Երևան, 19.Հուլիս.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Հայկական բիզնեսը ևս կարող է կախվածության մեջ ընկնել Ադրբեջանից և Թուրքիայից. Զաքարյան

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը գրել է.

 «Հաշվի առնելով ներկայիս աշխարհաքաղաքական իրավիճակը, շատ երկրներ զբաղված են նոր այլընտրանքային տրանսպորտային ուղիների որոնմամբ: Դրանցից մեկը Տրանս-Կասպյան միջազգային տրանսպորտային ուղին (TITR) է, որն անցնում է Չինաստանով, Ղազախստանով, Կասպից ծովով, Ադրբեջանով, Վրաստանով, այնուհետև Թուրքիա և եվրոպական երկրներ: Նոր տրանսպորտային ուղիները, որոնցով կարելի է արտահանել ապրանքներ և հումք՝ շատ երկրների համար կենսական կարևորության են: Նման ուղիները նախ և առաջ պետք է լինեն անվտանգ ու շահավետ բոլորի համար, ինչպես նաև տնտեսական առումով լինեն իրագործելի: TITR-ը կամ «Միջին միջանցքը» համապատասխանում է այս չափանիշներին: Այն նախագծվել է ավելի քան տասը տարի առաջ և սկսել է իրագործվել 2017թ-ին:

Վերջին տարիներին այս ուղին նորից զարգացում է ապրում, և դա զարմանալի չէ, քանի որ այն կապում է Արևելքն ու Արեւմուտքը՝ շրջանցելով Ռուսաստանը: Այսօր այն շատ պետությունների համար առաջնահերթ համագործակցության նախագիծ է: Տրանսպորտային այս զարկերակը, որը կապում է Չինաստանը, Կենտրոնական Ասիան և Եվրոպան, կարող է դառնալ «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախաձեռնության մայրցամաքային կամուրջը՝ կիսով չափ կրճատելով բեռների փոխադրման ժամանակը և զգալիորեն նվազեցնել տրանսպորտային ծախսերը:

Ուղին ընդգրկում է 11.000 կմ երկաթուղի և տասը ծովային նավահանգիստ: Այն սկիզբ է առնում Չինաստանում՝ Լյանյունգանգ նավահանգստից, անցնում է Սիանով դեպի Ուրումչի, Ղազախստանով՝ Խորգոսի և Դոստիկի չոր նավահանգիստներից՝ դեպի Ակտաու և Կուրիկ նավահանգիստները, Ադրբեջան (Ալյաթի նավահանգիստ), Վրաստան, ապա Սև ծովով շարունակվում է դեպի Եվրոպա: Այս ուղին բազմամոդալ է, այսինքն՝ կարող են օգտագործվել երկաթուղային, ծովային և ավտոճանապարհային տրանսպորտի միջոցներ: Տրանս-Կասպյան միջազգային տրանսպորտային ուղու ներկա հզորությունը կազմում է տարեկան 6 միլիոն տոննա: Մինչ 2025թ. նախատեսվում է այն հասնցնել տարեկան 10 միլիոն տոննայի:

Գնահատելով բոլոր հնարավորությունները՝ շահագրգիռ պետությունները մտադիր են ֆինանսական ռեսուրսներ ներդնել միջանցքի հետագա զարգացման և նրա նավահանգստային ու երկաթուղային ենթակառուցվածքների ընդլայնման համար, ինչը կբարելաբի մատուցվող ծառայությունների որակը և կնվազեցնի փոխադրումների ժամանակը: Չինաստանը մտադիր է զարգացնել իր արեւմտյան նահանգները՝ ապահովելով նրանց մուտքը դեպի տարածաշրջանային շուկաներ։ Ադրբեջանը հնարավորություն է տեսնում ամրապնդելու իր տարանցիկ դերը և դառնալու ամենամեծ տրանսպորտային հանգույցը։

Թուրքիան դրանով կշարունակի ընդլայնել իր ազդեցությունն Ադրբեջանում և Կենտրոնական Ասիայում։ Ինչ վերաբերում է Ղազախստանին, ապա մտավախություն կա, որ ուկրաինական բանակի հարձակումները ռուսական նավթավերամշակման գործարանների վրա, կարող են հանգեցնել Կասպյան խողովակաշարի կոնսորցիումի (CPC) արգելափակմանը, որը ղազախական նավթ է մատակարարում միջազգային շուկաներ: Այս առումով աշխատանք է տարվում դիվերսիֆիկացման ուղղությամբ և Անդրկասպյան միջազգային տրանսպորտային երթուղին այս հսրցում ևս օգտակար է: Ղազախական KazMunaiGas ընկերությունն արդեն գնել է լցանավեր, իսկ Ադրբեջանի հետ պայմանավորվածություններ կան Բաքու-Սուփսա և Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան խողովակաշարեր մուտք գործելու վերաբերյալ, որոնցով Ղազախստանը կարող է տարեկան տեղափոխել մոտ 2 մլն տոննա նավթ։

Բացի այդ, «Միջին միջանցքով» տարանցման հիմնարար նպատակը բոլոր մասնակիցների համար՝ հնարավորություն է ընդլայնելու իրենց աշխարհաքաղաքական և ռազմավարական դիրքերը:

ԵՄ երկրները չափազանց շահագրգռված են այս միջանցքի զարգացմամբ, քանի որ այն կարող է հեշտացնել ապրանքների առաքումը Չինաստանից՝ շրջանցելով Ռուսաստանը, իսկ փոխադրման ժամանակը կկրճատվի շուրջ երկու անգամ։ Ղազախստանի նախագահի Բաքու կատարած պետական այցի շրջանակներում՝ Գործարար խորհրդի վերջին նիստում նշվել է, որ 2024թ. հունվարին Անդրկասպյան ճանապարհով բեռնափոխադրումների ծավալը նախորդ տարվա համեմատ աճել է 2,5 անգամ։ Միաժամանակ եռապատկվել է չինական բեռների տարանցումը։ Հարկ է նշել, որ երթուղու աշխարհագրությունն անընդհատ ընդլայնվում է։ Ասոցիացիայի անդամակցությունն աճել է մինչև 25 ընկերության, որոնք ներկայացված են 11 երկրներում։

 
 
Համաշխարհային բանկի մասնագետներն իրենց վերջին ՝ «Միջին առևտրի և տրանսպորտային միջանցքի» ուսումնասիրության մեջ եզրահանգել ենլ, որ առևտրատնտեսական տեսանկյունից «Միջին միջանցքը»-ը հիմնականում թույլ է տալիս դիվերսիֆիկացնել առևտրային ուղիները և բարելավել տրանսպորտային հասանելիությունն Ադրբեջանի, Վրաստանի և Ղազախստանի համար: Համաշխարհային բանկի վերլուծաբանները կանխատեսում են, որ այդ ուղու գործառնական արդյունավետության բարձրացմամբ, մինչև 2030թ. Կասպից ծովով փոխադրումների ծավալը 2021թ. համեմատ կեռապատկվի՝ կկազմելով 11 միլիոն տոննա։ Ըստ նրանց՝ մոտ 4 մլն տոննա կբերի կոնտեյներային փոխադրումների կանխատեսվող պահանջարկը։
 
Ըստ Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի՝ մինչև 2040թ. միջանցքի ներուժը կարող է ավելացվել մինչև 26 մլն տոննա, սակայն վերջինս կպահանջի Կենտրոնական Ասիայի երկրների կողմից երթուղու շրջակա ենթակառուցվածքում 18,5 մլրդ եվրոյի ներդրում: Իսկ Ասիական զարգացման բանկի հետ բանակցություններից հետո պայմանավորվածություններ են ձեռք բերվել 2024թ. TITR երթուղու հետագա զարգացման ռազմավարության մշակման համար դրամաշնորհներ հատկացնելու վերաբերյալ։ Ըստ էության, Անդրկասպյան միջազգային տրանսպորտային երթուղին ժամանակակից իրողություններում Մեծ Մետաքսի ճանապարհի վերածնունդն է, ներառյալ այնպիսի բաղադրիչի, ինչպիսին է «Թվային մետաքսի ճանապարհը»: Կասպից ծովի հատակով օպտիկամանրաթելային կապի անցկացման այս լայնածավալ նախագիծը նախատեսում է նաև նոր թվային հեռահաղորդակցության միջանցքի ստեղծում Եվրոպայի և Ասիայի միջև։
 
Ինչպես տենսում եք, Նիկոլի օտարահպատակ կառավարությունը՝ Արցախը հանձնելու գնով անգամ, խաբված ու նսեմացված վիճակով դուրս է մնում նաև այս նախագծից: Արդյունքում հայկական բիզնեսը ևս կարող է կախվածության մեջ ընկնել Ադրբեջանից և Թուրքիայից»:
Դանակահարել են հորը, հորաքրոջ ամուսնուն և հորեղբորը․ ոստիկանություն Տասնյակ հասցեներում լույս չի լինի Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 5-7 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Հարավ-արևմտյան թաղամասը՝ հեղեղված. Գագիկ Սուրենյանը տեսանյութ է հրապարակել Երևանում «Mercedes»-ը վերածվել է մոխրակույտի Գազ չի լինի հուլիսի 19-ին, 22-ին և 23-ին՝ տասնյակ հասցեներում Արագածոտնի մարզում «Opel»-ը բախվել է քարերին և հայտնվել դաշտում․ կան վիրավորներ Քարոզչական մակարդակում ձևավորվել է տպավորություն, որ Հայաստանը կարծես թե ցանկանում է Ֆրանսիայի օգնությամբ լրացնել անվտանգային վակումը․ Արտակ Զաքարյան Նոր Նորք, Ավան և Արաբկիր վարչական շրջաններում հեռացվում են մեծ տեղեկատու դաշտով գովազդային վահանակներըԽայտառակ վիճակ է, այս մարդուն բանի տեղ չեն դնում, մերժված զրույց է, բանակցություն չկա․ Բագրատ Սրբազան (տեսանյութ) Ավտովթար՝ Արագածոտնի մարզում․ «Opel»-ը բախվել է քարերին և հայտնվել դաշտում․ կան վիրավորներ ՌԴ իշխանությունները սկսել են չեղարկել արտագաղթած ռուսաստանցիների անձնագրերը Ուժգին երկրաշարժ է գրանցվել Հայաստանում Հայաստանում երկրաշարժ է գրանցվել․ նոր մանրամասներ Դանակաhարություն Կապանի հանգստի կենտրոնում․ 27-ամյա բնակչուհին hարվածել է 3 տղամարդկանց TikToker-ը ուղիղ եթերի ժամանակ ատրճանակից պատահաբար կրակել է իր գլխին (տեսանյութ 18+) Հայաստանի ֆուտբոլի ընտրանին ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում 97-րդն է Սևանա լճի «Արարատ» լողափում հեծանվանավակով քաղաքացիները հեռացել են ափից և չեն կարողացել վերադառնալ Ռուսական կողմն արգելել է մի շարք ապրանքների ներմուծումը Հայաստանից․ ի՞նչ է պատրաստվում անել կառավարությունը Կոտայքում բախվել են «Honda»-ն ու «Nissan X-Trail»-ը. վերջինս բախվել է երկաթե արգելապատնեշներին Պատկերացնում եմ, թե ինչ խինդ և ուրախություն է տիրում Թուրքիայի և Ադրբեջանի քաղաքական վերնախավումՃանապարհը, որի մասին խոսում ենք անցնելու է Սիսիանով. Արմեն Մանվելյան 2023-ին Հայաստանում երկաթուղային ուղևորափոխադրումներն աճել են, Վրաստանում՝ նվազել Տեսել ենք Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև ուղիղ երկկողմ շփումների հնարավորությունը. Միշել Fastex-ը և ԵՊՀ-ն իրականացնում են համատեղ դասընթաց (տեսանյութ) «Նուբարաշեն» ՔԿՀ բերված հանձնուքից հայտնաբերվել են կասկածելի դեղահաբեր Ոլորտային խնդիրների լուծման շուրջ աշխատանքեր են տարվում. Մխիթար Հայրապետյանն այցելել է Ucom ընկերություն Ուջան-Ագարակ ավտոճանապարհին ավտոմեքենա է այրվել Payoneer. Արտերկրից եկամուտ ստացողների գիտակցված ընտրությունըՍիրելի Արսեն, դժվար է քո մասին խոսել անցյալով, իսկ ներկան անողոք է. Սևանի համայնքապետարան Նոր զարգացումներ՝ վիզաների ազատականացման գործընթացում Երևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 մեքենա Եվ հայկական, եւ ադրբեջանական կողմը ճիշտ ա ասում39-ամյա տղամարդը hարվածներ է hաuցրել երիտասարդի գլխի, որnվայնի և այլ հատվածներին․ գործը բացահայտվել է «Նոր տարվա կինո» ֆիլմում բլոգեր Աշոտը կնմանակի Լիանա Վանոյանի կերպարին՝ Փիրուզին. բեքսթեյջ կադրեր ու նոր մանրամասներ Հայկական կողմի առաջարկն Ադրբեջանի կողմից մերժվել է Զելենսկին ժամանել է Մեծ Բրիտանիա Հայտնի է՝ ով է Նորատուսցի Արայի որդու մասնակցությամբ միջադեպի հետևանքով մահացածը Քիմ Քարդաշյանը նոր լուսանկարներ է հրապարկել Ասիայի ամենահարուստ մարդու որդու հարսանիքից ԵՄ-ին անդամակցելու հանրաքվեից չեն հրաժարվելու Հետախուզվող անձը հանգիստ շրջել է եւ մասնակցել երեկվա ողբերգական միջադեպինIko ընկերությունը ներկայացրել է իր ճկուն և գերթեթև արևային մարտկոցըԱմերիկյան բանակի ներկայացուցիչ՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարությունում Ռուսական պատասխան՝ հայ ֆերմերներին «Մեր վեճերը շատ կարճ են տևում, չկռված արդեն բարիշում ենք». Էվելինա Շահիրյան Բենզինի շուկայում առերևույթ չարաշահումներ են եղել Կամ այս կողմում ես, կամ՝ այն. Նաիրի Սարգսյան Փաշինյանը հրաժարվել է Ալիևի հետ հանդիպել. Հաջիև Վնգստացող դատավորների կոնտեքստից է Դոլմազյանի ու Դանիբեկյանի նկատմամբ հետապնդումը. Մկրտչյան (տեսանյութ) Ինչու է քրեական հեղինակության որդին հաշվեհարդար սկսել Սևանի ավագանու անդամի դեմ․ հայտնի է կրակոցի բուն պատճառը․ ուշագրավ մանրամասներ