«Սպառողի տեսանկյունից գնանկում տեղի չի ունեցել». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովն օրերս հրապարակեց լայն սպառման մի շարք ապրանքատեսակների՝ շաքարավազի, ձեթի, կարագի և ալ յուրի գների մոնիթորինգի արդյունքները 2020 թվականի հունիսից մինչև 2021 թվականի հունիսն ընկած ժամանակահատվածի կտրվածքով: Ըստ ներկայացված տվյալների, վերջին շաբաթներին նկատվում է նշված ապրանքների գների որոշակի նվազում: Նշենք նաև, որ այս ընթացքում նվազում է դոլարի փոխարժեքը դրամի նկատմամբ: Բայց քաղաքացիները նշում են, որ եթե անգամ գնանկում կա, այն իրենք որևէ կերպ չեն զգում: Տնտեսվարողներն էլ իրենց հերթին արդարանում են՝ ապրանքը ներմուծել են թանկ գնով, ինչպես էժան վաճառեն, այդ դեպքում իրենք են վնասներ կրելու:

«Սպառողների խորհրդատվության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Կարեն Չիլինգարյանն ընդգծում է՝ սպառողի տեսանկյունից գնանկում գրեթե տեղի չի ունեցել: «Մեկ-երկու կամ մի քանի դրամի գնանկումը չնչին է և որոշիչ դեր չի կարող ունենալ: Բացի դա, այդ գնանկումը համատարած բնույթ չի կրում, չնայած նրան, որ դրամի սակագինը բարձրացել է մյուս տարադրամների՝ դոլարի, եվրոյի, ռուբլու նկատմամբ: Բայց, ցավոք, սա չի հանգեցնում զգալի գնանկման: Մարդիկ օգտվում են տարբեր խանութներից, բայց նույնիսկ այդ դեպքում գների տարբերությունը մեծ չէ: Ինքս առևտրի տարբեր կենտրոններում ուշադրություն եմ դարձնում ապրանքների գներին արդեն մասնագիտական աչքով: Կարող ենք փաստել՝ այո՛, համատարած գնանկում չկա, որոշ ապրանքների գնի փոփոխությունը չի կարող զգալի ազդեցություն ունենալ ընդհանուր պատկերի վրա»,«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Չիլինգարյանը:

Հետաքրքրվում ենք՝ իսկ ի՞նչ պատկեր է գյուղատնտեսական ապրանքների շուկայում, հատկապես եթե փորձենք համեմատականներ անցկացնել նախորդ տարիների հետ: Փորձագետն ասում է՝ այս ապրանքախմբի գնային տարբերությունների, գնանկման կամ գնի բարձրացման մասին խոսելիս պետք է մի շարք հանգամանքներ հաշվի առնել, ամենակարևորը՝ ինչպիսին է եղել գյուղատնտեսական տարին բերքատվության տեսանկյունից: «Պետք է միշտ հաշվի առնել, որ գյուղատնտեսական ապրանքների գինը կախված է բերքատվության մակարդակից: Այս դեպքում շուկայական հարաբերություններ են, պետությունը կամ անհատները որևէ կերպ չեն կարգավորում այդ ապրանքների գինը: Բերենք ծիրանի օրինակը: Եթե առատ բերք լինի, գինը պետք է մատչելի լինի, նույն պատկերն է նաև մյուս գյուղմթերքների դեպքում: Ծիրանն, օրինակ՝ պահպանում է իր թանկ գինը, 350 դրամից պակաս գին հիմա չեք հանդիպի, կա նաև 500-600 դրամ արժողությամբ ծիրան: Մինչդեռ գինն արդեն նվազած պետք է լիներ 150200 դրամի սահմաններում, բայց առայժմ նման գներ չունենք: Գներն ամեն տարի նույնը լինել չեն կարող: Տարիներ են եղել, երբ անգամ 50 դրամով շուկայում ծիրան էին վաճառում: Հիմա, երբ դիտարկում ես շուկան, հասկանում ես, որ լոլիկի և վարունգի գները բավականին բարձր են, մինչդեռ այս ամսին արդեն նվազման միտում պետք է լիներ: Նույնը` նաև մրգերի պարագայում: Շուկայում այդ իմաստով առատություն է, բայց գնանկում դեռ չկա: Սպասենք մինչև հուլիսի կեսերը, այդ ժամանակ պետք է որ գնանկում լինի»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Ընդգծում է՝ գյուղմթերքի գների վրա ազդում են նաև սերմացուի, պարարտանյութերի գները: «Այս պարագայում ամեն ինչ փոխկապակցված է: Գնի վրա կարող է ազդել նաև ոռոգման ջրի խնդիրը»,-ասում է ՀԿ-ի ղեկավարը:

44-օրյա պատերազմից հետո կրկին առաջ քաշվեց թուրքական ապրանքներից հրաժարվելու հարցը: Կառավարությունը պատերազմից հետո վեց ամիս ժամկետով արգելեց թուրքական ապրանքների ներմուծումը, օրերս այս ժամկետը երկարաձգվեց ևս վեց ամսով: Արգելքն արգելք, բայց ի՞նչ արեց կառավարությունն այս ընթացքում մեր շուկայում թուրքական ապրանքատեսակների բացը լրացնելու համար: «Այս իրավիճակում ավելի ճկուն գտնվեցին մեր տնտեսվարողները՝ փորձելով գտնել այլընտրանքային շուկաներ, օրինակ՝ ապրանքներ են ներկրում Ղազախստանից: Դժվար է ասել, թե պետական մակարդակով այս ընթացքում ինչ է արվել: Կառավարությունը զբաղված էր լիովին այլ՝ քաղաքական ներքին խնդիրներով, քան տնտեսական հարցերով: Այս պարագայում, երբ տնտեսվարողները «մնացին իրենք իրենց հույսին», կարևոր է, որ պետությունը նրանց համար խնդիրներ չստեղծի, չբարդացնեն ներմուծման գործընթացը, կարևոր է, որ նրանց չխանգարեն, արտոնություններ տան նրանց, որ կարողանան կապ հաստատել այլ երկրների շուկաների հետ, որոնք այլընտրանք կդառնան թուրքական շուկային»,-եզրափակում է Կարեն Չիլինգարյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում