Երևան, 24.Մայիս.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ամենահին երաժշտական գործիքը․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Տավիղը համարվում է ամենահին լարային կսմիթային երաժշտական գործիքներից մեկը, եթե ոչ ամենահինը: Այն ունի ձգված լարերով եռանկյունաձև աղեղի տեսք, որոնք նվագելիս ներդաշնակ մեղեդի են արձակում: Լեգենդի համաձայն, տավիղն իր առաջացմամբ պարտական է որսորդական աղեղին: Երբ մարդը քաշել է աղեղնալարը, այն յուրահատուկ ձայն է հանել, ևս մեկ աղեղնալար քաշելով՝ հնարավոր է եղել նվագել փոքրիկ մեղեդի: Աղեղանման տավիղի առաջին պատկերները կան հին եգիպտական քարանձավային նկարներում, որոնք թվագրվում են մ.թ.ա. 2800-2300 թվականներով: Տավիղի նման պատկերներ կան գրեթե չորս հազար տարվա պատմություն ունեցող հին Միջագետքի Ուր քաղաքում, որոնք հայտնաբերվել են պեղումների ժամանակ:

Այդ գործիքը տարածված է եղել հույների, հռոմեացիների և այլ ժողովուրդների մոտ: Քնարը տավիղի քույրն է, որը հանրահայտ է եղել հին Հունաստանում: Այդ ժամանակների նկարների և քանդակների մեջ կարելի է տեսնել, որ քնարը սիրված է եղել բազմաթիվ բանաստեղծների և երգիչների կողմից: Քնարը, որը աշխարհի գրեթե բոլոր էթնիկ խմբերի կողմից է օգտագործվել, հանդիսանում է տավիղի ավելի փոքր և թեթև տեսակը: Եվրոպայում տավիղները հայտնվել են 8-րդ դարում, սակայն ամենամեծ տարածումը ձեռք են բերել միայն 15-17-րդ դարերում: Հին տավիղները կամարաձև կամ անկյունային էին և տարբերվում էին իրենց չափերով: Հատկապես տարածված են եղել կելտերի կողմից սիրված ձեռքի փոքր տավիղները: Հինգ օկտավա է եղել այդ գործիքի ձայնային տիրույթը, իսկ լարերը այնպես են դասավորված եղել, որ հնարավոր է եղել ստանալ միայն դիատոնիկ սանդղակի հնչյուններ:

1660 թվականին Ավստրիայում հայտնագործվել է կարգավորվող ստեղների տեսքով մեխանիկական սարք, որը հնարավորություն է տվել լարերը ձգելով կամ թուլացնելով փոխել ձայնի տոնայնությունը: Իսկ լարերը կարճացնելու համար պետք չէր մատներ օգտագործել, դրանցից յուրաքանչյուրի մոտ կեռիկներ են եղել, ինչը նպաստել է տոնայնության բարձրացմանը: Սակայն նման մեխանիզմը հարմար չի եղել, և 1720 թվականին գերմանացի վարպետ Յակոբ Հոխբրուկերը հայտնագործել է տավիղը կատարելագործող մեխանիզմ: Դրանք յոթ ոտնակներ են, որոնք հետագայում հասցվել են 14 -ի: Ավելի ուշ՝ 1810 թվականին, ֆրանսիացի արհեստավոր Սեբաստիան Էրարդը արդիականացրել է Հոխբրուկերի մեխանիզմը և արտոնագրել երկոտնակ տավիղը, որն օգտագործվում է մինչ օրս:

Մեխանիզմը, որը կատարելագործվել է Էրարի կողմից, ապահովել է գրեթե յոթ օկտավայի սանդղակ: Գ. Լիոնը Փարիզում 1897 թվականին հորինել է տավիղի ոտնաթաթի տարբերակը: Խոսքը խաչաձև լարերի մասին է, որոնք կրկնապատկվել են ոտնակների վերացման պատճառով: Լարերի երկրորդ հավաքածուն նոր հնչողություն է հաղորդել գործիքին: Դրա շնորհիվ էլ գործիքը համբավ է ձեռք բերել, չնայած շուտով այն սկսել են ավելի ու ավելի քիչ օգտագործել: 20 -րդ դարում տավիղը հատուկ դեր է խաղում մենակատար կամ խմբային երաժշտության մեջ: Ներկայում անհնար է գտնել կոմպոզիտոր, որի ստեղծագործություններում չեն օգտագործվում տավիղի հնչյունները:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Թուրքիան պետք է արագ կարգավորի իր հարաբերությունները Հայաստանի հետ. Դավութօղլու Տավուշում տեղի ունեցողը սահմանազատում չէ. կոպտորեն խախտվում են բնակիչների իրավունքները (տեսանյութ) Գազ չի լինելու Օդի ջերմաստիճանը կրկին կնվազի․ ի՞նչ եղանակ ակնկալել Հայտնի է՝ ինչ են քննարկելու Պուտինն ու Լուկաշենկոն՝ Մինսկում Հրազդանում կատարված սպանությունները բացահայտվել են. կա կալանավորված անձ Մոսկվայի հայերը ավտոերթով գալիս են Երևան՝ աջակցելու Սրբազան շարժմանը Երևանի և մարզերի մի շարք հասցեներում լույս չի լինի Ոստիկանները խանգարում են կիրանցեցիներին հրդեհել իրենց խոտի դեզերը (տեսանյութ) «Ալլահ աքբար» պիտի չասենք, ոտքի կանգնե՛ք. Արմինե Գրիգորյան Երևանում 11-ամյա տղայի են վրաերթի ենթարկել․ բժիշկները պայքարում են երեխայի կյանքի համար Հայաստանյան եպիսկոպոսների և թեմակալ առաջնորդների ժողով Մայր Աթոռում Շիրակի թեմի առաջնորդ Միքայել Արքեպիսկոպոս Աջապահյանի հետ են հանդիպել Շիրակի մարզի ավագանիները Հայաստանն էլ կարող է բայրաքթար ստեղծել, եթե ճիշտ աշխատի. Սրբազան (տեսանյութ) ՌԴ ՊՆ ևս մեկ բարձրաստիճան սպա է ձերբակալվել Ադրբեջանցիներն արդեն Կիրանցից 100 մետր են հեռու, իսկ պարեկները վարորդներին հորդորում են այդ մասում արագ վարել և կանգ չառնել Կիրանց գյուղի բնակիչն այրել Է բանջարանոցային փոքրիկ շինությունը, որը սահմանազատումից հետո մնալու էր Ադրբեջանին (տեսանյութ) Գագիկ Ծառուկյանն այցելել է ՀՀ-ում Իրանի դեսպանատուն և բացված սգո մատյանում իր ցավակցությունն է հայտնել իրանցի ժողովրդին (տեսանյութ) Պռոշյան գյուղում իրար են բախվել են 7 ավտոմեքենա. կա 7 վիրավոր Սրբազանը՝ ապագա պաշտոնյաների մասին Շառլ Ազնավուրի 100-ամյակին նվիրված «Քեզ համար, Շառլ» ցուցադրության բացումըԱննախադեպ գնիջեցում Վենուս խանութ-սրահներում մինչև մայիսի 30-ըԱդրբեջանցիներն արդեն ելումուտ ունեն Կիրանց 4090 հիմնադրամը՝ Մի դրամի ուժի շահառու․ IDBank-ն ու Իդրամն ամփոփում են ծրագիրը Հիմնադրվել է Հայաստանում առաջին մյուսլի արտադրող ընկերությունը «Երևանի ավտոբուս» ՓԲԸ-ին անհրաժեշտ են «Դ» կարգի վարորդական իրավունք ունեցող վարորդներԲացվել է Շառլ Ազնավուրի 100-ամյակին նվիրված «Քեզ համար, Շառլ» ցուցադրությունը Պերմի պոլիտեխնիկական համալսարանի գիտնականները խոսել են արևային մարտկոցների արդյունավետության մասին Ուկրաինայի ԶՈւ-ն կամիկաձե դրոնով հարձակվել է Բելգորոդի մարզի դպրոցներից մեկի վրա. մարզպետ Ընտանիքս հանելու եմ, տունը վառեմ. հորս ու մորս քրտինքը թուրքը չի վայելելու. կիրանցին՝ ոստիկանապետին (տեսանյութ) Ռուսների մուտքը երկիր արգելվեց Ձեռք բերեք ՄՈՆԱ ԼԻԶԱ հյուրասենյակի հավաքածուն՝ մատչելի արժեքովԶախարովան Փաշինյանից անուններ է պահանջում Կապանի քաղաքապետի մեքենայի հրկիզման դեպքը բացահայտվել է Ձե՛ռք բերեք ՄՈՆԱԿՈ հյուրասենյակի կահույք զեղչված գնովԿիրանցում արդեն AZE գրությամբ սահմանային հենասյուներ են տեղադրվումՈրոնվում է տեսագրության մեջ պատկերված անձը Իրանի նախագահի աճյունը տեղափոխվել է Մաշհադ քաղաք՝ հուղարկավորման Մինչև 18։00-ն ջուր չի լինի «Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնում արձանագրվել է ծննդկանի և նորածնի մահվան դեպք. ՔԿ Կիրակի կիմանան վարչապետի թեկնածուի անունը. Բագրատ սրբազանը նոր մանրամասներ է հայտնելՍահմանագծման համար պետք է միջազգային պայմանագիր ու երկկողմ համաձայնեցված քարտեզ լինի. Ավետիք ՉալաբյանԲագրատ Սրբազանը հանդիպում է հայրենադարձների հետԶատուլինն ասել է՝ ՀԱՊԿ որ 2 երկիրը նկատի ուներ Փաշինյանը՝ հայտարարելով 2020-ին Բաքվին օգնություն ցուցաբերելու մասին «Երևանի ավտոբուս» ՓԲԸ-ի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատարը երեկվա գործադուլից հետո չի ազատվել աշխատանքից. ԿոստանյանԻնչո՞ւ են սառույցի վրա քարեր սահեցնում. մարզաձև, որ մեծ ճանաչում ստացավ առաջին հերթին օլիմպիական խաղերի շնորհիվ. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (23 ՄԱՅԻՍԻ). Ինքնաթիռների կործանում, օդանավակայանի միջազգային տերմինալի տանիքի փլուզում, ճոպանուղու վթար. «Փաստ»Ինչպե՞ս չհայտնվել կոտրված տաշտակի առջև. ազգայինի հանդեպ բացահայտ դավաճանությունը՝ քաղաքական երկարակեցության բանալի՞. «Փաստ»Լիտվան մտադիր է մի քանի երկկողմ համաձայնագիր խզել Ռուսաստանի և Բելառուսի հետ Այնպիսի խրոխտ դեմքով են հողեր հանձնում՝ նախանձելս գալիս է․ Հայկ Մամիջանյան