Երևան, 24.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Անհետացող արժեքներ. Հայաստանի հնագույն մայրաքաղաք Անին, որը կարող էր դառնալ աշխարհի 8-րդ հրաշալիքը

ԼԱՅՖ

Քաղաք-ուրվական Անին. Հայաստանի հնագույն մայրաքաղաքը

kulturologia.ru-ն հոդված է պատրաստել Հայաստանի մայրաքաղաք Անիի մասին, որը այսօր գտնվում է Թուրքիայի տարածքում: Նշվում է, որ այն կարող էր համարվել աշխարհի 8-րդ հրաշալիքն ու համեմատվել Հորդանանի Պետրայի ու Եգիպտոսի բուրգերի հետ: Սակայն Թուրքիայի կառավարության անտեսման հետևանքով 2010թ. Անին Համաշխարհային ժառանգության հիմնադրամը ներառեց «Կործանման եզրին գտնվող հուշարձանների» ցանկում:

Սակայն անգամ հուշարձանների ողբալի վիճակը չի նվազեցնում դրա վաղեմի փառքը, գրում է Past.am-ը` հղում անելով kulturologia.ru-ին:

Свидетельства былого величия.

Հնագույն փառքի վկայությունը

Անին գտնվում է ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում՝ Ախուրյան գետի ափին: Հիմնադրվել է 961 թվականին հայոց արքա Աշոտ 3-րդ Բագրատունու կողմից: Անին եղել է Բագրատունյաց Հայաստանի մայրաքաղաքը և իր զարգացման գագաթնակետում մրցակից է եղել այնպիսի քաղաքների հետ, ինչպիսիք եղել են Կոստանդնուպոլիսը, Բաղդադը, Կահիրեն և այլն: 11-րդ դարում Անիի բնակչությունը կազմել է ավելի քան 100 հազար մարդ: Քաղաքն իր մեծության և գեղեցկության շնորհիվ հայտնի է եղել նաև «40 դարպասների քաղաք» և «Հազար ու մի եկեղեցիների քաղաք» անուններով:

Главный собор.

Ани - город сорока ворот.

 

Անիի գլխավոր տաճարը

Поврежденные фрески в церкви Святого Григория.

 

«Սուրբ Գրիգոր» եկեղեցու վնասված որմնանկարները

Քաղաքի հիմնադիրը այն կառուցել էր առևտրային ճանապարհների խաչմերուկին, ինչը նպաստում էր քաղաքի սրընթաց զարգացմանը: Սակայն 100 տարի անց Անին գրավեցին բյուզանդացիները, հետո սելջուկները , ու քաղաքը սկսեց անկում ապրել: Հետո քաղաքը նվաճեցին մոնղոլները:

Культовое здание.

 

Կուլտային շինություն

Руины Ани.

 

Անիի ավերակները

 Церковь Святого Григория.

 

«Սուրբ Գրիգոր» եկեղեցին

Սակայն դա դեռ դժբախտության վերջը չէր: 1319 թվականին ուժեղ երկրաշարժ տեղի ունեցավ, հետո քաղաքը գրոհեց Թամերլանը: Քաղաքն այդպես էլ չկարողացավ վերագնել երբեմնի շքեղ անցյալը, սակայն երբ ապրում էին հայերն այդտեղ, տաճարներն ու եկեղեցիները արժանապատիվ տեսք ունեին:

Сегодня этот собор пытаются спасти от дальнейшего разрушения.

 

Այսօր այս տաճարը փորձում են փրկել հետագա ավերումից

Все, что осталось от древнего моста.

 

Այն, ինչ մնացել է հնագույն կամրջից

Разрушенная церковь Святого Спасителя в древнем городе Ани.

 

«Փրկչի» ավերված եկեղեցին հնագույն Անիում

Место, где замерла история.

Фрески, которые можно разглядывать бесконечно.

 Внутри собора Ани, 4 июня 2013. Строительство началось в 989 году и было завершено в период между 1001—1010 годами. Строение рухнуло во время землетрясения в 1319 году.

Место, где ощущаешь величие.

ускользающая древность.

Печать тысячелетий.

Внутри храма.

Остатки городской стены.

И ещё одно ворота.

Руины церкви Святого Григория.

Фрески представляют особый интерес для исследователей.

Руины города Ани.

Всё, что осталось от городских укреплений.

 Замок на вершине горы около реки Ахурян, 4 июня 2013.

 

Հայերը Անիից վերջնականապես հեռացան 1921թ. Կարսի պայմանագրից հետո ու երբ հայերը Ցեղասպանության հետևանքով փախան Թուրքիայից: Վայր, որտեղ կանգ է առել պատմությունը Որմնանկարներ, որոնց կարելի է անվերջ նայել:

 

Գազանջատումներ են սպասվումԵՄ-ն հաստատել է Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների 21-րդ փաթեթը. ի՞նչ է այն ներառումՄերձավոր Արևելքում իրավիճակը դուրս է գալիս վերահսկողությունից. ԳուտերեշԷլինա Ավանեսյանը դուրս եկավ Համբուրգում ընթացող WTA-250 մրցաշարի քառորդ եզրափակիչԲաքվում դատում են Հայաստանին. ինչո՞ւ է Փաշինյանի իշխանությունը լռում. Էդմոն ՄարուքյանԲարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ․ Ի՞նչ եղանակ է սպասվում հուլիսի 24-ից 28-ինԻնչ օրենքներ է այսօր ստորագրել Վահագն ԽաչատուրյանըԼույս չի լինելու հուլիսի 24-ին․ հասցեներOpenAI-ի AI գործակալը փորձարկման ընթացքում դուրս է եկել մեկուսացված միջավայրից և ներթափանցել Hugging Face-ի համակարգերԹրամփը պատրաստ է հանդիպել Նեթանյահուի հետ սենատոր Գրեմի հուղարկավորությանըՀՀ-ում ընտանեկան և կենցաղային բռնության մասին հաղորդումների թիվն ավելացել էՇախմատի միջազգային մրցաշարում հայ շախմատիստները զբաղեցրել են մի շարք մրցանակային տեղերՎրաստանում եղանակը կվատթարանա․ ի՞նչ սպասեն Սև ծովում հանգստանալ ցանկացողներըԿկարգավորվեն մանկատների շրջանավարտների և սաների բնակարանային խնդիրներըՀնդկաստանում ջրհեղեղ է․ 24 ժամվա ընթացքում թափվել է Հայաստանի տեղումների տարեկան քանակի 1,5 անգամի չափ տեղումՀուլիսի 24-ին, 28/29-ին ջուր չի լինելու․ հասցեներԹրամփը Սաուդյան Արաբիայի հետ միջուկային համաձայնագիրը պայմանավորել է Աբրահամյան համաձայնագրերին միանալովՉկա այնպիսի բռնապետ, որ կարող է պատասխանատվությունից խուսափել. Ավետիք ՉալաբյանՍևանա լճի տարածքի կառուցապատման իրավունքի պետական գրանցումներ են դադարեցվել«Հայ Վիրտուոզներ» ծրագրի կրթաթոշակառուները մասնակցեցին Էստոնիայի Յարվի Ակադեմիային և Պյարնուի երաժշտական փառատոնին՝ ներկայացնելով Հայաստանը միջազգային բեմումԿապահովվի Երևանի մանկապարտեզների հիմնանորոգման և էներգաարդյունավետության բարձրացման աշխատանքների իրականացումըՀանցավոր հերթական գործունեությունը կասեցված է․ կիբեռոստիկանությունԻրանը և Սաուդյան Արաբիան պետք է խաղաղ ատոմի իրավունք ունենան․ Պեսկով Ավետիք Չալաբյանը պայքարում է մեր երկիրը ապօրինի զավթած և թշնամուն մաս-մաս հանձնող ղեկավարության դեմ. Արմեն ՄանվելյանՄեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան փակում են իրենց դեսպանատները Թեհրանում Եվրոպական միությունը մի քանի տարի Հայաստանին թույլ չի տալու մասշտաբային արտահանումներ իրականացնել. Հրայր ԿամենդատյանԼևոն Արոնյանը դարձել է «Biel Chess Festival 2026» շախմատի շրջանային մրցաշարի հաղթող Չինաստանը գործարկում է նոր սերնդի էներգետիկ համալիր. 700,000 արևային վահանակներ և արհեստական բանականությամբ կառավարվող ջրածնային կայան ՀՀ ԿԲ. թանկարժեք մետաղների գներ և փոխարժեքներԱնհայտ արարածը 15-ամյա դեռահասի ջրի տակ է քաշել ԱՄՆ-ի հետ գործարքը չի նախատեսում Սաուդյան Արաբիայի կողմից nւրանի հարստացում. Թրամփ Իրաքի վարչապետը հանդիպել է Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշկիանի հետ Մելիքգյուղում 25-ամյա և 20-ամյա եղբայրները գրտնակի հարվածով սպանել են իրենց մորը Սև ծովում hարձակման է ենթարկվել թուրքական չորանավը. կա զnh և վիրավnրներ Դավիթ Խուդաթյանը կմեկնի Իրան․ ինչ նպատակով Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի և ԵՊՀ-ի համագործակցությունը շարունակվում էԳյուղատնտեսությունը ծանր իրավիճակում է․ ինչ են պահանջում տնտեսվարողները Հաստատվել է նախադպրոցական հաստատության ղեկավարման իրավունքի հավակնորդների քննության ժամանակացույցը Ռուսաստանում ուսումնամարտական ինքնաթիռ է կործանվել Անհրաժեշտ է ստեղծել ընդդիմադիր քաղաքական պլատֆորմ, որը կանի այլընտրանքային առաջարկներ. Մենուա ՍողոմոնյանՎեհափառն ԱԺ առաջին նիստին մասնակցելու հրավեր դեռևս չի ստացել. տեր Եսայի Երթևեկության փոփոխություն՝ Կենտրոն վարչական շրջանումՄայրը թույլատրել է տղամարդուն բռնաբարել իր 11-ամյա աղջկան«Բարսելոնա»-ն հայտարարեց Կարիմ Ադեյեմիի տրանսֆերի մասին. պաշտոնական Հանրային կոչ՝ կոտրել այս լռության շղթան. «100 հայ կանայք» նախաձեռնությունԴիլիջանում 42-ամյա ոչ սթափ վարորդը, «Lixiang L7»-ով բախվել է ճամփեզրի բազալտե արգելապատնեշներին, ապա երկաթե դարպասին և գլխիվայր հայտնվել երթևեկելի գոտուց դուրս․ կա վիրավnր ԱՄՆ-ն պատրաստվում է ընդլայնել գործողությունն Իրանի դեմ․ WSJ Կկարգավորվեն մանկատների շրջանավարտների և սաների բնակարանային խնդիրները Մարդիկ այսօր իրենց հայացքների և գաղափարների համար ենթարկվում են ճնշումների իշխանությունների կողմից. Ցոլակ ԱկոպյանՌԴ-ն բաց է մնում Ուկրաինայի շուրջ բանակցությունների համար. Պեսկով