Ինչպես մեկնաբանվեց ՌԴ-ի գրոհը ԻՊ-ի վրա

Սեպտեմբերի 30-ին Ռուսաստանը օդային հարվածներ իրականացրեց Սիրիայում: Ինչպես և սպասելի էր, հարվածների թեման բավականին մեծ աղմուկ բարձրացրեց թե՛ հայկական, թե՛ միջազգային մամուլում:

Մեդիատիրույթում արագորեն տարածվեցին տեսանյութեր, նկարներ որոնք արվել էին հարվածի պահին: Այնուամենայնիվ, տեղի ունեցածի ֆոնին Արևմուտքի և Ռուսաստանի միջև ռուսական օդուժի կողմից իրականացված առաջին գործողությունների վերաբերյալ տեղեկատվական հակամարտությունն ակնհայտ սրվել էր:

Թեմայի վերաբերյալ Past.am-ը զրուցեց ֆեյսբուքյան ակտիվ օգտատեր Ռուբեն Խաչատրյանի հետ, ով վերջին օրերին առավել ակտիվ անդրադառնում էր թեմային:

- Ինչպե՞ս արձագանքեցին ՌԴ-ի կողմից ԴԱԻՇ-ին հասցրած հարվածների մասին մեր մամուլը, միջազգային և ռուսական ԶԼՄ-ները:

-Կանխատեսելի էր, որ կլինեն իրարամերժ կարծիքներ, հոդված և վերլուծականներ, սակայն պարզ չէր, թե կոնկրետ որ թեզն է շրջանառվելու թե՛ ռուսական, թե՛ արևմտյան մամուլի կողմից: Արևմտյան մամուլը հիմնականում առաջ էր տանում այն թեզը, թե ռուսական գործողություններն ուղղված էին ոչ թե տեռորիստական խմբավորումների, մասնավորապես ԻՊ-ի դիրքերին, այլ հիմնականում ուղղված են Սիրիայի ընդդիմադիր սեգմենտին, խաղաղ բնակչությանը և Սիրիայի ազատ բանակին: Ռուսաստանը հիմնականում օգնում է Ասադին, որպեսզի վերջինս մնա իշխախանության ղեկին: Ռուսական մամուլն էլ ակտիվ քարոզում էր այն թեզը, որ ռուսական բանակի բոլոր գործողություններն ուղղված են ահաբեկչական խմբավորումների դեմ և նպատակ ունեն Սիրիան ազատել ռադիկալ իսլամիստներից: Այդ օրերին մի քանի ռուսական հեղինակավոր կայքեր բավականին կոշտ (վիրավորանքներ, պիտակավորումներ) անդրադարձել էին արևմտյան լրատվամիջոցներին և նրանց գործունեությանը:

Ռուսաստանի կողմից հարվածների թեման այդ օրերին հայակական տեղեկատվական դաշտում ևս արդիական էր: Կարծիքները բավականին իրարամերժ էին, սակայն հիմնականում շրջանառվում էին նույն թեզերը, ինչ արևմտյան և ռուսական մամուլում: Եթե մի փոքր համեմատություն անցկացնենք միջազգային և հայկական մամուլի անդրադարձների միջև, կարող ենք ասել, որ միջազգային տեղեկատվական հարթակներում կար բավարար ինֆորմացիա, որը կարելի էր ներկայացնել հանրությանը, սակայն հասկանալի է, որ թեման մեծ հետաքրքրություն չէր ներկայացնում:

Ասածս հայտնագործություն չէր, սակայն պետք է նկատենք, որ դրա պատճառով բավականին կարևոր իրադարձություններ չներկայացվեց տեղական լսարանին և բազում իրադարձություններ մնացին ստվերում: Մասնավորապես, մի շարք տեսանյութեր, Ազատ բանակի կողմից արված հայտարարությունը և այլն:

Հոտեմբերի 7-ին, երբ Ռուսաստանը մի քանի հարված հասցրեց Կասպից ծովից, այս իրադարձության վերաբերյալ արձագանքները միանշանակ բուռն էին, սակայն այն աստիճան աղմկոտ չէին հայկական մեդիա դաշտում, ինչ առաջին ավիահարվածների պարագայում: Բանն այն է, որ մինչև Կասպից ծովից ռուսական ուժերի հրթիռակոծումը, պարբերաբար հարվածների մասին տեղեկատվական հոսք կար միջազգային լրատվական դաշտից, որի հետևանքով Կասպից ծովից հարվածների թեման շոկային չեղան տեղի լսարանի համար: Քննարկումներ, ամեն դեպքում, եղան:

Այս թեմայի վերաբերյալ սկանդալային մի քանի նյութ եղավ արևմտյան լրատվամիջոցներից: Մասնավորապես, CNN-ը, հղում կատարելով Պենտագոնի անանուն աղբյուրներին, հայտնել էր, որ ռուսական 4 հրթիռներ, որոնք ուղարկված էին Կասպից ծովից, չեն հասել նպատակակետին և ընկել են Իրանի տարածքում: Սա հերքվեց թե՛ Իրանի, թե՛ Ռուսաստանի կողմից:

Բացի այդ, մի քանի օր առաջ բրիտանական Daily Star-ը, վկայակոչելով անանուն աղբյուրներին, հայտնեց, թե բրիտանական զորքերին հրահանգված է հարվածել ռուսական ավիացիային: Այս թեման իրարանցում էր առաջացրել և ՌԴ-ն բացատրություններ էր պահանջել պաշտոնական Լոնդոնից տեղեկատվության վերաբերյալ, սակայն այս լուրը մնաց օդում կախված:

-Ի՞նչ արձագանք եղան սոցիալական ցանցերում:

-Սոցիալական ցանցերն այս օրերին ևս հագեցած են Սիրիայում տեղի ունեցող ռազմական գործողությունների թեմայով: Հատկապես ռուսական առաջին ավիահարվածներից հետո #Syria հեշթեգը հայտնվեց Twitter-ի թրենդային թեմաների շարքում:

Բացի այդ, Սիրիայի և ԻՊ-ի թեմայով գրառումները, ինչպես և կանխատեսելի էր, կտրուկ ավելացան: Մասնավորապես, վերջին մեկ շաբաթվա ընթացքում #Syria հեշթեգով Twitter-ում եղել է 237181 գրառում, իսկ #Isis հեշթեգով՝178291 գրառում: Հետաքրքիր էր նաև ռուսական մի քանի կայքերի կողմից ներկայացրած սոցկայքերի արձագանքը մի քանի թեմաների վերաբերյալ: Նախ՝ առաջին ավիահարվածներից հետո, երբ արևմտյան մամուլը որոշակիորեն քննադատում էր ռուսական գործողությունները, մի քանի ռուսական լրատվամիջոցներ ներկայացրել էին սոցկայքերի օգտատերերի արձագանքները տվյալ թեմայի շուրջ: Հիմնականում դրված էին դրական կարծիքներ, վերցրել էին հիմնականում Պուտինի և Ռուսաստանի գովերգող գրառումները և դրանք ներկայացրել էին որպես սոցիալական ցանցերի անդրադարձ: Բնական է, որ ամբողջ համացանցը ողողված էր նաև քննադատող կարծիքներով: Մասնավորապես, սիրիացի ընդիմադիր զանգվածը սոցկայքերում սկզբում քննադատում էր ռուսներին, սակայն սա որպես սոցկայքերի անդրադարձ չէր ներկայացվել: Հաջորդը հենց CNN-ի հաղորդագրության վերաբերյալ էր: Մասնավորապես, РИА Новости-ն, ներկայացնելով սոցցանցերի անդրադարձը CNN-ի հայտարարությանը, հավաքել էր մի քանի գրառումներ, որտեղ մարդիկ քննադատում էին CNN-ին: Այնուամենայնիվ, օբյեկտիվությունը բացակայում էր, քանի որ եթե ներկայացնում է սոցկայքերի անդրադարձն այս կամ այն թեմայի վերաբերյալ, պարտավոր է տալ ընդհանուր պատկեր, որտեղ ներառված կլինեն և դրական և բացասական կարծիքներ:

-Ինչպե՞ս է արձագանքել ռուս հասարակությունը:

-Ինչ վերաբերվում ռուս հասարակության արձագանքներին, ապա կան որոշակի հարցման արդյունքներ: Մասնավորապես, հոկտեմբերի 2-5-ն ընկած ժամանակահատվածում «Լևադա» վերլուծական կենտրոնը հարցումներ էր անցկացրել Ռուսաստանի 46 տարածաշրջանների 134 բնակավայրերի 1600 քաղաքացիների շրջանում: Արդյունքների համաձայն՝ ռուսաստանցիների մեծ մասը (72%) դրական է վերաբերվում երկրի օդուժի կողմից Սիրիայում «Իսլամական պետության» դիրքերին հասցված հարվածներին: Հարցվածների 14 տոկոսը բացասական վերաբերմունք ունի ռուս զինվորների մասնակցությամբ ռազմական գործողություններին, իսկ մնացած 14-ը՝ չեզոք:

Հարցազրույցը` Լիլիթ Լալայանի