Երևան, 25.Փետրվար.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ովքե՞ր են պատկերված մոտ երկու հազար տարեկան ֆրանսիական մեծ զարդաքանդակի վրա․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ֆրանսիական մեծ կամեան՝ զարդաքանդակը, պատրաստված է հինգշերտ սարդոնիքսից և թվագրվում է մեր թվարկության մոտ 23 թվականով: Այն ամենախոշոր հայտնի անտիկ զարդաքանդակն է։ Զարդաքանդակի վրա պատկերված է Տիբերիոս կայսեր ընտանիքը։ Դրա ծագման ստույգ վայրն անհայտ է։ Ենթադրվում է, որ այն եղել է Բյուզանդիայում և հետագայում ձեռք է բերվել Սենթ Լուիսի կողմից Լատինական Կայսրության կայսր Բալդուին 2-րդից, երբ նա վաճառում էր բյուզանդական կայսրերի սուրբ մասունքները: Զարդաքանդակի շրջանակը, որը կորել է 1804 թվականին, վկայել է, որ այն կազմել է զարդաքանդակների խմբի մաս և եղել է թանկարժեք քարերով զարդարված հարթ, մեծ զարդաքանդակի կենտրոնական տարրը: Ֆրանսիական մեծ զարդաքանդակի գոյության առաջին փաստագրական վկայությունը Սենտ-Շապել գանձարանի գույքագրումն է 1279 թվականին։

Այն հայտնի է եղել որպես «Հովսեփի հաղթանակը Եգիպտոսում» զարդաքանդակ (fr. Triomphe de Joseph en Egypte), քանզի ենթադրվում էր, որ այն պատկերում է Հովսեփ Գեղեցիկի հաղթանակի տեսարանը եգիպտական փարավոնի արքունիքում։ 1343 թվականին Պապը ցանկություն է հայտնել տեսնել այն, և Ֆիլիպ 6– րդը զարդաքանդակը ուղարկել է Հռոմ, որտեղ էլ այն գտնվել է հաջորդ 20 տարիներին: Մոտ 1363 թվականին Դոֆինին՝ Ֆրանսիայի ապագա թագավոր Չարլզ 5-րդին հաջողվել է վերադարձնել զարդաքանդակը, և 1379 թվականին այն կրկին տեղադրվել է ՍենտՇապելում, որտեղ էլ մնացել է մինչև 1791 թվականը։ 17-րդ դարում բացահայտվել է ֆրանսիական մեծ զարդաքանդակի իրական իմաստը. ֆրանսիացի գիտնական Նիկոլա-Կլոդ Պեյրեսկը հռոմեացի հնագետ և բանաստեղծ Ջիրոլամո Ալենդրոյին ուղղված իր նամակում, որը թվագրված է 1620 թվականի սեպտեմբերի 23-ով, նույնականացրել է դրա վրա պատկերված բոլոր կերպարները և այն կապել Տիբերիոս կայսեր անվան հետ։

Զարդաքանդակի քննարկումը դարձել է նկարիչ Ռուբենսի հետ Պեյրեսկի նամակագրության ամենակարևոր թեմաներից մեկը։ 1791 թվականին Ֆրանսիայի թագավորը որոշել է զարդաքանդակը ներառել իր շքանշանների հավաքածուում։ Բայց 1804 թվականին այն գողացել են։ Չնայած մեկ տարի անց այն վերադարձվել է, բայց թանկարժեք շրջանակը կորել է։ Ֆրանսիական մեծ զարդաքանդակի կոմպոզիցիան ներառում է 24 անձ, որոնք տեղակայված են երեք մակարդակներում: Պատկերված անձանցից մի քանիսը մինչ օրս էլ անհայտ են, բայց, ընդհանուր առմամբ, խմբում պատկերված են ՋուլիանԿլաուդյան դինաստիայի անդամները։ Կոմպոզիցիան խորհրդանշում է կայսերական ընտանիքի օրինականությունն ու միասնությունը։ Վերին մակարդակը Օլիմպոսն է. այնտեղ պատկերված են հանգուցյալները՝ աստվածացված Օկտավիանոս Օգոստոսը՝ կենտրոնում, Դրուզը՝ ձախից, Պեգասե Գերմանիկը՝ աջից:

Միջին մակարդակը զբաղեցնում են այդ ժամանակ կենդանի անձինք՝ կենտրոնում Տիբերիուսն է՝ ձեռքին երկար ձող և լիտուուս, և նրա մայրը՝ Լիվիա Դրուսիլլան։ Նրանց կողքին է Ներոն Հուլիոս Կեսար Գերմանիկուսը՝ Գերմանիկոսի որդեգրած որդին և Անտոնիա Կրտսերը։ Աջ կողմում Գերմանիկուսի կրտսեր որդին է՝ Դրուսուս Հուլիոս Կեսարը։ Հեռավոր ձախ եզրին Ագրիպինա Ավագը և նրա փոքր որդի Կալիգուլան է՝ զրահի կույտը տրորելիս: Ստորին մակարդակը զբաղեցնում են պարտված բարբարոսները՝ պարթևները՝ փռյուգիական գլխարկներով, և երկարամազ գերմանացիները։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կարեն Խաչանովը՝ Դոհայի մրցաշարի հաղթողՊլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով լույս չի լինելուԱնկանխիկ վճարում չընդունող տնտեսվարողը պարտավոր է տուգանք վճարելՎթարային աշխատանքներով պայմանավորված ջուր չի լինելուԵրևանում ձյուն կտեղա՞Մայր Տաճարի վերաօծման և Մյուռոնօրհնության արարողությունները տեղի կունենա սեպտեմբերի 28-29-ինԴեռևս չպարզված հանգամանքներում զինծառայող է մահացել․ ՊՆ 41-ամյա Սերյոժա Հ.-ն հետախուզվում էր ծանր մարմնական վնասվածք հասցնելու մեղադրանքով «Դոն» մայրուղու վրա բեռնատարների մասնակցությամբ խոշոր վթար է տեղի ունեցել․ վիրավորներ կանՄտահոգիչ եմ համարում հայտրարությունը կապված Ուկրաինական պատերազմի հետ․ նմանատիպ հայտարարությունները կարող են անդառնալի հետևանքներ ունենալ․ Արտավազդ ԱլավերդյանԱրտակարգ դեպք՝ Երևանում. հրդեհ է բռնկվել բնակչի տան խորդանոցում Մոտ 300 բեռնատարներ արգելափակվել են Ռուսաստանի և Ղազախստանի սահմանինՖրանսիան մտադիր է Ուկրաինային մատակարարել նորագույն կամիկաձե անօդաչու թռչող սարքեր Ներկայումս պարեկային ծառայության շարքերում հարյուրից ավելի կանայք կան․ պանելային քննարկում Հայաստանը պետք է կարողանա պաշտպանել իրեն և իր խաղաղ բնակչությանը․ Ֆրանսիայի ԶՈւ նախարար Ամենայն հավանականությամբ, Մբապեն կտեղափոխվի աշխարհի մեծագույն ակումբ․ Լյորիս Հայ Առաքելական եկեղեցին վերահաստատեց իր սկզբունքային դիրքորոշումը՝ ընդդեմ նոր Սահմանադրության Աղջիկս ինձ մահից փրկեց. Հրաչյա Գասպարյանը՝ քաղցկեղով տառապելու և երեխաների մասին Ֆինանսների նախարարությունը Արմավիրի մարզի 5 համայնքում սուբվենցիոն ծրագրերով խախտումներ է արձանագրել Թուրքիայի դպրոցներին սկանդալային հրահանգ է ուղարկվել. Սուրբ ծնունդը եւ Հարության տոնը նշելն արգելվում է 2 տարում ԵՄ-ն Ուկրաինային հատկացրել է ավելի քան 130 միլիարդ եվրո․ Շառլ Միշել Կապանում ձյուն է տեղում, կան փակ ավտոճանապարհներ Աշխարհի գավաթ․ Վահագն Դավթյանը՝ բրոնզե մեդալակիրԿրակոցներ՝ Երևանի էլիտար շենքերից մեկի բակում․ կա վիրավոր Գերմանիայի կառավարությունը հայտնել է, թե որքան է ծախսել Ուկրաինայի վրա Էրդողանը կրկին մեղադրանքներ է հնչեցրել Հայաստանի հասցեին Քասախում 50-ամյա տղամարդուն դաժանաբար կյանքից զրկելու դեպքից մանրամասներ են հայտնի դարձելՄակրոնը չի մասնակցելու G7-ի գագաթնաժողովին Մեծ Բրիտանիայի և Լեհաստանի արտգործնախարարները նշել են Ուկրաինայի բարեկամների 5 առաջնահերթությունը Որքա՞ն արժե Երևան-Մոսկվա թռիչքի տոմսերըՍպանություն Քասախում․ նոր մանրամասներ ողբերգական դեպքից«ԶՊՄԿ» ՓԲԸ կայուն զարգացման գծով տնօրեն Արմեն Ստեփանյանը հյուրընկալել էր Կապանի քիքբոքսինգի «Սյունիք» ակումբի սաներին Հայաստանը որևէ մեկի «ետնաբակը» չէ, այլ բարեկամ երկիր. Ֆրանսիայի դեսպան Վթար՝ Գեղարքունիքում. Nissan-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց ու շրջվելԱդրբեջանական ԶՈւ-ն կրակ է բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբԱյսօր Կյուրեղ Երուսաղեմի Հայրապետի, Կյուրեղ եպիսկոպոսի և նրա մոր` Աննայի հիշատակության օրն է Սահմանապահ զորքերի N ջոկատում տեղի է ունեցել սահմանապահ 5 նոր ուղեկալների բացման արարողությունՆոր Նորքի ղեկավարի նստավայրի շենքի ուղղությամբ կրակոցներ արձակած անձը հայտնաբերվել է Սարի թաղի թիվ 13 երթուղում «ՊԱԶ»-երի փոխարեն «Ժոնգ-Թոնգ» ավտոբուսներ կգործեն (տեսանյութ) ՀԱՊԿ ԽՎ-ից միայն ՀՀ ներկայացուցիչները որպես դիտորդ ներկա չեն Բելառուսի ընտրություններին ԱՄՆ դեսպանատունն իրազեկում է Իրանում 4,8 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցել Անկանխիկ վճարում չընդունող տնտեսվարողը պարտավոր է տուգանք վճարել Երկու տարի առաջ այստեղ մենք թշնամական դեսանտին դիմավորեցինք կրակով․ Զելենսկու տեսաուղերձը՝ Գոստոմելի օդանավակայանից Ադրբեջանի ԶՈւ հատուկ նշանակության ջոկատները հերթական զորավարժություններն են անցկացրել Հայաստանում «աշխարհազոր» չի լինի․ ՊՆ-ն նոր նախագիծ է ներկայացրել, մի շարք փոփոխություններ կկատարվեն Մահացել է երգիչ Համլետ Գևորգյանի հայրը Ուկրաինայի անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին ոչ թե «եթե»-ի, այլ «երբ»-ի հարց է. Ստոլտենբերգ ԱՄՆ-ն պատժամիջոցների ցանկում ներառել է 16 թուրքական ընկերություն Էկոնոմիկայի նախարարի թեկնածուն Գևորգ Պապոյանն է․ ՔՊ-ն հավանության է արժանացրել