Երևան, 15.Ապրիլ.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ազատության, անկախության և բարգավաճման խորհրդանիշ արձանը, ամերիկացիների դժվարին նվիրատվությունն ու Պուլիտցերի զայրույթը. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ներգաղթյալներ, փախստականներ, զբոսաշրջիկներ, տուն վերադարձողներ. Ազատության արձանն է ողջունում բոլոր նրանց, ովքեր մտնում են Նյու Յորքի նավահանգիստ: Ազատության արձանը աշխարհի ամենահայտնի արձաններից մեկն է, որը հաճախ անվանում են «Նյու Յորքի և ԱՄՆ-ի խորհրդանիշ», «Ազատության և ժողովրդավարության խորհրդանիշ», «Ազատության լեդի» և այլն: Ազատության արձանը Ֆրանսիայի կառավարությունն է նվիրել ԱՄՆ-ին՝ Ամերիկայի Անկախության հռչակագրի հարյուրամյակի առթիվ: Հսկայական այդ քանդակը կոչվում էր «Աշխարհը լուսավորող ազատություն» և ստեղծվել է 10 տարվա ընթացքում քանդակագործ Ֆրեդերիկ Օգյուստ Բարտոլդիի արվեստի ստուդիայում:

Էյֆել յան աշտարակի ստեղծող Գուստավ Էյֆելն էլ նախագծել է արձանի պողպատե ներքին կարկասը: Ի սկզբանե նախատեսվում էր այդ նվերը ներկայացնել 1876 թվականի հուլիսի 4-ին, սակայն միջոցների սղության պատճառով դա հետաձգվեց. պետք էր կամավոր նվիրատվություններ հավաքել։ Բայց գործնական ամերիկացիները չէին հասկանում, թե ինչո՞ւ պետք է ինչ-որ ռոմանտիկ ուտոպիայի համար բաժանվեն փողից։ Եվ Բարտոլդին ստիպված էր նահանգներ ուղարկել արձանի 15 մետրանոց բեկորը՝ աջ ձեռքը և ջահը, որը տեղադրվեց Ֆիլադելֆիայում՝ հարյուրամյակի ցուցահանդեսին։ Բուն ջահին բարձրանալ ցանկացողներից գանձվում էր 50 ցենտ (այն ժամանակվա համար՝ արժանապատիվ գումար): Այնուհետև ջահով ձեռքը տեղափոխվեց Նյու Յորք և տեղադրվեց Մեդիսոն Սքուեր Գարդենում, սակայն պահանջվող գումարը այդպես էլ չէր հավաքվել: Եվ այդ ժամանակ երիտասարդ լրագրող, «World» թերթի խմբագիր և հրատարակիչ Ջոզեֆ Պուլիտցերը գործի անցավ:

18 տարեկանում նա Հունգարիայից առանց գրոշի էր ժամանել Նյու Յորք և սկսել իր աշխատանքային կարիերան՝ որպես թերթի առաքիչ: Այնուհետև նա սկսել էր գրել ոստիկանական քրոնիկոններ, փոքրիկ գրառումներ և բավականին արագ դարձել մահացող «Նյու Յորք Ուորլդ» թերթի սեփականատերը։ Այսպիսով, Պուլիտցերը թափով միացավ դրամահավաքի արշավին: «Այդ արձանը Ֆրանսիայի միլիոնատերերի նվերը չէ Ամերիկայի միլիոնատերերին,- զայրացած գրեց նա,- այն ֆրանսիացիների նվերն է բոլոր ամերիկացիներին: Սա ընդունեք որպես անձամբ ձեզ ուղղված կոչ»։ 5 ամսվա ընթացքում հավաքվեց անհրաժեշտ գումարը։ Այդ ակցիան փառք բերեց Պուլիտցերին և թույլ տվեց թերթի տպաքանակը եռապատկել, իսկ ներկայում Պուլիտցերյան մրցանակը լրագրողների ամենահեղինակավոր մրցանակն է։ Ի վերջո, 1886 թվականի հոկտեմբերի 28ին ԱՄՆ նախագահ Գրովեր Քլիվլենդը ընդունեց Ազատության արձանը Բեդլոու կղզում, որը 1956 թվականին վերանվանվեց Ազատության կղզի՝ ի պատիվ արձանի:

Ե՛վ ֆրանսիացիները, և՛ ամերիկացիները համաձայնեցին, որ Նյու Յորքի նավահանգստի մուտքի մոտ գտնվող այդ փոքրիկ կղզին է լավագույնս հարմար տեղ Ազատության արձանի համար: Բարտոլդին նախատեսում էր 47 մ բարձրությամբ արձանը ծածկել 2,4 մմ-ից ոչ ավելի հաստությամբ պղնձե թիթեղներով։ Բարակ պղնձե թերթերը պետք էր պատրաստել հատուկ փայտե կաղապարների միջոցով։ Արդյունքում Բարտոլդին և նրա օգնականները պատրաստեցին արձանի 350 առանձին մասերը, որոնք 1884 թվականի հուլիսին նավերով ուղարկվեցին ԱՄՆ։ Բեդլո կղզում դրանք հավաքվել են հսկայական շինարարական կոնստրուկտորի նման և դրվել Էյֆելի կողմից պատրաստված պողպատե հենքի վրա: Արձանի հենքը բաղկացած է չորս պողպատե հենարաններից, որոնք ամրացված են պատվանդանին հսկայական պողպատե պտուտակներով: Արձանին բավարար ամրություն և ճկունություն տալու համար պղնձապատման յուրաքանչյուր տարր հագեցած էր իր անկախ հենքով:

Պղնձի օգտագործումը հեշտացրել է արձանը հավաքելը, քանի որ պղինձը հեշտությամբ թեքվում և կտրվում է, որը հնարավորություն է տալիս հավաքման գործընթացում կատարել մասերի վերջնական ճշգրտում անմիջապես արձանի վրա: Այսպես թե այնպես, Ազատության արձանը, անկասկած, տաղանդավոր ֆրանսիացի ինժեների վարպետության օրինակն է։ Ճարտարապետ Ռիչարդ Հանթի կողմից դասական ոճով պատրաստված պատվանդանով արձանի բարձրությունը հիմքից մինչև ոսկե բոցերի գագաթը 95 մ է: 1986 թվականին իր 100-ամյակի կապակցությամբ Ազատության արձանը դիմահարդարվեց։ Ծովի աղի օդն այնքան էր կոռոզիայի ենթարկել նրա կառուցվածքը, որ լուրջ վերականգնում էր պետք: Ամբողջ Ամերիկայի քաղաքացիների նվիրատվությունների շնորհիվ հավաքված 2 միլիոն դոլարով էլ իրականացվեցին վերականգնման աշխատանքները: Այդ արձանը շատ բան է նշանակում Ամերիկայի քաղաքացիների և ոչ միայն նրանց համար: Ատլանտյան օվկիանոսով Ամերիկա հասած շատ ճանապարհորդների համար Ազատության արձանը ազատության, անկախության և բարգավաճման խորհրդանիշ է:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

 
BMW-ն առանց վարորդականի վարող 26-ամյա երիտասարդը հայտնաբերվեց«Բայերը» պատմության մեջ առաջին անգամ Գերմանիայի չեմպիոն է Պարզվել է՝ բերման ենթարկված Վարազդատ Հ.-ն նաև հետախուզման մեջ էր Եվգենի Պետրոսյանն առաջին անգամ նկարահանվել է ֆիլմում Իրանական անօդաչու թռչող սարքը խճճվել է իրաքյան էլեկտրական լարերի մեջ (տեսանյութ) Վաղը մի շարք մարզերում էլեկտրաէներգիայի անջատումներ են սպասվումԱրամ Ա կաթողիկոսն Արցախի ժողովրդի իրավունքների թեմայով համաժողով է հրավիրել Անթիլիասում ԱՄՆ-ը հայտարարել է, որ Իրանը չի զգուշացրել Իսրայելի վրա հարձակվելու ծրագրերի մասին Կկրճատվի պարտադիր զինվորական ծառայությունից ազատվողների թիվը․ ՊՆ նոր նախագիծը Նիդեռլանդներում Իրանի դեսպանին կանչել են ԱԳՆ Երևանում պարեկներն իրականացրել են ««Ճվճըվ Արո»-ի անուղղելի զավակներին մրցակից է հայտնվել» օպերացիան Աչաջրեցի նահատակ հերոս Շիրակ Գասպարյանի ծնողները որդու հիշատակին եկեղեցի են կառուցել Աչաջրի սրտում Պետերբուրգում քրեական գործ է հարուցվել ռեստորանում կրակոցներ արձակած, պատգամավորի օգնականի դեմ Ադրբեջանն ու Հորդանանը համաձայնագիր են ստորագրել պաշտպանության ոլորտում համագործակցության մասինԻսրայելի գլխավոր շտաբը հրապարակել է Իրանի արձակած ԱԹՍ-ների ոչնչացման կադրերը (տեսանյութ) «Արմենիա» ԲԿ է տեղափոխվել 5-ամյա երեխայի մարմինԼավրովը և Աբդոլլահիանը իրանական կողմի նախաձեռնությամբ քննարկել են իրավիճակը Մերձավոր ԱրևելքումԻրանը նախապես զգուշացրել է Թուրքիային Իսրայելի դեմ գործողության մասին ՀՀ ԱԳՆ–ն երկխոսության կոչ է անում Մերձավոր Արևելքում հետագա առճակատումից խուսափելու համարՑանկացած այլ երկրի դեպքում ներողություն կխնդրեի. ծանրորդ Նազիկ Ավդալյան (տեսանյութ) Հրաձիգ Էլմիրա Կարապետյանը դարձել է Ռիո դե Ժանեյրոյի վարկանիշային մրցաշարի հաղթող Երևան-Մոսկվա թռիչքի տոմսերը կտրուկ թանկացել են. ի՞նչ արժե այս պահինՌԴ որոշ մարզերում գետերի մակարդակի բարձրացման հետևանքով բազմաթիվ բնակավայրեր են հեղեղվել. մտցվել է արտակարգ դրություն Երևան-Արմավիր ճանապարհին՝ «Դվին» ռեստորանային համալիրի մոտ, «Nissan»-ը վրաերթի է ենթարկել հետիոտնիՀայ մարմնամարզիկները Դոհաում կմասնակցեն աշխարհի գավաթի խաղարկության վերջին փուլինՀռոմի պապը մտահոգություն է հայտնել Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի կապակցությամբ Իրանի մի շարք օդանավակայաններում չվերթները չեղարկվել են Հայտնի է մայիս ամսվա ոչ աշխատանքային և տոնական օրերըՀրդեհ Ծաղկունք գյուղում Սանահին-Ակներ ճանապարհի կառուցման աշխատանքները մոտենում են ավարտին Սպասվում են տեղումներ․ օդի ջերմաստիճանը կնվազի Ժամկետային զինծառայողը «Nissan»-ով բախվել է կայանված բեռնատարին. նրան տեղափոխել են հիվանդանոց10 տարի առաջ այս օրը ՀՀ վարչապետ նշանակվեց Հովիկ Աբրահամյանը. ինչո՞վ է աչքի ընկել նրա պաշտոնավարումըԲոլորը կարող են գնել. նոր տեխնոլոգիան արևային մարտկոցները կդարձնի ավելի հզոր և 70%-ով ավելի էժանԱրագածոտնում 15-ամյա երեխան «Տիր» օդաճնշիչ զենքով պատահաբար կրակել է իր ձեռքին Նեթանյահուն հայտարարել է, որ Իսրայելը պատրաստ է Իրանի հարձակմանը Իրանն անօդաչու թռչող սարքեր է արձակել Իսրայելի ուղղությամբ․ ԶԼՄ (տեսանյութ) Պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով լույս չի լինելուԿանձրևի՞․ ի՞նչ եղանակ սպասել առաջիկա օրերինԱրարատի մարզում մի քանի ժամվա ընթացքում հայտնաբերվել են մեծ քանակի զենք-զինամթերք, թմրամիջոցներ, խմած, առանց վարորդական իրավունքի վկայականի վարորդներԱՄՆ–ում հայտնել են՝ երբ է Իրանը պատրաստվում հարձակվել Իսրայելի վրա «Դեպի դասական Եվրատեսիլ» մրցույթի հաղթողը Հայկ Հեքեքյանն էԻսրայելը կարող է հույսը դնել ԱՄՆ-ի աջակցության վրա․ Պենտագոնի ղեկավար Դաղստանում միկրոավտոբուս, բեռնատար ու մարդատար մեքենաներ են բախվել․ զոհերի թվում երեխա կաԷրդողանը նամակ է հղել Հռոմի պապին Հրաձիգ Էլմիրա Կարապետյանը դուրս է եկել Ռիո դե Ժանեյրոյի մրցաշարի եզրափակիչ Բայդենը նախատեսվածից շուտ վերադարձել է Սպիտակ տուն՝ Մերձավոր Արևելքում տիրող իրավիճակի պատճառով Ուկրաինայի ԶՈւ-ն հարվածել է Տոկմակ քաղաքին. 10 մարդ մահացել է, նրանցից 3-ը երեխա է Ուկրաինայի զինված ուժերի ինը զինվորներ որպես գերի հանձնվել են Վոդյանոյե շրջանումՄեքենաների վերանորոգման և բոլոր այլ ծախսերը բացառապես հոգում է ՊՆ-ն. հայտարարություն