Yerevan, 20.November.2026,
00
:
00
BREAKING

Որքա՞ն պետք է տևի մեր քունը՝ առույգ օր ունենալու համար

PHOTO

Blognews.am-ը գրում է.

Ակնառու գիտնական Ջեյմս Քլեարը նոր տեսություն է առաջ բերել այն մասին, թե որքան պետք է տևի մեր քունը առույգ օր ունենալու համար:

Հարցի պատասխանը գտնելու համար եկեք դիտարկենք Փենսիլվանիայի և Վաշինգտոնի համալսարանների գիտնականների անցկացրած գիտական փորձարկման արդյունքները:

 

Փորձարկման համար ընտրվեցին 48 առողջ կին և տղամարդ, ովքեր օրական սովորաբար քնում են 7-8 ժամ: Այնուհետև բոլոր այս մարդկանց բաժանեցին 4 խմբերի: Առաջին խումբը պետք է երեք օրվա ընթացքում բացարձակ չքներ: Երկրորդ խումբը քնում էր օրական 4 ժամ, երրորդ խումբն ունենում էր 6-ժամյա գիշերային քուն, իսկ չորրորդ խմբի գիշերային քնի տևողությունը 8 ժամ էր:  Ահա թե ինչ ստացվեց. նրանք, ովքեր քնել էին ութ ժամ, օրվա ընթացքում ագրեսիվ վարք չեն դրսևորել, նրանց մոտ չի նկատվել կենտրոնանալու, ուշադրության և շարժունակության  անկում ուսումնասիրությունների  օրերին: Միաժամանակ խմբերը, որոնք ունեին 4-ժամյա և 6-ժամյա քնի ռեժիմ, գրանցում էին անկում բոլոր առումներով: Ընդ որում՝ 4 և  6 ժամ քուն ունեցողների ակտիվության անկումը գրեթե միանման էր՝ չնչին տարբերությամբ: Այս ամենը նշանակում է, որ նախ՝ քնի պակասը պարտադիր ենթակա է լրացման, քանի որ քունն ունի նեյրոկենսաբանական նշանակություն և այն մարդու գլխուղեղի կենսական պահանջմունքն է: Ուսումնասիրությունների անցկացման օրից մեկ շաբաթ անց 6-ժամյա քուն ունեցող խմբի մասնակիցներն օրվա մեջ սկսեցին քնել ամենապատահական ու անսպասելի պահերին: Իսկ երկու շաբաթ անց նույն խումբը գրանցեց աշխատունակության կատարյալ անկում այնպես, ինչպես դա կլիներ մի մարդու հետ, ով 2 օր անընդմեջ չի քնել: Սա նշանակում է, որ եթե երկու շաբաթվա ընթացքում դուք քնել եք օրական 6 ժամ, ապա ուղիղ երկու շաբաթ հետո դուք կլինեք այն նույն վիճակում, եթե չքնեիք 48 ժամ անընդմեջ:

Եվ երկրորդ բացահայտումը՝ մասնակիցները ֆիքսել են այն փաստը, որ իրենց աշխատունակությունն ընկել է, իսկ հետո նաև իսպառ վերացել է այն դեպքում, երբ իրական կյանքում՝ օֆիսային լավ լուսավորվածության, կոֆեինի, աշխատավայրում գործընկերների հետ շփման շնորհիվ 6-ժամյա քուն ունեցող մարդը չի նկատում, որ իր աշխատունակությունն  ընկած է: Այս իրավիճակում մարդուն թվում է, թե քնի քիչ ժամը ոչ մի կերպ չի անդրադառնում նրա աշխատունակության վրա, սակայն իրականում դա այդպես չէ: Եվ անգամ այն դեպքում, եթե ձեր սակավ քնի պարագայում դուք ունեք նորմալ ինքնազգացողություն, միևնույն է, ձեր աշխատելու կարողությունը չի կարող լինել համարժեք ձեր իրական պոտենցյալին:

Մարդու քնի առաջին փուլը շատ հաճախ կոչում են նաև առույգացնող քուն: Սա շատ կարևոր փուլ է  և այն ընթանում է երկու ենթափուլով։

Դանդաղ քուն, որը նաև խոր քուն են անվանում: Այս փուլում արագանում է  շնչառությունը, ճնշումն ընկնում է, ուղեղը աստիճանաբար կորցնում է զգայունությունը շրջապատում տեղի ունեցող ամեն ինչի նկատմամբ: Սա քնի այն փուլն է, երբ օրգանիզմը վերականգնվում է, և այն անփոխարինելի է օրգանիզմի կենսական էներգիայի համալրման գործում: Այս փուլում քնից արթնանալն առավել դժվար է: Այս փուլում ուղեղը «ջնջում» է ողջ անկարևոր ինֆորմացիան, վերականգնվում են ուղեղի նեյրոնները: Քնի այս փուլում են վերականգնվում նաև մեր նյարդային բջիջները: Քնի այս ֆազան տարիքի հետ փոխվում է մարդու մոտ․ որքան մարդը մեծանում է, այնքան քնի այս ֆազան կրճատվում է, օրինակ՝ 80-ամյա մարդու քնի այս ֆազան 62 տոկոսով ավելի քիչ է, քան 20-ամյա մարդու մոտ: Իսկ որքան կարճ է քնի ժամանակը, այնքան արագ է օրգանիզմի ծերացման պրոցեսը: Այլ կերպ ասած՝ առողջ քունը երիտասարդ մնալու  գրավականն է:

Իսկ ի՞նչ անել, եթե, այնուամենայնիվ, քնի անհրաժեշտ չափաբաժինը չեք ստացել գիշերվա ընթացքում.

 Այս բացը կարելի է լրացնել օրվա ընթացքում մի քանի անգամ 20-30 րոպե նիրհելով:

Ինչպե՞ս քնել ժամանակին.

Ժամանակին քնելու համար հնարավորինս խուսափեք կոֆեինից, եթե, այնումանայնիվ, ունեք կախվածություն կոֆեինից, ապա ձգտեք օգտագործել այն միայն օրվա առաջին կեսին: Քնելուց առաջ օդափոխեք սենյակը, ցանկալի է, որ սենյակի օդը լինի պաղ և ոչ թե տաք՝ նաև ձմռանը: Ննջասենյակում բացառեք հեռուստացույցը, հեռախոսները:

Հիշեք՝ համակարգչի, հեռախոսների էկրանների լարված լուսավորությունը արգելակում է օրգանիզմում մելոտոնին հորմոնի առաջացումը, իսկ դա նշանակում է, որ բթանում է նաև ձեր քնելու ցանկությունը:

Ինչպե՞ս առավոտյան օրը առույգ սկսել.

Առավոտյան օրն առույգ սկսելու համար առաջին բանը, որ պետք է անել, մեկ մեծ բաժակ ջուր խմելն է, որովհետև քնի ողջ ընթացքում 7-8 ժամ ձեր օրգանիզմը հեղուկ չի ստացել: Հիշեք՝ եթե առավոտյան արթնանում եք հոգնած ու հյուծված, անպայման մի մեծ բաժակ ջուր խմեք: Խուսափեք էլեկտրական լուսավորությունից, բնական լույսի ներքո ըմպեք մի բաժակ թարմ սուրճ:

 

Եվ վերջում ամենակարևորը՝ երբեք մի արեք ոչինչ ձեր քնի հաշվին, որովհետև քնի պակասը ուղղակի խանգարում է մարդուն ապրել, աշխատել ու ստեղծագործել ողջ ներուժով և կարող է հանգեցնել մի շարք հիվանդությունների ու օրգանիզմի համար անդառնալի բացասական այլ հետևանքների:

Նյութը՝ Արմինե Հայրապետյանի

Ucom and Impact Hub Yerevan Wrap Up the Third Edition of Their Green Entrepreneurship Program SoftConstruct and the French University in Armenia Sign A New Memorandum of UnderstandingIDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership