Երևան, 24.Մայիս.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ո՞ր ժամանակներից են մարդիկ սկսել կոշիկ հագնել․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Պալեոնտոլոգները, վերլուծելով հնագույն պեղումները, ենթադրում են, որ ժամանակակից կոշիկների նախատիպը հայտնվել է Արևմտյան Եվրոպայում մոտ 30 հազար տարի առաջ: Հին մարդկանց կմախքների և ոտքերի ոսկորների մնացորդներից հնարավոր է եղել պարզել, որ հենց այդ ժամանակաշրջանն է բնութագրվում մարդու ոտնաթաթի կառուցվածքի փոփոխությամբ։ Կոշիկները աստիճանաբար նեղացել են, ինչն էլ հանգեցրել է ոտքի չափի նվազման։ Առաջին կոշիկների նպատակը թելադրված է եղել որոշակի եղանակային պայմաններով: Հիմնադրվել են առաջին քաղաքակրթությունները, փոխվել են կլիմայական պայմանները, և եղել է համատարած սառեցում։ Հին մարդիկ սկսել են հագնել կենդանիների մորթիներ, իսկ ոտքերը փաթաթել կենդանիների կաշվով:

Ընդ որում, ոտքերը տաք պահելու համար այդ նախակոշիկները լցոնել են ծղոտով և արտաքինից կապել ծառի կեղևից ստացվող պարաններով։ Հարավային երկրներում ևս հայտնվել են կոշիկի նախատիպերը, բայց այնտեղ հակառակն է եղել՝ անհրաժեշտ է եղել ոտքերը պաշտպանել տաք ավազից և այրվածքներից։ Արդյունքում, օրինակ՝ Հին Եգիպտոսում հայտնվել են սանդալները: Դրանք պապիրուսից էին կամ արմավենու տերևներից, և կաշվե ժապավեններով ամրացվում էին ոտքերին։ Ավելին, հայտնվել է կոշիկի մեկ այլ տեսակ ևս, որը հիշեցնում էր փակ ծայրով ժամանակակից հողաթափերը։ Ըստ Հին Հունաստանի որմնանկարների, կարելի է եզրակացություններ անել, թե այն ժամանակ ինչպիսի կոշիկներ են եղել։

Հիմնականում եղել են երկար կապիչներով սանդալներ։ Կապիչները հասնում էին մինչև ծնկները. նման կոշիկները կոչվում էին «կրեպիդներ»: Գիտնականները կարծում են, որ հենց Հունաստանում են սկսել յուրաքանչյուր ոտքի համար՝ աջ և ձախ, առանձին կոշիկ կարել։ Այն ժամանակ տարածված էին նաև երկարաճիտ կոշիկները, որոնց քթերը բաց էին, և ոտքի մատները երևում էին։ Ավելին, հենց այնտեղ է ծնվել կանանց կոշիկների նորաձևությունը. հետերաների կոշիկների ներբանները այնպիսին էին, որ ավազի վրա հետք էին թողնում գրությամբ՝ «հետևիր ինձ»: Մյուս նորարարությունը ևս ծագել է Հին Հունաստանում: Դերասաններն սկսել են կրունկով երկարաճիտ կոշիկներ հագնել, որպեսզի բեմի վրա ավելի լավ երևան։

Կոշիկների վրայի զարդարանքներից, գործվածքից, որից դրանք պատրաստվել են, և նույնիսկ քուղերի քանակից կարելի էր պատկերացում կազմել դրա տիրոջ սոցիալական կարգավիճակի մասին։ Օրինակ՝ Հին Հռոմում աղքատները կարող էին միայն մեկ քուղով սանդալ հագնել, իսկ հարուստները՝ չորս: Բացի այդ, կանանց թույլատրվում էր կրել միայն սպիտակ կոշիկներ, իսկ տղամարդկանց՝ սև: Միջնադարում Ֆրանսիայում թագավորի հրամանով բոլոր ազնվականները հատուկ կոշիկներ են կրել։ Դրանք նեղ կոշիկներ էին՝ երկար, կոր քթերով։ Հետո՝ 15-րդ դարում, կոշկակարները նորաձևության մեջ մտցրին բութ քթերը, իսկ ահա 16-րդ դարը նշանակալից էր կաշվով զարդարված կրունկներով կոշիկների առատությամբ։ Միևնույն ժամանակ, ի հայտ եկան մինչև ծնկները հասնող երկարաճիտ կոշիկները, որոնք օգտագործվում էին ձիավարության ժամանակ։ Հետաքրքիր է, որ միջնադարում նորաձև էին միայն տղամարդկանց կոշիկները, քանի որ կանայք կոշիկները թաքցնում էին լայն, երկար շրջազգեստների տակ։

17-րդ դարում շրջազգեստները կարճացան, և այդ ժամանակից սկսեց զարգանալ կանանց կոշիկների նորաձևությունը: 18-րդ դարում հայտնվեցին լաքապատ կոշիկները։ Սկզբում այն կրում էին կանայք, բայց հետո սկսեցին կրել նաև տղամարդիկ։ Սկսեցին կոշիկներ պատրաստել աջ և ձախ ոտքերի համար, մինչ այդ բոլոր կոշիկները ուղիղ էին։ Սկսեցին ի հայտ գալ տարբեր գույների կոշիկներ: Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ կոշիկները զգալի փոփոխությունների ենթարկվեցին։ Նորաձևության մեջ մտան ճտքավոր կոշիկները և կաշվե մարտական «սապոգները»։ Բանակային կոշիկների նորաձևությունը հասել է նաև մեր ժամանակներ, և դրանք հիմա հաճույքով կրում են ինչպես երիտասարդները, այնպես էլ մեծահասակները։ Արենիի քարանձավում տարիներ առաջ հնագետները գտել են կոշի, որը 5,5 հազար տարեկան է և համարվում է աշխարհի ամենահին ամբողջական կոշիկներից մեկը, եթե ոչ ամենահինը:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Սրբազանի շնորհավորական ուղերձը շրջաավարտներին Մինչև 9 ժամ գազ չի լինի Լուծարում են Հանրապետության՝ երկրորդ մեծության գրադարանը․ Գառնիկ Դանիելյան Փաշինյանը չի մեկնել Աշխաբադ՝ ԱՊՀ երկրների վարչապետների հանդիպմանը Փաստաթղթերի կեղծմամբ, խարդախությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն է կատարվել․ ՔԿ Սոնա Շահգելդյանը հոգեբանական ճնշման է ենթարկվել ու դիմել իրավապահներին Արտակարգ դեպք՝ Երևանում․ 8-ամյա երեխան 2-րդ hարկի լnւuամnւտից ցած է ընկել Պուտինը ցանկանում է սառեցնել պատերազմը Արտակարգ դեպք՝ Երևանում․ 8-ամյա երեխան 2-րդ hարկի լnւuամnւտից ցած է ըն կել ԱՊՀ տարածքում տնտեսական կապերի խորացումն առանցքային խնդիր է․ Միշուստին Ո՞րն է եղել Արծվիկ Մինասյանի որդու բնակարանում հրդեհի պատճառը Աղոթում եմ, որ կարողանաք ոչ թե շրջանցել մարտահրավերները և փորձությունները, այլ՝ հաղթահարեք. Բագրատ Սրբազանի ուղերձը՝ շրջանավարտներին Գիտելիքն է այն մեծ հարստությունը, որն անհնար է կորցնել, ասում եմ իմ օրինակով. ՄԻՊ-ը Սյունիքում մասնակցել է Վերջին զանգի արարողությանը Թշնամուն կիսով չափ հանձնված գյուղը ունի մեկ շրջանավարտ Այրվել է ընդդիմադիր պատգամավորի բնակարանը, երբ ընտանիքի անդամները քնած են եղել Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանը կանչվել է Մոսկվա Fastex-ի աջակցությամբ Երևանում կայացել է «One Run – First Run» միջազգային խոշորագույն կիսամարաթոնը Բանկային համակարգը Հայաստանի ամենակայացած և անկախ կառույցն է. ՀՀ նախագահ Brent տեսակի նավթի գինը կայունացել է մեկ բարելի դիմաց 81,4 դոլարի սահմաններում Կիրանցում կյանքը կանգ է առել Դասագրքերի ստեղծման դրամաշնորհային մրցույթԶանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի շնորհավորական ուղերձը շրջանավարտներինԿիրանցում իսկական մարդկային ողբերգություն է ծավալվում Մինչև 20։00-ն ջուր չի լինի Հրդեհ է բռնկվել ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Արծվիկ Մինասյանի որդու բնակարանում Փաշինյանը միտումնավոր այրում է կամուրջները Վարչախումբն անցել է բացահայտ սպառնալիքներ տալուն Զոհերի թիվն ավելացավ Արմավիրում Վերջին զանգի 19-ամյա մասնակիցը «Mercedes»-ով բախվել է գազատար խողովակին ու հայտնվել ձորակում Ի՞նչ փուլում է ԵՄ երկրների հետ վիզաների ազատականացման հարցը և ինչ խնդիրներ կան հարցի լուծման ճանապարհին Վարչապետի թեկնածուի հարցն ամենաառաջնայինը չէ․ հանդիպել եմ Վեհափառին ու սրբազաններին, քննարկել ենք Շարժման օրակարգը․ Բագրատ Սրբազան Չինաստանում ամենամեծ լողացող էլեկտրակայանն են կառուցումԿիրանցի դպրոցում շրջանավարտները նշում են «Վերջին զանգը» Արևմուտքը փորձում է ԱՊՀ-ում պայմաններ ստեղծել «գունավոր հեղափոխությունների» համար. ՌԴ ԱԴԾ տնօրեն ԶՊՄԿ-ն 164 մլն դրամի աջակցություն է տրամադրել բռնի տեղահանված արցախցիներին Թուրքիայում երկրաշարժ է եղել Ղազախի շրջանի 4 գյուղերը վերադարձվել են Ադրբեջանին․ ՄուստաֆաևԵկել է ճշմարտությունը ասելու և իրականությանը բաց աչքերով նայելու ժամանակը. Մհեր ԱվետիսյանԻ՞նչ է անելու Բագրատ Սրբազանն այսօր ու վաղը Ժամը 11.00-ի դրությամբ, ոստիկանության պահպանվող հատուկ տարածքներ է տեղափոխվել 12 մեքենա, որոնց ղեկին եղել են անչափահասներ Նոր վարչապետի թեկնածուի անվան հրապարակումը միանգամից ստեղծելու է նոր իրավիճակ․ Վահե Հովհաննիսյան Ադրբեջանցի սահմանապահներն արդեն վերահսկողության տակ են վերցրել Տավուշի մարզի չորս գյուղերը. Ինչ է հայտնում Ադրբեջանի փոխվարչապետի գրասենյակը «Բադալյան եղբայրներ» ընկերությունների խմբի աջակցությամբ արցախցի Սարգսյանների ընտանիքը բնակարան է ձեռք բերել Ինչու՞ է այրվել Ռայիսիի ուղղաթիռը․ նոր մանրամասներԼուի Բոնոն այս շաբաթ կայցելի Ադրբեջան Բլինքենը հայտարարել է Վրաստանի համար վիզային սահմանափակումներ մտցնելու և Թբիլիսիի հետ երկկողմ համագործակցությունը վերանայելու մասին Temp. Ֆասթ Բանկն անգրավ բիզնես վարկի նոր առաջարկ է ներկայացնում Արագածոտնում բախվել են ՎԱԶ 2107-ն ու Renault բեռնատարը. կա 1 զոհ, 3 վիրավորՀզոր ցիկլոն է ներթափանցել Հայաստան. Գագիկ Սուրենյանը՝ եղանակի մասին Ուկրաինայի հետախուզությունն անմիջական կապ ունի «Կրոկուսի» ահաբեկչության հետ. Բորտնիկով