Երևան, 22.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Կովկասի բնակիչների մոտ անսովոր գեներ են հայտնաբերվել

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Ուֆայի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարանի (ՈՒԳՏՀ) գիտնականները, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ուֆայի դաշնային հետազոտական ​​կենտրոնի կենսաքիմիայի և գենետիկայի ինստիտուտի () և Биотек кампус ընկերության գործընկերների հետ միասին, հայտնաբերել են թաքնված գեներ, որոնք օգնում են Կովկասի բնակիչներին գոյատևել լեռներում թթվածնի խիստ անբավարարության պայմաններում: Այդ բացահայտումը կարևոր է ինչպես էվոլյուցիոն կենսաբանության, այնպես էլ գործնական բժշկության տեսանկյունի, ТАСС-ին հայտնել են Ռուսաստանի կրթության և գիտության նախարարության մամուլի ծառայությունից:

 «Ուֆայի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարանի գենետիկները բացահայտել են նախկինում անհայտ գենետիկական «գաղտնիքներ», որոնք հնարավորություն են տալիս կովկասյան ժողովուրդներին հարմարվել բարձր լեռնաշխարհին և թթվածնի խիստ անբավարարությանը: Մի քանի կովկասյան պոպուլյացիաների ամբողջական գենոմի տվյալների վերլուծությունը ցույց է տվել, թե ինչպես է էվոլյուցիան «վերածրագրավորել» ԴՆԹ-ն ծայրահեղ պայմաններում կյանքի համար: <…> Այդ հայտնագործությունները փոխում են հիպօքսիայի նկատմամբ հանդուրժողականության մասին մեր պատկերացումները՝ հիմնարար էվոլյուցիոն կենսաբանությունից մինչև գործնական բժշկություն»: «Դրանք կօգնեն պայքարել թոքերի և սրտի հիվանդությունների դեմ, ինչպես նաև կօգտագործվեն տիեզերքում և էքստրեմալ բժշկության մեջ»,- պարզաբանել են  նախարարությունից:

Բացահայտումը հատկապես կարևոր է գենային թերապիայի առումով:

Կրթության և գիտության նախարարությունից հայտնել են, որ հետազոտողները համեմատել են Հյուսիսային և Հարավային Կովկասի բարձրլեռնային և նախալեռնային շրջանների բնակիչների գենոմները: Նրանք օգտագործել են էվոլյուցիոն առումով առավելություն ունեցող ալելների ինտեգրված ընտրության մեթոդը, որը «որսում» է գենոմային շրջանները բնական ընտրության ճնշման տակ, հատկապես սերտ ազգակցական խմբեր ունեցող բարդ շրջաններում։

Գիտնականները պարզաբանել են, որ EGLN1 և SPRTN գեներում հայտնաբերվել են էվոլյուցիոն «հնարքներ»: EGLN1 գենը վերահսկում է բջջային արձագանքը հիպօքսիային: Ավելի վաղ այն ​​հայտնաբերվել է տիբեթյան և անդյան պոպուլյացիաներում: Սակայն կովկասցիների, մասնավորապես բալկարացիների շրջանում հետազոտողները հայտնաբերել են նոր տարբերակներ՝ նախկինում չհայտնաբերված «մուտացիաներ», որոնք օգնում են նրանց շնչել օդը: Ընտրության ազդանշաններ են հայտնաբերվել նաև գենոմային կայունությունը պահպանող SPRTN գենում: Որոշ տարբերակներ բնորոշ են աշխարհի բոլոր լեռնաշխարհի ժողովուրդներին, մինչդեռ մյուսները բնորոշ են միայն Կովկասին, ինչն արտացոլում է նրանց եզակի էվոլյուցիոն «գոյատևման ռազմավարությունները»։

 «Կովկասը էվոլյուցիայի իսկական լաբորատորիա է։ Այստեղի բնակչությունը հազարամյակներ շարունակ «փոխվել» է լեռների և հարթավայրերի միջև՝ ստեղծելով բազմաշերտ գենետիկական զրահ»,- պարզաբանել են ուսումնասիրության հեղինակները։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Սպասվում է հողերի թանկացում. «Փաստ»Կատարել եմ իմ երազանքի վիրահատությունը․ Թամարա Գևորգյան «Ատլետիկոն» ոչ-ոքի խաղաց «Գալաթասարայի» հետ Անահիտ Կիրակոսյանը նոր հրապարակում է կատարել 9602 ուսուցիչ հաջողությամբ հաղթահարել է ատեստավորումը և ստանում է բարձրացված վարձատրություն. ԿԳՄՍ նախարար Մոլորակների շքերթը այսօր կհասնի իր գագաթնակետին․ Լևոն Ազիզյան «Ամենավառ հուշերը «Մեր բակը» ֆիլմի նկարահանումներից են». Իրինա Դանիելյանը՝ Զառա Արամյանի մասին Արագածոտնի թեմը հրավիրում է Ապաշխարության և Բժշկության միասնական աղոթքի Հայաստանի իշխանությունները միտումնավոր թալանում են ժողովրդին. բնակչության գրպանից ամեն օր ավելի քան 500 միլիոն դրամ է կորզվում Գրանցվեք FINTECH360 համաժողովին մինչև մարտի 31-ը և ստացեք 15% զեղչ մասնակցության բոլոր փաթեթների համարՊուտինն անձամբ Թրամփից հրավեր է ստացել միանալու «Խաղաղության խորհրդին» Գեղարքունյաց թեմի առաջնորդական տեղապահի նախագահությամբ գումարվել է թեմական անդրանիկ ժողովը «Ես եկա՝ ավելի ուժեղ ու անկոտրուն ոգով»․ Գևորգ Սուջյանի լուսանկարը՝ տիկնոջ հետ Հայաստանի հավաքականը կխաղա Բելառուսի թիմի հետ Հրկիզել են Կրիշտիանու Ռոնալդուի արձանը Ի՞նչ եղանակ է սպասվում հունվարի 22-ից 26-ը Իրանում տեղի ունեցած անկարգությունների ժամանակ զոհվել է 3117 մարդ. պաշտոնական վիճակագրություն Քննարկվել է Հայաստան-Ֆրանսիա «ռազմավարական բնույթով զարգացող գործընկերությունը» Թալանել են «Թու-թու-թու լավա»-ի տունը, հատուկ գործիքով բացել ու դատարկել են չհրկիզվող պահարանը «Դրա դիմաց ոչինչ է իմ ողջ գումարը, բոլոր ժամացույցներն ու մեքենաները... ինձ UFC-ի չեմպիոնական գոտին է պետք՝ ամեն ինչից առավել». Արման Ծառուկյան Եթե ընդդիմության մեկ բևեռ ձևավորվի, ես պատրաստ եմ այդ ցուցակում չլինելՓաշինյանը մեկնեց Շվեյցարիա «Mercedes»-ը Արցախի պողոտայում վրաերթի է ենթարկել փողոցը չթույլատրելի հատվածով անցնող հետիոտնին Հայտնի են 2026 թվականի շախմատի Հայաստանի չեմպիոնների անունները Եվտուշենկովը գնել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտը Երևան քաղաքի դպրոցներից մեկի տարածքում փլուզում է տեղի ունեցել Գեներալ Կիրիլովի սպանությանը մեղսակից լինելու մեջ մեղադրվող Ռոբերտ Սաֆարյանը դատապարտվել է 25 տարվա ազատազրկման Ֆրանսահայ երգիչը համերգով հանդես կգա Երևանում Տարոնցի փողոցում գտնվող դպրոցներից մեկի չշահագործվող մուտքի պանելային վերնածածկը փլուզվել է 10 դրամ․ սա մեր երկրի ապագա վարչապետի 10 տարվա աշխատավարձն է․ Նարեկ ԿարապետյանՆրանք ճիշտ էին անում, որ ինձ հայրիկ էին անվանում. Թրամփը՝ ՆԱՏՕ-ի մասին Վթար է. մինչև երեկո ջուր չի լինելու Նորանշանակ ոստիկանապետ Կամո Ցուցուլյանին ոստիկանության գեներալ-մայորի կոչում է շնորհվել Ռինդ գյուղում վերամբարձ կռունկը կողաշրջվել է․ կռունկավարը տեղում մահացել է Երիտասարդ տղան փորձել է ինքնասպա՞ն լինել. կենդանաբանական այգում տեղի ունեցած դեպքով վարույթ է հարուցվել Ներկայացվել է «Ակադեմիական քաղաք» ծրագրի գլխավոր հատակագծի վերջնական տարբերակը Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև առևտրաշրջանառությունը 2025 թվականին աճել է 6.3%-ով «Արարատ-Արմենիայի» սենեգալցի նորեկը ՀՀ արտգործնախարարը հերքել է Լավրովի հայտարարությունը Մենք կլուծենք գործազրկության խնդիրը և կկտրենք փոքր բիզնեսի կախվածությունը կառավարությունիցՀայ-ադրբեջանական և հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը եռակողմ գործընթաց չէ. ՀՀ ԱԳ նախարար Դա սարսափի աղաղակ է․ Զախարովան Բուք և մերկասառույց. ի՞նչ իրավիճակ է Հայաստանի ճանապարհներին Հայտնի են աշխարհի ամենաուժեղ բանակները. ո՞ր տեղում է Հայաստանը Խաչատուրյանն անհետ կորածների, գերիների հետ կապված խնդիրները քննարկել է ԿԽՄԿ նախագահի հետ Դատախազը դատարան է հանձնել Գյումրիկում զանգվածային անկարգություններ կազմակերպած 4 անձանց վերաբերյալ վարույթի նյութեր Բաղրամյան պողոտայի հետ կապված երթևեկության փոփոխություն կլինի Ով է մտածում թոշակառուի մասին, իսկ ով իր դրամապանակը ուռեցնելու մասին․ Հրայր ԿամենդատյանԻշխանափոխությունից հետո օրենքի խախտումներին պետք է տրվի իրավական գնահատական․ Ավետիք Չալաբյան«Շտապբուժօգնություն» ՓԲԸ-ն՝ «8 կանչի» վերաբերյալ