիսային բևեռ հեռավորության մեկ/տասմիլիոներորդ մասին։

1795 թվականին Փարիզի 16 ամենաբանուկ փողոցներում տեղադրվել են մարմարե մեկ մետրանոց էտալոններ: Իսկ առաջին ժամանակակից մեկ մետրանոց քանոնը պատրաստել են արույրից: Դրա լայնությունը եղել է 250 մմ, իսկ երկարությունը՝ իրականում՝ 99,8 մմ. այսինքն, պահպանվել է 0,2 մմանոց սխալը: Այս չափման միավորը անվանվել է «Հանրապետական մետր»: Իսկ 1799 թվականին ստեղծվել է մետրի պլատինե էտալոնը: Իհարկե, այս ամենը չի նշանակում, որ հասարակ մարդիկ միանգամից սկսել են օգտագործել քանոններ. դա եղել է ժամանակի հարց: Մետրի էտալոնը, որը ճշգրիտ է համապատասխանում մետրին, ստեղծվել է միայն 1889 թվականին: Այդ էտալոնը պատրաստված է 90 % պլատինի և 10 % իռիդիումի խառնուրդից:

Մետրային համակարգում որպես չափման միավոր մետրն է, և դա ընդունվել է 1875 թվականի մայիսի 20-ին կայացած «Մետրիկ կոնվենցիայով» 17 երկրների կողմից (Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Մեծ Բրիտանիա, ԱՄՆ, Գերմանիա, Իտալիա և այլն): Սկզբում քանոնները օգտագործել են միայն ինժեներները՝ գծագրերի համար, ինչպես նաև գիտնականները՝ այլ չափումների համար: Հետաքրքիրն այն է, որ այս քանոններն ի սկզբանե պատրաստվել են միայն փայտից: Եվ միայն 19րդ դարի վերջին են սկսել քանոններ պատրաստել մետաղից, և դրանք մտել են դպրոցներ և համալսարաններ, որտեղ և շարունակում են ծառայել որպես ուղիղ գծեր գծելու և ճշգրիտ չափելու գործիքներ:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Փաշինյանը չի կարող խոսել Հայաստանի անունից. Կարապետյան «Երեխայի վիճակը նորմալ է, շանն էլ քնեցրել են»․ Ոսկեհասկի վարչական ղեկավարը մանրամասներ հայտնեց Վթարային աշխատանքներով պայմանավորված՝ ջուր չի լինի Ամառը վառ ա լինելու՝ AMIO Visa Digital քարտերի 10% քեշբեքովԶՊՄԿ հսկաներն աշխատանքի մեջ ենՎրաստանի վարչապետը կմասնակցի Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովին ԱՄՆ դատարանը սենատոր Մենենդեսին մեղավոր է ճանաչել կոռուպցիայի համար Արևային էներգիան դեռ բավական ետ է մնումԱրարատյան քաղաքական կրթության լաբորատորիայի ունկնդիրները ներկայացրել են իրենց անհատական աշխատանքներըՕպերատիվ իրավիճակը հանրապետությունում հուլիսի 16-17-ը Հունիսին վարձու աշխատողի չձևակերպման դեպքեր արձանագրվել են 39 հարկ վճարողի մոտ․ տուգանքի չափը կազմել է 36,750 մլն դրամ. ՊԵԿ Բայդենն ասել է՝ որ դեպքում կհեռանա նախագահական մրցապայքարից 5 ժամ գազ չի լինի Ադրբեջանում հարսանիքի ժամանակ հյուրերի զանգվածային թունավորում է տեղի ունեցել Միլիոնավոր դրամաշնորհներ. պետական բյուջեից Օրգանական և դեղագործական քիմիայի գիտատեխնոլոգիական կենտրոն ՊՈԱԿ-ին, ասպիրանտներին տրվող դրամաշնորհների հետքերով ԼՂ-ից տեղահանված ընտանիքների համար Քաղաքաշինության կոմիտեի կայքում հրապարակվել են բնակելի տների կառուցման նախագծեր Իշխող կառավարիչը նոր արհավիրքին ընդառաջ իրեն նվիրում է հեծանվավազքին ու շրջագայություններին․ Տիգրան Աբրահամյան Փաշինյանն Աննա Հակոբյանի հետ մեկնել է Լոնդոն Գյումրիում փորձարկվելու է էլեկտրական շչակ Նավթը թեթեւակի էժանանում է 22, 23, 25 տարեկան երիտասարդները հոսպիտալացվել են Հայաստանի կործանման գործընթացը ստանում է ամերիկյան «գեղեցիկ» փաթեթավորում. Աբովյան Հայտնաբերվել է կասկածելի պարկ, որտեղ եղել է նաև աշխարհի ամենահզոր զենքերից Արարատ Միրզոյանն ու ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալը քննարկել են Հրվ․ Կովկասում անվտանգային իրավիճակի շուրջ վերջին զարգացումները Կա զոհ Ինչ է նշանակում ԱՄՆ պաշտոնյայի հայտարարությունը՝ 2 կողմերը պետք է «ծանր փոխզիջումների» գնան. Դավիթ Ֆիդանյան Ովքեր և ինչպես պիտի երկիրը նորից կառավարելի դարձնեն. Վահե Հովհաննիսյան ԱՄՆ իշխանությունները հետախուզական տեղեկություն են ստացել, որ Իրանը Թրամփի դեմ մահափորձ է ծրագրել. CNNՀայ գերիների հարցը միայն հայերինը չէ, այն վերաբերում է նաև միջազգային հանրությանը. ՄԻՊ Սառը օդային հոսանքներ, օդի ջերմաստիճանի նվազում. ինչ է կանխատեսում Գագիկ Սուրենյանը Թրամփը կրկին մասնակցել է համագումարին և կրկին մարդ են սպանելԵրևան-Սևան ավտոճանապարհին բախվել են «Mercedes-Benz»-ը և «Chevrolet»-ը․ երեք քաղաքացի տեղափոխվել է հիվանդանոց Ակների բնակիչն անասուններին գյուղ վերադարձնելու նպատակով գնացել էր արոտավայրեր և չէր վերադարձել. նրա դին հայտնաբերվել է լեռան լանջին Երևան-Սևան ավտոճանապարհին բախվել են «Mercedes-Benz»-ը և «ZIL»-ը. կա զոհ Ռուբլին գնալով էժանանում է․ փոխարժեքն՝ այսօր ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են, Լարսը բաց է Ձեր ապագան կարևոր է մեզ համար. Ավինյանը շնորհավորել է շրջանավարտներին Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 7 մարզերում Բացօթյա ապօրինի առևտուրը քաղաքում պետք է վերանա. ստուգայց՝ Մալաթիա-Սեբաստիայում Ուժգին երկրաշարժ` Վրաստանում. ցնցումները զգացվել են նաև Հայաստանում Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 4-5 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Լույս չի լինելու բազմաթիվ հասցեներում Տասնյակ հասցեներում 24 ժամ ջուր չի լինելու «Փյունիկը» 0:1 հաշվով պարտվեց Մինսկի «Դինամոյին»` դուրս մնալով Չեմպիոնների լիգայից Շան հարձակումից տուժած 5-ամյա երեխան տեղափոխվել է Երեւան. նրա վիճակը ծանր է Ծնողների որոշելիքն է՝ կուղարկե՞ն իրենց երեխաներին դպրոց, թե՞ ոչ․ Կիրանցի դպրոցի տնօրեն Երևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում գազ չի լինի հուլիսի 17-ին, 18-ին և 19-ին Բանգկոկի հյուրանոցի համարում վեց օտարերկրացու մարմին է հայտնաբերվել «ՀայաՔվեն» արժանացավ «Հայկական PR մրցանակաբաշխության» «Տարվա լավագույն PR նախագիծ» մրցանակինՆորաբացում կանեփի 72 թուփ է հայտնաբերվել. տղամարդն ասել է` կանեփն աճեցնում էր անձնական օգտագործման նպատակով