Երևան, 15.Ապրիլ.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ռուսաստանի խաղաղապահ առաքելությունը քիչ բան արեց սեպտեմբերին Ադրբեջանի հարձակումը կանգնեցնելու համար

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

«Freedom House»-ի այսօր հրապարակած «Ազատությունն աշխարհում» զեկույցն անդրադարձել է 2023 թվականին տեղ գտած զինված բախումներին՝ նաև բազմիցս կանգ առնելով Լեռնային Ղարաբաղից հայ բնակչության տեղահանման, աշխարհում ավտորիտարիզմի աճի, օրինակ՝ Ադրբեջանում և Ռուսաստանում իշխող ռեժիմների ապրապնդման վրա։

Այս մասին հայտնում է «Ամերիկայի ձայնը»։


«Freedom House»-ի տարեկան զեկույցի համաձայն, 2023 թվականին աշխարհում ազատության ինդեքսը անկում է ապրել՝ նահանջ գրանցելով 18-րդ տարին անընդմեջ։ Քաղաքական իրավունքներն ու քաղաքացիական ազատությունները թուլացել են 52 երկրներում։ Մինչդեռ բարելավումներ են նկատվել միայն 21-ում։ Թերի ընտրությունները և զինված հակամարտությունները նպաստել են աշխարհում ազատության անկմանը։

Ըստ հրապարակման, զինված հակամարտությունները և ավտորիտար ռեժիմների ներկայացրած սպառնալիքներն աշխարհը դարձրել են սակավ անվտանգ ու ժողովրդավար։

Օրինակ, ազատության ինդեքսի առումով կտրուկ անկում է գրանցվել Լեռնային Ղարաբաղում, և այն մասամբ ազատ խմբից տեղափոխվել է ոչ ազատ երկրների, տարածքների խումբ։ Պատճառը՝ անցած տարվա սեպտեմբերին ադրբեջանական զինուժի հարձակումն էր, Լեռնային Ղարաբաղի անջատողական կառավարության կապիտուլյացիան ու տեղի հայ բնակչության փաստացի արտաքսումը։

«Freedom House»-ի ներկայացմամբ, Ուկրաինա Կրեմլի լայնածավալ ներխուժման երկրորդ տարվա ավարտի ֆոնին՝ արձանագրվել է, որ ռուսաստանյան օկուպացիոն ուժերը իրենց ենթակայության ներքո գտնվող ուկրաինական շրջաններում ճնշում են մարդկանց հիմնարար իրավունքները։ Բռնաճնշումները խորանում են նաև Ռուսաստանում։

Զեկույցն անդրադառնում է նաև Իսրայել - «Համաս» հակամարտությանը, 2021 թվականին Մյանմարում տեղի ունեցած ռազմական հեղաշրջման հետևանքներին, Սուդանում մարտերից տուժած քաղաքացիների իրավիճակին և այլն։

Անդրադառնալով 2023 թվականին տեղ գտած ձեռքբերումներին և կորուստներին՝ «Freedom House»-ը կրկին հիշատակում է Լեռնային Ղարաբաղը։

Ըստ զեկույցի, վիճելի տարածքների շուրջ զինված հակամարտությունները հանգեցրել են քաղաքական իրավունքների ու ազատությունների անկմանը, և այդ իմաստով հենց Լեռնային Ղարաբաղն է ապրել տարվա ամենամեծ անկումը՝ կորցնելով 40 միավոր, քանի որ տեղի գրեթե ողջ բնակչությունը՝ մոտ 120 հազար հայեր, ստիպված են եղել փախչել՝ Ադրբեջանի զինուժի ճնշման հետևանքով։ Այդ տեղահանությունը բազմաթիվ օտարերկրյա դիտորդներ գնահատել են որպես էթնիկ զտում։

 «Freedom House»-ը հիշեցնում է, Բաքվի ռազմական հարձակումը տեղի ունեցավ Լաչինի միջանցքի իննամսյա արգելափակումից հետո, որը Լեռնային Ղարաբաղը արտաքին աշխարհին կապող միակ ցամաքային ճանապարհն էր։ Հետևանքն եղավ այն, որ տեղի բնակիչների համար լուրջ խնդիր դարձավ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների՝ սննդի, բժշկական պարագաների և վառելիքի ձեռքբերումը։

Զեկույցը փոխանցում է, մոտ երեք տասնամյակ տեղի հայ բնակչությունը Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի միջև անլուծելի հակամարտության կենտրոնում էր։
2020 թվականին Ռուսաստանի միջնորդած նոր զինադադարից հետո, որը կանգնեցրեց ադրբեջանական ռազմուժի առաջխաղացումը, իրավիճակը վերստին սկսեց փոխվել, երբ
2022 թվականին Ուկրաինա Կրեմլի լայնածավալ ներխուժման հետևանքով սահմանափակվեցին ռուս խաղաղապահների կարողությունները, իսկ ադրբեջանական ռազմուժը սկսեց դանդաղ սեղմել անկլավի շուրջ օղակը, և ի վերջո «ադրբեջանական ռեժիմի» ճանապարհին քիչ բան էր մնացել՝ հանգուցալուծելու տասնամյակներ տևած վեճը։

Լեռնային Ղարաբաղի դեմ ադրբեջանական զինուժի հարձակումը համընկավ Ադրբեջանում ավտորիտար համակարգի ամրապնդման և բռնաճնշումների հետ։

Ըստ «Freedom House»-ի, դեռ 1990-ականներից Ադրբեջանի կառավարությունն իրականացրել է խտրական քաղաքականություն հայերի նկատմամբ, հայ քաղաքացիներին և նրանց ժառանգներին արգելված է կամ սահմանափակված է մուտքը երկիր։

Զեկույցի համաձայն, Լեռնային Ղարաբաղի գրավումը նպաստել է Ադրբեջանում 2003 թվականից նախագահող Իլհամ Ալիևի ժողովրդականության աճին, ինչը մտավախություն է առաջացրել, թե Ադրբեջանի ղեկավարությունը կարող է նոր՝ լայնամասշտաբ ներխուժում իրականացնել Հայաստանի Հանրապետություն, որի «սահմաններն արդեն խախտված են»։

Նոր ներխուժման համար Բաքուն կարող է ոգեշնչվել հյուսիսից՝ Կրեմլի օրինակից, որը ապօրինաբար խլել է Ղրիմն ու այլ տարածքներ Ուկրաինայից։ «Freedom House»-ը ընդգծում է՝ ռուսական ուժերի կողմից օկուպացված ուկրաինական տարածքներում մի քանի միլիոն մարդու ազատությունները կտրուկ սահմանափակվել են։ Ռուսական օկուպացիոն իշխանությունները 2023 թվականին շարունակել են, օրինակ, ղրիմցիներին զորակոչել ռուսական բանակ, պետականացնել մասնավոր սեփականությունը։ Այս առումով՝ իրավիճակը հատկապես ծանր է ազգությամբ ուկրաինացիների և Ղրիմի թաթարների համար, որոնց լեզուն, կրոնը և մշակույթը շարունակում են ենթարկվել ռուսական կողմի ճնշումներին, որի նպատակը տարածաշրջանի ռուսականացումն է։

«Freedom House»-ը ընդգծում է, հատկապես եվրասիական տարածաշրջանում նկատելի է նաև «ժողովրդավար ուժերի պայքարը աճող ավտորիտարիզմի դեմ»։

Զեկույցի փոխանցմամբ, Եվրասիայում ազատության ինդեքսը նկատելի անկում ապրեց 2023 թվականին, որը պայմանավորված է հիմնականում «ադրբեջանական ռեժիմի» կողմից Լեռնային Ղարաբաղից հայ բնակչության վտարմամբ, ինչպես նաև Ադբեջանում բռնաճշումների խորացմամբ, որն անցել է Ուկրաինա Ռուսաստանի լայնածավալ ներխուժման երկրորդ տարվա ֆոնին։

Առավել մանրամասն` այստեղ. https://t.me/arm24live

Տարածաշրջանում նոր ճգնաժամի բռնկումն ուղիղ ազդեցություն է ունենալու Հայաստանի վրա․ Տիգրան Աբրահամյան Ադրբեջանում երկրաշարժ է գրանցվել․ ի՞նչ է հայտնիՂազախստանի նախագահը պաշտոնական այցով ժամանել է Հայաստան Հայաստանը՝ ռուսական գաղութ. Փաշինյանի մնալով սա ենք ունենալու՝ լավագույն դեպքում.Սողոմոնյան Տավուշը չի՛ հանձնվելու. Սվետլանա Աճեմյանէլեկտրաէներգիայի անջատման հասցեները ապրիլի 15-ի համար Դոլարի, եվրոյի, ռուբլու փոխարժեքն՝ այսօր Թուրքիան կոչ է արել Իրանին չհարձակվել Իսրայելի վրա Հուսիթները ևս հարվածել են Իսրայելին․ պատերազմն ընդլայնվում էՆավթի գներն աճել են Իսրայելի վրա Իրանի հարձակումից հետո Զինծառայողը «Nissan»-ով հայտնվել է Ողջի գետում․ նրա մարմինը հայտնաբերել են ավտոմեքենայից դուրս BMW-ն առանց վարորդականի վարող 26-ամյա երիտասարդը հայտնաբերվեց«Բայերը» պատմության մեջ առաջին անգամ Գերմանիայի չեմպիոն է Պարզվել է՝ բերման ենթարկված Վարազդատ Հ.-ն նաև հետախուզման մեջ էր Եվգենի Պետրոսյանն առաջին անգամ նկարահանվել է ֆիլմում Իրանական անօդաչու թռչող սարքը խճճվել է իրաքյան էլեկտրական լարերի մեջ (տեսանյութ) Վաղը մի շարք մարզերում էլեկտրաէներգիայի անջատումներ են սպասվումԱրամ Ա կաթողիկոսն Արցախի ժողովրդի իրավունքների թեմայով համաժողով է հրավիրել Անթիլիասում ԱՄՆ-ը հայտարարել է, որ Իրանը չի զգուշացրել Իսրայելի վրա հարձակվելու ծրագրերի մասին Կկրճատվի պարտադիր զինվորական ծառայությունից ազատվողների թիվը․ ՊՆ նոր նախագիծը Նիդեռլանդներում Իրանի դեսպանին կանչել են ԱԳՆ Երևանում պարեկներն իրականացրել են ««Ճվճըվ Արո»-ի անուղղելի զավակներին մրցակից է հայտնվել» օպերացիան Աչաջրեցի նահատակ հերոս Շիրակ Գասպարյանի ծնողները որդու հիշատակին եկեղեցի են կառուցել Աչաջրի սրտում Պետերբուրգում քրեական գործ է հարուցվել ռեստորանում կրակոցներ արձակած, պատգամավորի օգնականի դեմ Ադրբեջանն ու Հորդանանը համաձայնագիր են ստորագրել պաշտպանության ոլորտում համագործակցության մասինԻսրայելի գլխավոր շտաբը հրապարակել է Իրանի արձակած ԱԹՍ-ների ոչնչացման կադրերը (տեսանյութ) «Արմենիա» ԲԿ է տեղափոխվել 5-ամյա երեխայի մարմինԼավրովը և Աբդոլլահիանը իրանական կողմի նախաձեռնությամբ քննարկել են իրավիճակը Մերձավոր ԱրևելքումԻրանը նախապես զգուշացրել է Թուրքիային Իսրայելի դեմ գործողության մասին ՀՀ ԱԳՆ–ն երկխոսության կոչ է անում Մերձավոր Արևելքում հետագա առճակատումից խուսափելու համարՑանկացած այլ երկրի դեպքում ներողություն կխնդրեի. ծանրորդ Նազիկ Ավդալյան (տեսանյութ) Հրաձիգ Էլմիրա Կարապետյանը դարձել է Ռիո դե Ժանեյրոյի վարկանիշային մրցաշարի հաղթող Երևան-Մոսկվա թռիչքի տոմսերը կտրուկ թանկացել են. ի՞նչ արժե այս պահինՌԴ որոշ մարզերում գետերի մակարդակի բարձրացման հետևանքով բազմաթիվ բնակավայրեր են հեղեղվել. մտցվել է արտակարգ դրություն Երևան-Արմավիր ճանապարհին՝ «Դվին» ռեստորանային համալիրի մոտ, «Nissan»-ը վրաերթի է ենթարկել հետիոտնիՀայ մարմնամարզիկները Դոհաում կմասնակցեն աշխարհի գավաթի խաղարկության վերջին փուլինՀռոմի պապը մտահոգություն է հայտնել Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի կապակցությամբ Իրանի մի շարք օդանավակայաններում չվերթները չեղարկվել են Հայտնի է մայիս ամսվա ոչ աշխատանքային և տոնական օրերըՀրդեհ Ծաղկունք գյուղում Սանահին-Ակներ ճանապարհի կառուցման աշխատանքները մոտենում են ավարտին Սպասվում են տեղումներ․ օդի ջերմաստիճանը կնվազի Ժամկետային զինծառայողը «Nissan»-ով բախվել է կայանված բեռնատարին. նրան տեղափոխել են հիվանդանոց10 տարի առաջ այս օրը ՀՀ վարչապետ նշանակվեց Հովիկ Աբրահամյանը. ինչո՞վ է աչքի ընկել նրա պաշտոնավարումըԲոլորը կարող են գնել. նոր տեխնոլոգիան արևային մարտկոցները կդարձնի ավելի հզոր և 70%-ով ավելի էժանԱրագածոտնում 15-ամյա երեխան «Տիր» օդաճնշիչ զենքով պատահաբար կրակել է իր ձեռքին Նեթանյահուն հայտարարել է, որ Իսրայելը պատրաստ է Իրանի հարձակմանը Իրանն անօդաչու թռչող սարքեր է արձակել Իսրայելի ուղղությամբ․ ԶԼՄ (տեսանյութ) Պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով լույս չի լինելուԿանձրևի՞․ ի՞նչ եղանակ սպասել առաջիկա օրերին