Երևան, 22.Փետրվար.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ինքն իրեն թակարդն է գցել տխրահռչակ «երեք սկզբունքով». «Փաստ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

vz.ru-ն «Փաշինյանն իրեն նոր տարածքային կորուստների ծուղակն է գցել» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ վերջին մի քանի օրերին Հայաստանի վարչապետը մի քանի զարմանալի հայտարարություններ է արել Հայաստանի ապագայի և Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների խաղաղ կարգավորման վերաբերյալ։ Օրինակ՝ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ ինքը «վստահ չէ», որ Ադրբեջանը մտադիր է խաղաղության պայմանագիր կնքել՝ հիմնված մի շարք համաձայնեցված սկզբունքների վրա։ Ավելի վաղ Հայաստանի վարչապետը, ընդհակառակը, պնդում էր, որ այդ նույն «երեք սկզբունքները» համաձայնեցվել են Բաքվի հետ։ Սկզբունքները, ըստ Փաշինյանի, այն են, որ երկու երկրներն էլ ճանաչում են միմյանց տարածքային ամբողջականությունը. Ադրբեջանը ճանաչում է Հայաստանի 29800 քառակուսի կմ տարածքը, իսկ Հայաստանը` Ադրբեջանի 86600 քառակուսի կմ-ը: Այդ հաշվարկները կատարվել են Երևանում` հիմնվելով 1970-ականների Խորհրդային Միության Գլխավոր շտաբի քարտեզների վրա։

Երկրորդ սկզբունքը սահմանազատումն է` հիմնված 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագրի վրա։ Երրորդը ինքնիշխանության և իրավահավասարության հիման վրա «տարածաշրջանային հաղորդակցությունների» բաց լինելն է, որը կարելի է տարբեր կերպ մեկնաբանել։ Բայց խնդիրն այն է, որ այդ «սկզբունքները» հնչում են բացառապես Փաշինյանի ելույթներում։ Բաքվում ոչինչ չեն ասում այդ սկզբունքների մասին։ Եվրոպայում լուրջ են վերաբերվում Փաշինյանի «երեք սկզբունքներին», քանի որ այդ ծրագիրը քննարկվել է եվրոպացիների հետ, այնուհետև տարվել Վաշինգտոն։ Փարիզն ու Բրյուսելը փորձում են ամեն կերպ ստիպել ադրբեջանական կողմին երկխոսության, իսկ Բաքուն ուղղակի անտեսում է այդ փորձերը։ Վերջին երկու շաբաթվա ընթացքում նույնիսկ Վաշինգտոնն է անտեսվել Բաքվի կողմից։ Արևմուտքի համար դա ցավալի հարված է, քանի որ Փարիզն իր անձնական արժանիքն է համարում «երեք սկզբունքը», իսկ ծրագրի չկատարումը նման կլինի եվրոպական դիվանագիտության հրապարակային ձախողման։

Միակ կետը, որի շուրջ Բաքվի և Երևանի միջև բանակցությունները դեռ շարունակվում են, տարածքների փոխանակումն է։ Խոսքը հին անկլավների մասին է։ Վերջերս Փաշինյանն ասել է, որ «քննարկվում է անկլավների փոխանակման հարցը»։ Խոսքը, մասնավորապես, Հայաստանի տարածքում գտնվող Տիգրանաշեն գյուղի մասին է, որով անցնում է Իրան տանող ռազմավարական ճանապարհը։ Տիգրանաշենի դիմաց Հայաստանը կարող է ստանալ Ադրբեջանում գտնվող հայկական անկլավը՝ Արծվաշենը։ 30 տարվա ընթացքում այն ամբողջությամբ ավերվել է, լավագույն դեպքում այնտեղ ապրում է մոտ հարյուր ադրբեջանցի փախստական, նույնիսկ հայկական գերեզմանոցն է ավերվել։ Փոխանակումը, կարծես թե, համարժեք չէ, բայց Փաշինյանն ինքն իրեն թակարդն է գցել տխրահռչակ «երեք սկզբունքով»: Մասնավորապես տարածքային ամբողջականությունը՝ ըստ 1991 թվականի սահմանների և ըստ Փաշինյանի հայտարարած տարածքային թվերի, հստակ նշանակում է, որ պետք է անկլավների փոխանակում իրականացվի։

Այդ դեպքում Հայաստանը լիովին կմեկուսացվի, և կտրվի արտաքին աշխարհից, նրա կարևորագույն հաղորդակցությունները կփակվեն Ադրբեջանի կողմից։ Ադրբեջանին ոչինչ չարժե պարզապես այդ փոքր տարածքները ֆիզիկապես, ռազմական ուժով օկուպացնելը։ Բայց Բաքվում, ըստ երևույթին, ուզում են տեսնել, թե ինչպես է Փաշինյանը դուրս գալու այդ ամենի տակից։ Եվ Հայաստանի վարչապետը ստիպված է երկրի ներսում բացատրություններ տալ և ամպագոռգոռ հայտարարություններ անել: Կարելի է ենթադրել, որ Փաշինյանը եվրոպական կառույցների հետ համաձայնեցմամբ Հայաստանը արտահերթ ընտրությունների ճանապարհով է տանում։ Ենթադրվում է, որ նրա կուսակցությունը կարող է ջախջախիչ հաղթանակ տանել, որն այնուհետև թույլ կտա փոխել երկրի Սահմանադրությունը։ Նման ընտրական հաղթանակի հիմքը Փաշինյանի՝ Ռուսաստանի հետ համագործակցությունից հրաժարվելու և դեպի Եվրոպա վերակողմնորոշվելու նոր ուղղվածությունն է։ Գաղափարական առումով դա բացատրվում է նրանով, որ «Ռուսաստանը մեզ լքեց», իսկ ֆրանսիացիները, ասում են, կպաշտպանեն մեզ։

Լրիվ հնարավոր է, որ Հայաստանի հասարակությունը կողմ քվեարկի դրան, բայց պայմանով, որ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները պահպանվեն տնտեսական դաշտում։ Այստեղից էլ դժկամությունը ՀԱՊԿից և հետխորհրդային այլ կազմակերպություններից անհապաղ դուրս գալու հարցում, ինչը և հանգեցրել է համատեղ միջոցառումների գրեթե ծաղրանկարային սաբոտաժին։ Հասկանալի է, որ Ադրբեջանը հավերժ չի սպասելու: Թերևս Բաքուն պարզապես սպասում է Հայաստանում արտահերթ ընտրություններին, որպեսզի գործ ունենա այն Փաշինյանի հետ, որն ավելի շատ իշխանություն կունենա, քան հիմա է։ Թող հաղթի, ավելի շատ լիազորություններ ավելացնի իրեն, թող գոնե դրոշն ու զինանշանը փոխի, եթե դա է ուզում։

Իսկ հետո Բաքվից նորից նրան զգուշորեն կհարցնեն՝ ի՞նչ կա Զանգեզուրի հետ կապված, ի վերջո, դա այն հողն է, որտեղ պատմականորեն ապրել են ադրբեջանցիները, ինչո՞ւ եք այդ լիճը կոչում Սևան, չէ՞ որ դա կոչվում է Գոյչա, հնուց թուրքերը միշտ ապրել են նրա ափերին... և այդպես՝ ըստ ցուցակի: Այդ համատեքստում անկլավների մասին Փաշինյանի հայտարարությունները երևի թե ոչ մեկին չեն հետաքրքրում, բացի, թերևս, փախստականներից։ Դա ընդամենը բանակցային ծուղակ է, որը ստեղծվել է հենց Փաշինյանի կողմից: Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը, չնայած այն բանին, որ Բաքուն դեռ խոսքերով ճանաչում է այն, վաղուց է դադարել անսասան լինել։ Ղարաբաղի կորուստն իրականում դոմինոյի քարերից առաջինն էր, որ ընկավ։ Բայց, ինչպես գիտենք, առաջինն ամենակարևորն է դոմինոյի քարերի շղթայում։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Այսօր ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Շմավոն Շմավոնյանի ծննդյան տարեդարձն է Բորելը հայտնել է, որ ցանկանում է այցելել Հայաստան․ ԵՄ դեսպան Գերմանիայում դեռահասը դպրոցում դանակով հարձակվել է դասընկերների վրա Արտագնա աշխատանքի մեկնած ՀՀ քաղաքացիները չեն հարկվել․ պատգամավոր Պեսկովը մեկնաբանել է Պուտինի հասցեին Բայդենի վիրավորանքները Ֆրանսիան այսօր սպառազինության խմբաքանակ կառաքի ՀայաստանՈւկրաինայում զոհված հայ զինվորը կհուղարկավորվի ՀայաստանումԴանի Ալվեշը դատապարտվել է 4,5 տարվա ազատազրկման Ի՞նչն է միավորում կոմս Բրենդելին, բրիտանացի զինվորներին, Ջիմի Քարթերին ու Կոկո Շանելին. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (22 ՓԵՏՐՎԱՐԻ). Փակվել են հանրապետական նշանակության գրեթե բոլոր ճանապարհները. «Փաստ»Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարարն այսօր կժամանի Հայաստան Վերջին մեկ օրում արձանագրվել է 7 ՃՏՊ, 1 մարդ զոհվել է Նստիր երկու աթոռի վրա. «Փաստ»Փաշինյանի օգնությամբ հայկական հարցը սրընթաց դառնում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի ներքին հարցը․ Արմեն Աշոտյանը՝ կալանավայրից Ընտրե´ք` կամ պատերազմ, կամ Նիկոլի հրաժարական. երրորդ տարբերակ` այսօր չկա. Արտակ Զաքարյան Նիկոլը շարքային բոմժ է, նրա գրքերը կարդացեք՝ կսարսափեք․ Պարույր Հայրիկյան Նիկոլի ձևակերպած «ցլերի» քանակը մենք մեր ձեռքով ավելացնում ենք, Հայաստանը դաշնակիցների փոխարեն ձեռք է բերում կարեկցողներ. Վահե Հովհաննիսյան Խոհանոցի պատուհանը բացել էր, մտել և ննջարանի պահարանից գողացել 700 հազար դրամ (տեսանյութ) Թուրքական լիրայի փոխարժեքը հասել է պատմական նվազագույնի Իրանում երկրաշարժ է տեղի ունեցել Օդե՛սա, վերադարձիր տուն. Մեդվեդև Փորձելով իրականացնել այդ «փոխանակումը»՝ Փաշինյանի ռեժիմը կընկնի՞. «Փաստ»Ալեքսանդրա Գրիգորյան. Շատ ուրախ եմ, որ կարողացա Հայաստանի դրոշը բարձրացնել Էստոնիայում գործող Սիլլեմեական ջրամատակարարման ընկերությունը արևային էլեկտրակայան կկառուցի Պայմանագրային զինծառայողին դանակահարելու և եղբորը կյանքից զրկելու դեպքը սկսվել է երեխաների վիճաբանությունից «Մա՛մ, վախենում եմ, որ իմ կյանքի երազանքները չկատարվեն». Արայիկ Բաղդասարյանն անմահացել է 2020 թ. հոկտեմբերի 3-ին, ամփոփվել Եռաբլուրում 2,5 տարի անց. «Փաստ»Արտակարգ դեպք՝ Տավուշի մարզում․ 9-ամյա տղան տարբեր աստիճանի այրվածքներnվ, ծայրահեղ ծանր ախտորոշմամբ տեղափոխվել է հիվանդանոց Հիանալի զրույց և մտքերի արդյունավետ փոխանակում ունեցանք նախագահ Էմանուել Մակրոնի հետ. Փաշինյան Գողացված, ապա կրկնակի վաճառված մեքենան հայտնաբերվել է. կան ձերբակալվածներ Բաքվում շուքով դիմավորել են Մոսկվայում ձերբակալված, ապա ազատ արձակված Քամիլ ԶեյնալլինՀայկական հեռախոսահամար ձեռք բերելն այժմ հնարավոր է աշխարհի ցանկացած կետիցԱդրբեջանի ԱԳՆ-ն դատապարտել է Մակրոնի «հայամետ» հայտարարությունները Քրիստինա Աբրահամյանը 2 ամսով կալանավորվել է Ատեստավորում անցնելուց հետո արտադպրոցական ուսհաստատությունների ուսուցիչների համար կսահմանվեն հստակ դրույքաչափի լրավճարներ. «Փաստ»Դանակահարված պայմանագրային զինծառայողին տեղափոխել են Երևան Տեղումներ և մառախուղ. եղանակը՝ Հայաստանում Վթար՝ Երևանում. անչափահաս տղան Toyota-ով բախվել է ՆԳՆ շենքի պատին, վիրավոր կա Ջուր չի լինի Արևելյան «ծանրքաշայինների» կարևոր նշանակությունը Հայաստանի համար. «Փաստ»Ադրբեջանը ոչ թե ուզում է մենք Սահմանադրություն փոխենք, Ադրբեջանն ուզում է, որ մենք պատմություն չունենանք․ Արշակ Կարապետյան Տնտեսական հնարավորությունների դռներն ու դրանցից լիարժեք չօգտվելու փակուղին. «Փաստ»Ռուսները «կուլ տվեցի՞ն» Բաքվի խայծը․ ինչու՞ ազատվեց ՀՀ-ի կողմից հետախուզվող մարդասպանըԲլինքենը հավատում է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղությունը հասանելի է Սպիտակ համայնքի Շիրակամուտ բնակավայրում գործարկվելու է էլեկտրական շչակ «Այս կառավարությունը տնտեսության մեջ անընդհատ ունենում է միջամտություն բացասական եղանակով». «Փաստ»5,4 մագնիտուդով երկրաշարժ է գրանցվելԽորենացու փողոցից Սարի Թաղ տանող ճանհապարին բախվել են «Mercedes-Benz»-ը և «Mitsubishi»-ն Ի՞նչ փոխարժեքներ են սահմանվել այսօր ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ. Լարսը բաց է Ջրբաժան, ճամփաբաժան և... «բաժանաջուր». «Փաստ»