Երևան, 21.Հուլիս.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Հայտնի ու անհայտ «կանաչը». «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Անկասկած շատերն են ծանոթ «կանաչ թղթադրամին»՝ դոլարին: Իրականում դոլարը կարող է լինել ոչ միայն ամերիկյան, այլ նաև կանադական, ավստրալական և շատ այլ երկրների։ Ներկայում համաշխարհային տնտեսության մեջ ամերիկյան դոլարը ամուր դիրքեր է զբաղեցրել ու չի զիջում, չնայած տնտեսական տարբեր խնդիրներին։ Այդ թղթադրամների նկատմամբ հսկայական ժողովրդականության պատճառով մեծ է հետաքրքրությունը նաև առաջին դոլարի ի հայտ գալու պատմության նկատմամբ։ Բայց պատմաբանները դրան միանշանակ պատասխան չեն կարողանում տալ։ Դոլարի արտաքին տեսքի և ֆիրմային անվանման վերաբերյալ մեծ թվով տեսություններ կան։ Ամենահայտնին այն է, որ ամերիկյան դոլարի ծագումը Եվրոպայի երկրներից է։ 16-րդ դարի սկզբին Բոհեմիայում Սուրբ Հովակիմի պատվին հատվել է մետաղադրամ, որը կոչվել է «Յոահիմստալեր»։

Հասարակ ժողովրդի մեջ այն սկսել են անվանել թալեր։ Սկզբում թալերները շրջանառվել են Գերմանիայում, իսկ հետո տարածվել ողջ Եվրոպայում։ Յուրաքանչյուր ազգ ունեցել է իր անվանումը այդ մետաղադրամի համար: Օրինակ՝ Իսպանիայում այն «տոլերո» էր, Սկանդինավիայում՝ «դալեր», Իտալիայում՝ «տոլլերո», Անգլիայում սկզբում մետաղադրամն անվանել են «դալար», իսկ հետո ավելի համահունչ անուն են տվել՝ «դոլար»։ Բուն Ամերիկայում դոլարը հայտնվել է 18րդ դարի վերջին։ 1785 թվականի հենց այս օրը՝ հուլիսի 6-ին ԱՄՆ-ի Կոնգրեսը Թոմաս Ջեֆերսոնի առաջարկով որոշել է դոլարը ճանաչել որպես երկրի հիմնական դրամական միավոր։ Այն ժամանակ թղթադրամներ չկային, և արծաթից պատրաստված մետաղադրամային դոլարներն էին համարվում վճարային արժույթ։ Հատված դոլարի քաշը 27 գրամ էր, որից 24,1 գրամը մաքուր արծաթ էր։ Դրանք հատվել են ԱՄՆ-ում 1794 թվականին։ Մինչ այդ պահը շրջանառության մեջ էին իսպանական արծաթե մետաղադրամները։

ԱՄՆ-ում թղթադրամներ սկսել են թողարկվել 1797 թվականից։ Բայց վերջիններս տարբերվում էին միմյանցից իրենց արտաքին տեսքով: Դրա պատճառը յուրաքանչյուր նահանգի՝ սեփական թղթադրամներ թողարկելու հնարավորությունն էր։ Միայն 19-րդ դարի կեսերին են իշխանությունները ձեռնամուխ եղել այդ խնդրի լուծմանը և 1861 թվականին թողարկել են նույնատիպ դրամական միավորներ։ Հենց սկզբից տպագրողները պրագմատիկ են մոտեցել հարցին, պարզվել է, որ պահեստներում ամենաշատը կանաչ թանաքն է, և թղթադրամը տպել են այդ գույնով։ Ժողովրդի մեջ նոր դոլարներն անմիջապես ստացել են «greenbacks» անվանումը, որը թարգմանվում է որպես «կանաչ թիկունք», այդ անվանումը հաճախ օգտագործվում է նաև մեր ժամանակներում, չնայած ավելի գործածական է ավելի կարճ անվանումը՝ «կանաչ»: Հարկ է նշել, որ դոլարի արտաքին տեսքը անընդհատ փոխվել է։

Այն իր ծանոթ տեսքը ձեռք է բերել միայն 1928 թվականին, երբ Ռուսաստանից արտագաղթած նկարիչ Սերգեյ Մակրոնովսկին մշակել է դոլարի իր սեփական դիզայնը։ Նա սկսել է ամերիկյան մեծ քաղաքական գործիչներին նկարել թղթադրամների վրա։ Թղթադրամի վրա պատկերվել է նաև Միացյալ Նահանգների պետական զինանշանը՝ ձիթենու ճյուղով արծիվը և անավարտ բուրգը՝ Ամենատես աչքի գլխավորությամբ: Ներկայում դոլարների վրա արծիվը դեռևս լայնորեն օգտագործվում է, բայց բուրգը կարելի է տեսնել միայն մեկ դոլարանոց թղթադրամների վրա: Իսկ ամերիկյան դոլարի՝ մեզ ծանոթ առանձնահատուկ կանաչ գույնը ստեղծել է հայազգի Քրիստափոր (կամ Խաչատուր) Տեր–Սերոբյանը 1954 թ.-ին:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիրակին՝ հորդառատ անձրևով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Տասնյակ հասցեներում լույս չի լինի «Երևանը պետք է հստակ պատասխան տա՝ ինչպես կարող են ադրբեջանցիները վերադառնալ իրենց պատմական հողեր». Ալիև Ավտովթարի զոհ է դարձել Արցախյան ազատամարտի հերոս Շահեն Մեղրյանի եղբորորդին 3 օր շարունակ հանրապետության բազմաթիվ հասցեներում գազ չի լինելու Երևան-Մոսկվա տոմսերը թանկացե՞լ են Իսրայելական օդուժը հարվածներ է հասցրել Եմենի նավահանգստին. կան զոհեր և վիրավորներ «Գրեմիոյի» բրազիլահայ դարպասապահը տեղափոխվել է «Նոա» Կրակոցներ՝ Երևանում. վիրավորը Հայաստանի ծանրամարտի նախկին չեմպիոն է 64-ամյա քաղաքացի է մահացել պայթյունի հետևանքով. ՆԳՆ ոստիկանությունը մանրամասներ է հայտնում Մահացու հիվանդության է բռնկվել. ահազանգ Մահացածը քաղաքացիական անձ է․ ՊՆ-ն Կապանում տեղի ունեցած պայթյունի մասին Պայթյուն՝ Կապանում գտնվող, ՀՀ ՊՆ-ին պատկանող հրաձգարանում. կա զոհ Ջուր չի լինի որոշ հասցեներում Ուկրաինայի չորս շրջաններում տագնապ է հայտարարվել Խոշոր հրդեհները պատել են Մոնտանայի անտառները (տեսանյութեր) Խոշոր ու ողբերգական վթար՝ Կոտայքում. բախվել են «Honda»-ն, «Mitsubishi»-ն ու «Kia»-ն, 1 զnh ու 2 վիրավnր կանԱդրբեջանցիները մշակում են Վազաշենի հարյուրավոր հեկտար հողերը. Ոսկան Սարգսյան Երևանի և մարզերի որոշ հասցեներում հոսանք չի լինի Գազայի հատվածի վրա Իսրայելի հարձակումների զոհ է դարձել առնվազն 24 պաղեստինցի Փոփոխություններն ուժի մեջ են մտել հուլիսի 1-ից Թուրքական բանակը Իրաքում և Սիրիայում ոչնչացրել է PKK-ի 19 գրոհայինի «Կանգնի՛ր, պետական սահման, մուտքն ու ելքն արգելվում է». սահմանային նոր ցուցանակ՝ Լոք կոչվող բարձունքի հատվածում Ադրբեջանցիները մշակում են Վազաշենի հարյուրավոր հեկտար հողերը. Ոսկան Սարգսյան Որոշ փողոցներ փակ կլինեն Ինչ է տեղի ունեցել գիշերը Շարժման հայտարարությունը Մի շարք հասցեներում գազ չի լինի Ի՞նչ պետք է անի անձը կենսաթոշակի անցնելու համար․ իրազեկում Կոտայքում 2 տարբեր խմբավորումներ հարձակվել են ոստիկանության ծառայողների վրա. նոր մանրամասներ Իսրայելի հարձակումների զոհ է դարձել առնվազն 24 պաղեստինցի ՌԴ-ն պետք է ներկա լինի Ուկրաինայի հարցով հաջորդ խաղաղ գագաթնաժողովին. Շոլց Մետրոպոլիտենի հայտարարությունը Ռազմավարական խաղ, օր երկրորդ. «ՀայաՔվե»Իրանը մոտ է միջուկային զենքի ստեղծմանը․ Բլինկեն ՌԴ-ում առաջարկվող խստացումները կազդեն նաև հայերի վրա Նիկոլ Փաշինյանն ու Ալիևը Լոնդոնում չեն հանդիպի Հայաստանը հազիվ սկսել է աշխատել ԱՄՆ հանրապետականների հետ Գառնիի ոստիկանապետին ծեծել են, Աբովյանի ոստիկանապետին մեքենայով 20 մետր քարշ տվել Զրույց ժողովրդի հետ. Մհեր ԱվետիսյանԽմիչք, որի ճշգրիտ բաղադրատոմսը ոչ ոք չգիտի. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (20 ՀՈԻԼԻՍԻ). Ստեղծվել է Շախմատի միջազգային ֆեդերացիան, սկսվել է մուլտիպլիկացիայի պատմությունը. «Փաստ»ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան Լիլիթ Մակունցը ներկա է գտնվել ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցության ազգային համաժողովին Վթարային ջրանջատումներ հուլիսի 20-ին Քարվաճառում ական է պայթել․ վիրավnրներին oգնության եկածը նույնպես վնաuվածքներ է uտացել Փորձում են վերափոխել մեր ազգային այն նարատիվները, որոնք ոչ մի կերպ չեն համապատասխանում Թուրքիայի և Ադրբեջանի մոտեցումներին. «Փաստ»Ավելի քան 30 մարդ համարվում է անհետ կորած Սենսացիոն բացահայտում. Արցախի հանձնումից առաջ հանդիպել են Թուրքիայում Հեղուկ գազի շուկան խիստ մրցակցային է Ի՞նչ «խոր եզրակացություններ» կանի Ռուսաստանը. «Փաստ»