Yerevan, 05.May.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
BREAKING


Իրանագետ Գոհար Իսկանդարյան. «Իրանն իր արտաքին քաղաքականությունը տանում է քսան տարվա ծրագրային պլանին համապատասխան». «Փաստ»

INTERVIEW
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
 
– Իրանում այս օրերին տեղի են ունենում նախագահի ընտրություններ: Ինչպիսի՞ն կլինեն հայ–իրանական հարաբերությունները կախված այս կամ այն թեկնածուի ընտրվելուց:
 
– Հայ–իրանական հարաբերությունների զարգանում են բնականոն հունով, քանզի այդ հարաբերություններին խոչընդոտող որևէ էական խնդիր չկա: Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը իր արտաքին քաղաքականությունը մշակում է քսան տարվա ծրագրային պլանով: Այսինքն՝ նրանք ոչ թե ամեն տարի որոշում են, թե այս կամ այն երկրի հետ ինչպիսի քաղաքականություն պիտի վարեն, այլ շարժվում են պլանային քաղաքականությամբ, որից որպես կանոն շեղումներ շատ քիչ են լինում:
 
Եվ անկախ նրանից նախագահ կընտրվեր Հասան Ռոհանին, թե Էբրահիմ Ռաիսին՝ էական փոփոխություններ չեն լինելու: Հայ–իրանական հարաբերությունների զարգացման մակարդակը բավական բարձր է, սակայն ցանկալի է տնտեսական հարաբերությունների ոլորտում էլ ավելի խորացնել հարաբերությունները: Ես հույս ունեմ, որ նորընտիր նախագահ Հասան Ռոհանին առավել մեծ ուշադրություն կցուցաբերի հատկապես տնտեսական հարաբերությունների խորացման վրա և դրանք որակական նոր հարթության վրա կլինեն: Իրանը Հայաստանը դիտարկում է որպես բարեկամ երկիր, և այստեղ, որպես կանոն, փոփոխություններ չեն կարող լինել:
 
– Իրանը Հայաստանի հարևան միակ երկիրն է, որին կարելի է իսկապես բարեկամ համարել և որի հետ մենք ունենք նորմալ տնտեսական հարաբերություններ: Ինչո՞վ է դա պայմանավորված:
 
– Առաջին հերթին տարածաշրջանային խնդիրների հետ է կապված: Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը ցանկանում է իր հարաբերությունները նաև Վրաստանի հետ խորացնել, սակայն վերջինս այդքան էլ հետաքրքրված չէ Իրանով: Ինչ վերաբերում է Ադրբեջանին, ապա Ադրբեջանն ու Իրանը ունեն անհաղթահարելի մի շարք խնդիրներ: Թեպետ երկու երկրներն էլ դավանում են Իսլամի Շիա ուղղությանը, այնուամենայնիվ նկատում ենք, որ Ադրբեջանի վարչակարգը առավելապես հակվում է դեպի Թուրքիա, քանզի ունի ներքին վախ, որ իսլամական արժեհամակարգը կխորանա Ադրբեջանում, ինչն էլ իր հերթին կսպառնա Ալիևյան կլանին:
 
Բացի այդ երկու երկրների հարաբերություններում առկա են նաև Կասպից ծովի, Իրանի թյուրքախոս իրանցիների խնդիրները, Ադրբեջանի և Իսրայելի սերտ համագործակցության հարցերը և այլն, ինչը խանգարում են այս երկրներին ավելի սերտ հարաբերություններ ունենալ:
Հայաստանի հետ նրանք չունեն այդ խնդիրները, և բնական է, որ բավական ակտիվորեն զարգանում են հայ–իրանական հարաբերությունները:
 
– Այս ընտրություններում հայկական համայնքը ինչ–որ դերակատարություն կունենա՞:
 
– Իրանի հայ համայնքն իհարկե մասնակցում է ընտրություններին: Բայց համայնքի ղեկավարությունը հստակ ներկայացրել է իրենց դիրքորոշումը` նրանք որդեգրել են չեզոքություն, այսինքն կոնկրետ որևէ թեկնածուի օգտին չեն աշխատելու: Յուրաքանչյուր իրանահայ ընտրությունը կանի խղճի մտոք:
 
– Ռոհանիի օրոք հայ համայնքում որոշակի փոփոխություններ եղե՞լ են:
 
– Բնականոն զարգացում է ունեցել հայ համայնքը: Բացի այդ Իրանի հայ համայնքը բավականին լավ վիճակում է գտնվում: Իրանի Մեջլիսում մենք երկու պատգամավոր ունենք, ովքեր էլ ներկայացնում են հայ համայնքի խնդիրները, շահերը, Հայոց Ցեղասպանության հարցը: Սա նրանց ամենօրյա աշխատանքն է:
 
– Հայ համայնքի խնդիրներից որո՞նք են առաջնահերթ:
 
– Իրանում մենք շատ մշակութային կենտրոններ ու դպրոցներ ունենք, սակայն այսօր հայկական որոշ դպրոցներ փակման եզրին են կանգնած` դպրոցականների թվի կրճատման հետևանքով: Ինչպես ՀՀ–ից, այնպես էլ Իրանից հայերի մեծաքանակ արտագաղթ է տեղի ունենում, քանի որ շատ հայեր նախընտրում են ապրել եվրոպական երկրներում, ինչն էլ բերում է դպրոցականների թվի կրճատման:
 
– Թեկնածուներից որևէ մեկի նախընտրական ծրագրում Իրանում բնակվող փոքրամասնությունների կամ թեկուզ հայ համայնքի վերաբերյալ դրույթներ եղե՞լ են:
 
– Ռաիսիի ներկայացուցիչները այցելել են հայկական համայնք և այնտեղ ներկայացրել իրենց թեկնածուի ծրագրերը, դրանց մեջ ներառված կետերը: Բայց Իրանի հայ համայնքը որոշել է պահպանել չեզոքություն:
 
– Այս ընտրությունները ինչպիսի՞ փոփոխությունների սկիզբ են լինելու Իրանում:
 
– Փոփոխությունն այն է, որ Ռոհանին ավելի լիբերալ քաղաքականության կողմնակից է և կփորձի առանց սուր ու կոշտ հայտարարությունների լուծել բոլոր տեսակի խնդիրները: Ռաիսին ավելի պահպանողական ներկայացուցիչ է, ով գտնում է, որ Միացյալ Նահանգների ագրեսիվ քաղաքականությանը պետք է համարժեք պատասխան տալ:
 
– Իրանական կողմը հայ–ադրբեջանական խնդրին առհասարակ ինչպե՞ս է արձագանքում:
 
– Իրանը միշտ էլ ուշիուշով հետևել է հյուսիսային երկու իր հարևանների միջև եղած խնդիրներին: ԻԻՀ գտնում է, որ Ղարաբաղի խնդիրը պետք է լուծվի խաղաղ բանակցությունների միջոցով՝ առանց ռազմական գործողությունների: ԻԻՀ պաշտոնական տեսակետն այն է, որ հարցը պետք է լուծվի տարածքային ամբողջականության սկզբունքի հիման վրա, սակայն, երկու շաբաթ առաջ Իրանի արտաքին գործերի նախարարի մամուլի խոսնակը շատ հետաքրքիր հայտարարություն արեց, ըստ որի՝ խնդիրը կարող է լուծվել նաև ազգերի ինքնորոշման տեսանկյունից: Կամ Իրանի իշխանություններում որոշակի փոփոխություն է տեղի ունենում սույն խնդրի կապակցությամբ, կամ սա ուղղակի Իրանի կողմից Ադրբեջանին ուղղված մեսիջ էր, քանի որ Ադրբեջանում վերջին շրջանում սկսել են քանդել իրանական մզկիթները և ոտնահարվում են շիաների իրավունքները:
 
 
ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐ-ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
The Power of One Dram to the Road of Life Charitable OrganizationAMIO bank issues bondsGeneral Director of Ucom gave a lecture at the French University in Armenia Amio Bank participated in Career City Fest 2K24Transfers to Visa cards of foreign banks are available in the Unibank mobile app ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour dayGagik Khachatryan's prolonged denial of medical care amounts to torture. attorneyMore and more smiles in the city. 'Kentron' branch of AMIO BANK was reopenedIdram and IDBank at Career City FestIdram and IDBank as participants of Career City FestUcom provides four bus stops in Ijevan with free Wi-Fi An exhibition dedicated to Charles Aznavour's centennial anniversary Yerevan, May 22 – July 22 Caring for nature, we have started with ourselves - Team Telecom Armenia Up to 10% cashback from GetTransfer with IDBank cardsAmio Visa Signature Business card. When the opportunities are unlimited Up to 1% cashback when shopping on Wildberries with IDBank cards Ucom continues network modernization in regions of ArmeniaCo-founders of Galaxy Group of Companies Co-Hosts Business Breakfast to Strengthen Armenian-French Business TiesLeasing agreement and a number of advantages. Amio is in the Leasing Expo with a special offerInternational transfers from card to card with IDBank VISA cardsIdplus Bonuses in Idram&IDBank ApplicationUcom has released a new package offer Ucom continues network modernization in regions of ArmeniaIdram and IDBank participated in the signing ceremony of the Declaration of Women's Empowerment PrinciplesGeneral Director of Ucom participated in Doing Digital Forum 2024AraratBank: General Partner of Face-to-Face Regional Forum4.017.648 Drams to My Forest Armenia: April Beneficiary of The Power of One Dram is 4090 Foundation Ucom continues to support green energy expansion in Armenia Spring brought so much profit. It is a profitable promotion at Amio Bank Director General of Ucom took part in a recruiting conference Ameriabank named the Best Bank in Armenia for 2024 by Global Finance magazineAraratBank places its 27th issue of dollar bonds Ucom launches network modernization efforts in few regions of ArmeniaUcom Launches Network Modernization Efforts in Regions of Armenia5 000 dram bonus from IDBank for pension card holders World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the countryIDBank as a Participant in the Conference of My Forest Armenia NGOIDBank issues the 1st tranche of dollar bonds of 2024In 2023, the SME Loan Portfolio of Ameriabank Reported More Than 30% GrowthMining plays an important role in providing materials for energy transition and green economy: Roman Khudoli Amio digital cards with unlimited opportunities and 5% cashbackInternational Client’s Day at IDBank Termination of service of MIR cards. IDBankThree Sad Stories about FraudstersUcom showed high and stable growth in fixed and mobile communications in 2023 The number of Team mobile subscribers is over 1 million On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded 3,780,052 Drams to the City of Smile Fund: The Power of One Dram Will Go to My forest Armenia in MarchGlobal Finance Recognizes Ameriabank's Leadership in Sustainable Finance in ArmeniaHow AMIO succeeded in gathering its team, partners and customers around a common goal