Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Որքա՞ն պետք է տևի մեր քունը՝ առույգ օր ունենալու համար

ՖՈՏՈ

Blognews.am-ը գրում է.

Ակնառու գիտնական Ջեյմս Քլեարը նոր տեսություն է առաջ բերել այն մասին, թե որքան պետք է տևի մեր քունը առույգ օր ունենալու համար:

Հարցի պատասխանը գտնելու համար եկեք դիտարկենք Փենսիլվանիայի և Վաշինգտոնի համալսարանների գիտնականների անցկացրած գիտական փորձարկման արդյունքները:

 

Փորձարկման համար ընտրվեցին 48 առողջ կին և տղամարդ, ովքեր օրական սովորաբար քնում են 7-8 ժամ: Այնուհետև բոլոր այս մարդկանց բաժանեցին 4 խմբերի: Առաջին խումբը պետք է երեք օրվա ընթացքում բացարձակ չքներ: Երկրորդ խումբը քնում էր օրական 4 ժամ, երրորդ խումբն ունենում էր 6-ժամյա գիշերային քուն, իսկ չորրորդ խմբի գիշերային քնի տևողությունը 8 ժամ էր:  Ահա թե ինչ ստացվեց. նրանք, ովքեր քնել էին ութ ժամ, օրվա ընթացքում ագրեսիվ վարք չեն դրսևորել, նրանց մոտ չի նկատվել կենտրոնանալու, ուշադրության և շարժունակության  անկում ուսումնասիրությունների  օրերին: Միաժամանակ խմբերը, որոնք ունեին 4-ժամյա և 6-ժամյա քնի ռեժիմ, գրանցում էին անկում բոլոր առումներով: Ընդ որում՝ 4 և  6 ժամ քուն ունեցողների ակտիվության անկումը գրեթե միանման էր՝ չնչին տարբերությամբ: Այս ամենը նշանակում է, որ նախ՝ քնի պակասը պարտադիր ենթակա է լրացման, քանի որ քունն ունի նեյրոկենսաբանական նշանակություն և այն մարդու գլխուղեղի կենսական պահանջմունքն է: Ուսումնասիրությունների անցկացման օրից մեկ շաբաթ անց 6-ժամյա քուն ունեցող խմբի մասնակիցներն օրվա մեջ սկսեցին քնել ամենապատահական ու անսպասելի պահերին: Իսկ երկու շաբաթ անց նույն խումբը գրանցեց աշխատունակության կատարյալ անկում այնպես, ինչպես դա կլիներ մի մարդու հետ, ով 2 օր անընդմեջ չի քնել: Սա նշանակում է, որ եթե երկու շաբաթվա ընթացքում դուք քնել եք օրական 6 ժամ, ապա ուղիղ երկու շաբաթ հետո դուք կլինեք այն նույն վիճակում, եթե չքնեիք 48 ժամ անընդմեջ:

Եվ երկրորդ բացահայտումը՝ մասնակիցները ֆիքսել են այն փաստը, որ իրենց աշխատունակությունն ընկել է, իսկ հետո նաև իսպառ վերացել է այն դեպքում, երբ իրական կյանքում՝ օֆիսային լավ լուսավորվածության, կոֆեինի, աշխատավայրում գործընկերների հետ շփման շնորհիվ 6-ժամյա քուն ունեցող մարդը չի նկատում, որ իր աշխատունակությունն  ընկած է: Այս իրավիճակում մարդուն թվում է, թե քնի քիչ ժամը ոչ մի կերպ չի անդրադառնում նրա աշխատունակության վրա, սակայն իրականում դա այդպես չէ: Եվ անգամ այն դեպքում, եթե ձեր սակավ քնի պարագայում դուք ունեք նորմալ ինքնազգացողություն, միևնույն է, ձեր աշխատելու կարողությունը չի կարող լինել համարժեք ձեր իրական պոտենցյալին:

Մարդու քնի առաջին փուլը շատ հաճախ կոչում են նաև առույգացնող քուն: Սա շատ կարևոր փուլ է  և այն ընթանում է երկու ենթափուլով։

Դանդաղ քուն, որը նաև խոր քուն են անվանում: Այս փուլում արագանում է  շնչառությունը, ճնշումն ընկնում է, ուղեղը աստիճանաբար կորցնում է զգայունությունը շրջապատում տեղի ունեցող ամեն ինչի նկատմամբ: Սա քնի այն փուլն է, երբ օրգանիզմը վերականգնվում է, և այն անփոխարինելի է օրգանիզմի կենսական էներգիայի համալրման գործում: Այս փուլում քնից արթնանալն առավել դժվար է: Այս փուլում ուղեղը «ջնջում» է ողջ անկարևոր ինֆորմացիան, վերականգնվում են ուղեղի նեյրոնները: Քնի այս փուլում են վերականգնվում նաև մեր նյարդային բջիջները: Քնի այս ֆազան տարիքի հետ փոխվում է մարդու մոտ․ որքան մարդը մեծանում է, այնքան քնի այս ֆազան կրճատվում է, օրինակ՝ 80-ամյա մարդու քնի այս ֆազան 62 տոկոսով ավելի քիչ է, քան 20-ամյա մարդու մոտ: Իսկ որքան կարճ է քնի ժամանակը, այնքան արագ է օրգանիզմի ծերացման պրոցեսը: Այլ կերպ ասած՝ առողջ քունը երիտասարդ մնալու  գրավականն է:

Իսկ ի՞նչ անել, եթե, այնուամենայնիվ, քնի անհրաժեշտ չափաբաժինը չեք ստացել գիշերվա ընթացքում.

 Այս բացը կարելի է լրացնել օրվա ընթացքում մի քանի անգամ 20-30 րոպե նիրհելով:

Ինչպե՞ս քնել ժամանակին.

Ժամանակին քնելու համար հնարավորինս խուսափեք կոֆեինից, եթե, այնումանայնիվ, ունեք կախվածություն կոֆեինից, ապա ձգտեք օգտագործել այն միայն օրվա առաջին կեսին: Քնելուց առաջ օդափոխեք սենյակը, ցանկալի է, որ սենյակի օդը լինի պաղ և ոչ թե տաք՝ նաև ձմռանը: Ննջասենյակում բացառեք հեռուստացույցը, հեռախոսները:

Հիշեք՝ համակարգչի, հեռախոսների էկրանների լարված լուսավորությունը արգելակում է օրգանիզմում մելոտոնին հորմոնի առաջացումը, իսկ դա նշանակում է, որ բթանում է նաև ձեր քնելու ցանկությունը:

Ինչպե՞ս առավոտյան օրը առույգ սկսել.

Առավոտյան օրն առույգ սկսելու համար առաջին բանը, որ պետք է անել, մեկ մեծ բաժակ ջուր խմելն է, որովհետև քնի ողջ ընթացքում 7-8 ժամ ձեր օրգանիզմը հեղուկ չի ստացել: Հիշեք՝ եթե առավոտյան արթնանում եք հոգնած ու հյուծված, անպայման մի մեծ բաժակ ջուր խմեք: Խուսափեք էլեկտրական լուսավորությունից, բնական լույսի ներքո ըմպեք մի բաժակ թարմ սուրճ:

 

Եվ վերջում ամենակարևորը՝ երբեք մի արեք ոչինչ ձեր քնի հաշվին, որովհետև քնի պակասը ուղղակի խանգարում է մարդուն ապրել, աշխատել ու ստեղծագործել ողջ ներուժով և կարող է հանգեցնել մի շարք հիվանդությունների ու օրգանիզմի համար անդառնալի բացասական այլ հետևանքների:

Նյութը՝ Արմինե Հայրապետյանի

Վանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ին Այն մասին, թե ով է Հայաստանում փորձում շարունակ ահաբեկել մեր ժողովրդին, և ինչու է դա մինչև հիմա մասամբ ստացվել․ ՉալաբյանՕդի ջերմաստիճանը նոյեմբերի 20-21-ի ցերեկային ժամերին աստիճանաբար կբարձրանա 3-5 աստիճանով, 22-ին նույնքան կնվազի Բառախաղի մի՛ դիմեք, ես խոսել եմ ԶՈւ-երում ոչ մարտական պայմաններում մահացության դեպքերից` ներկայացնելով պաշտոն, աղբյուր, դատախազությանը հղում արված տվյալներ. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ գիտություն ՀԷՑ ՓԲ ընկերության կառավարչի աթոռը զավթած սուբյեկտիԱյսքան պատերազմներ բերած քաղաքական ուժը չի կարող խոսել խաղաղությունից․ տեսանյութՌուսական հրթիռներ են ընկել Լեհաստանի տարածքում․ կործանիչները բարձրացվել են օդ «Նոր Յալթա՞», թե՞ քաղաքական շոու. ի՞նչ է գրում համաշխարհային մամուլը Թրամփ–Սի–Պուտին պատմական հանդիպման մասինՌուսական գազի գնորդները կբախվեն առավելագույն գնաճի հետԱրման Աբովյանը հանդիպել է Շտեֆան Կոտրեի հետ. հանդիպման առանցքային թեման Գագիկ Ծառուկյանի ապօրինի կալանավորումն էր Ավանդական ծիրանից մինչև արքայանարինջ և էկզոտիկ լայմ․ տեսանյութ Ucom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանն ամփոփել են կանաչ ձեռներեցության ծրագրի երրորդ փուլը Հարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. Զախարովա Ողբերգական պայթյուն Թբիլիսիում․ Հայաստանը ցավակցություն է հայտնել Վրաստանին ՌԴ-ի հետ սահմանն ամբողջությամբ կփակվի․ հայտնի է այդ երկրի որոշման պատճառը Ռոմանոս Պետրոսյանի հետ բանավեճին պետք է Դավիթ Ղազինյանը մասնակցի․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ Հայաստանում ճանապարհային վթարների հետ կապված նոր փոփոխություններ են նախատեսվում Պուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. Մերց Ի՞նչ է սպասվում ռուբլու փոխարժեքին 2027 թվականին«Պալաչի» եղբայրը՝ ազատազրկված թմրամիջոցների իրացման գործով Ինչ եղանակ սպասել դեկտեմբերին․ ձմեռը կսկսվի՞ խիստ ցրտերովՍոֆթԿոնստրակտն ու Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանը նոր հուշագիր են ստորագրելԱմիօ բանկն ու «Փարվանյան քոնսալթինգը» միավորում են հնարավորությունները՝ նպաստելու միջազգային բրենդների մուտքին ՀայաստանՍամվել Կարապետյանը, որը մեծ ներդրում է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում, այսօր գտնվում է բանտում միայն այն պատճառով, որ խոչընդոտում է ներկայիս իշխանություններին. տեսանյութ Փարիզի արվարձանում գտնվող 18-հարկանի բնակելի շենքում hրդեհ է բռնկվել. կա զnh և վիրավnրներ Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը Երկուշաբթի կհրապարակվի Սահմանադրության նախագիծը. ՓաշինյանՌԴ-ի դեմ նոր պատժամիջnցներ սահմանելու ուղղությամբ ԵՄ-ի գործողություններն առանց պատշաճ պատասխանի չեն մնա. Զախարովա Փաշինյանը հեռանալու է. «Ուժեղ Հայաստանը» թույլ չի’ տալու Հայաստանում ալիևյան սահմանադրություն անցկացնել. Տիգրան ԱբրահամյանԵ՞րբ կավարտվի ռուս-ուկրաինական պատերազմը․ ի՞նչ սպասել 2027 թվականինՍպասվում է առանց տեղումների եղանակ. oդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-5 աստիճանով «Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան Կիևի քաղաքապետ Կլիչկոն հայտնել է Դնեպրի վրայով անցնող երեք կամուրջների վնասման մասին39-ամյա Մեսսին ՄԼՍ-ի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստն է Մասիսում «Dodge»-ը վրшերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բшխվել կայանված «Opel»-ին Շարունակվում են ՀՀ քաղաքացիների արտաքսումները․ նոր թռիչքՀ1-ի եթերում 670 հազար դրամից 5.2 միլիոն դրամ աշխատավարձ ստացողը սուտ է տարածում. պահանջում եմ բանավեճ. Դավիթ ՂազինյանԹրամփը ճնշում է գործադրել Պուտինի վրա․ Axios 15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցները Կենսաթոշակառուների հետվճարների վերաբերյալ կարևոր պարզաբանում՝ նախարարությունից Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը 15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցները Տարբեր կարծիք ունենալը դեռ չի նշանակում թշնամի լինել․ Մհեր ԱվետիսյանՍամվել Կարապետյանը խորը կապ և պատասխանատվության զգացում ունի իր ժողովրդի հանդեպ, և նրա գործողությունները բխում են այդ ներքին համոզմունքից, ոչ թե արտաքին պարտավորությունից․ Դավիթ ՂազինյանԵրևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Քաղաքում առկա բոլոր խնդիրները իշխանության համակարգային տապալnւմների հետևանքն են. Տիգրան Աբրահամյան Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»